Personal finance

Een nieuw pensioenstelsel: waarom en wat kost het?

Carien ten Have • 21 juni 2017 16:30 @carienth

Beeld ©

Het vervangen van het huidige pensioenstelsel kost minder dan gedacht. Geen 100 miljard, maar 60 miljard euro, zo becijferde het Centraal Planbureau. Reden is de lage rente. Maar wat gaat er veranderen? Vijf vragen.

Waarom moeten onze pensioenen op de schop?

In Den Haag wordt al een tijd nagedacht over hervorming van het pensioenstelsel. Eens zijn ze het nog niet, maar wel duidelijk is dat veel partijen af willen van het huidige systeem. Dat moet al in 2020 gebeuren.

Het huidige systeem is moeilijk te handhaven omdat de arbeidsmarkt de afgelopen jaren flink veranderd is: lang niet iedereen is meer in loondienst en werkzaam bij dezelfde werkgever. Er zijn meer zzp'ers en meer mensen met een tijdelijk contract. Bovendien zou het huidige systeem oneerlijk zijn voor jongeren, die met hun pensioeninleg in feite meebetalen aan het pensioen van oudere werknemers.

Hoe zit ons huidige pensioenstelsel dan in elkaar?

Nu is het nog zo dat iedere werknemer evenveel bijdraagt aan het pensioenfonds, ongeacht leeftijd. Dat wordt de doorsneepremie genoemd. Elke ingelegde euro is in dit stelsel evenveel waard. 

Dat lijkt eerlijk, maar is het niet. Stel je voor: iemand van 30 legt tot zijn pensioen 1 euro in bij zijn pensioenfonds. Daar krijgt hij bij pensionering 2 euro voor terug, want het geld kon jarenlang door het pensioenfonds belegd worden en leverde rendement op. Maar iemand die 60 is, en diezelfde 1 euro inlegt, krijgt ook 2 euro terug. Terwijl op zijn geld veel korter (en dus minder) rendement rendement gemaakt kon worden. 

Dat was vroeger een eerlijk systeem, omdat bijna iedereen in loondienst was en jarenlang op deze manier pensioen opbouwde. Maar inmiddels is dat niet meer zo. Werknemers worden zzp'ers, krijgen een tijdelijk contract, of vallen onder een andere cao en gaan op een andere manier pensioen opbouwen. Nu betalen jongere werknemers in het huidige systeem relatief veel. Hun inleg kan langer belegd worden door het pensioenfonds, en wordt uiteindelijk meer waard

Dat is niet eerlijk, vindt de politiek, en dus moet het anders. Maar dat kost wel geld.

Wat wordt er anders?

Het idee is dat iedereen nog wel evenveel gaat inleggen, maar de opbouw neemt af naarmate je leeftijd toeneemt. Je gaat naarmate je ouder wordt dus minder pensioen opbouwen. Dat wordt een degressieve opbouw genoemd.

Die is gunstig voor mensen die nog pensioen op moeten gaan bouwen, of die pas net actief zijn op de arbeidsmarkt. Maar niet voor werknemers die dat al veel langer doen. Zij hebben er niet op gerekend om plotseling minder pensioen te krijgen. Het meeste nadeel hebben werknemers die tussen de 35 en 50 jaar zijn.

Hoeveel gaan zij er op achteruit?

Volgens de nieuwe berekening van het Centraal Planbureau gaan zij er maximaal 5,5 procent op achteruit omdat ze in het nieuwe stelsel aanvullend pensioen missen. Dat is bij de huidige lage rente. Dat was bij een hogere rente nog 9,5 procent.

Ook werd eerst nog gerekend op een totaal prijskaartje van 100 miljard euro. Maar in de nieuwe sommen, die dus rekening houden met de lagere rente, gaat het volgens het CPB nog om zo'n 60 miljard euro, uitgespreid over de periode tot 2065.

Waarom komt het CPB nu met dit onderzoek?

Het kabinet heeft om nieuwe cijfers gevraagd. De discussie over een nieuw pensioenstelsel loopt tot nu toe moeizaam, omdat het veel te veel geld zou kosten. Een lager bedrag zou de discussie weer op gang kunnen brengen. 

Bron • RTL Z / Carien ten Have