Carrière

Veel leerlingen 'onnodig thuis': honderden basisscholen worstelen met bange ouders

16 mei 2020 12:33

Beeld © RTL Nieuws

Op honderden scholen hebben ouders hun kinderen deze week zonder medische noodzaak thuisgehouden. De leerlingen zijn niet ziek en hebben geen familielid in de risicogroep. Toch zijn ze deze eerste 'corona-proof schoolweek' niet in de klas verschenen. Sommige ouders vrezen dat hun kind als proefkonijn gebruikt wordt. Maar scholen zien ook ouders die misbruik maken van de situatie.

Ruim 700 scholen deelden hun ervaringen van de eerste week met de onderzoeksredactie van RTL Nieuws. Meer dan de helft van de scholen geeft aan dat leerlingen ook thuis worden gehouden als er geen medische noodzaak is.

Resultaten rondvraag RTL Nieuws

  • 717 scholen deelden hun ervaringen van de eerste corona-proof schoolweek
  • Op 57 procent van de ondervraagde scholen zijn ook gezonde leerlingen zonder medische noodzaak thuisgehouden door bezorgde ouders.
  • Een derde van de ondervraagde scholen maakt zich zorgen om leerlingen die niet naar school komen.

Onnodig thuis

"Sommige leerlingen blijven onnodig thuis", zegt Bart Caris, directeur van twee basisscholen in Weert. Scholen maken onderscheid tussen leerlingen die uit medische noodzaak thuisblijven, bijvoorbeeld omdat ze een longaandoening hebben of omdat familieleden in een risicogroep vallen, en leerlingen die thuisblijven omdat ouders bang zijn. 

Op meer dan de helft van de ondervraagde scholen zijn ook leerlingen zonder medische noodzaak thuisgehouden. Bijvoorbeeld omdat ouders het thuisonderwijs beter vinden bevallen. 

Vakantiegevoel

Verschillende scholen geven aan dat er ook ouders zijn die misbruik lijken te maken van de situatie. "Sommige ouders zeggen dat ze heel bang zijn, maar wij weten dat ze wel naar de stad gaan of hun kinderen laten spelen op plekken waar veel mensen komen," zegt Frauke Donners, directeur van basisschool Noorderlicht in Den Bosch.

Ze heeft de indruk dat de sommige ouders het juist wel lekker vinden zo: "Dat ze dat vakantiegevoel niet kunnen afschudden. Ze vinden het wel fijn dat ze zelf hun dag kunnen indelen, want dat hebben ze nu al weken zo gedaan. Maar dat is geen reden om de kinderen niet naar school te sturen."

Een greep uit de reacties

"Er zitten ook kinderen bij die al een lange verzuimhistorie hebben. Dat staat dus eigenlijk los van corona, maar deze ouders grijpen de 'mogelijkheid' wel aan om nu hun kind weer thuis te houden. Dat is wel een zorgelijke groep." (Anonieme basisschool)

"We tonen begrip voor bezorgde ouders. Maar we hebben ook meteen aangegeven dat ze niet meer het thuisonderwijs van het niveau van de afgelopen weken kunnen verwachten. De focus ligt nu echt op het lesgeven op school." (Basisschool De Oostwijzer, Zoetermeer)

"Het is nu aan de ouders om thuisblijvende leerlingen goed onderwijs te geven.We kunnen op dit moment aan hen geen extra begeleiding bieden, omdat leerkrachten het nu te druk hebben met de klassikale lessen. Ik ben wel bang dat sommige leerlingen hierdoor een leerachterstand oplopen ​ten opzichte van hun klasgenoten." (Basisschool Sint Bavo, Rijsbergen)

In een vakantiehuis

De school heeft zelfs een voorbeeld van een gezin dat in een vakantiehuis verblijft. "Dat was met thuisonderwijs wel mogelijk. Als dat dan bevalt, is het moeilijk terugschakelen, maar we zijn wel in gesprek met de ouders om dit op te lossen", zegt schooldirecteur Donners.

"We kijken het nu twee weken aan, maar daarna stoppen we waarschijnlijk met online onderwijs voor thuisblijvende leerlingen van bezorgde ouders. We hopen dat die leerlingen dan toch weer naar school komen", zegt directeur Caris uit Weert. Voor leerlingen die uit medische noodzaak thuisblijven, maken ze een uitzondering.

Nog weinig verbetering

Op basisschool De Groote Wielen in Rosmalen bleef deze week ook een aantal leerlingen thuis. Directeur Hanneke Hens had gehoopt dat de meesten volgende week wel weer zouden komen. "Maar dat lukt nog niet. Vier kinderen komen wel weer volgende week, maar de rest blijft nog thuis. Dat is jammer. Ons streven was ze allemaal te overtuigen om naar school te komen. Dat is nog niet gelukt."

Op één basisschool in Amsterdam blijven liefst 175 van de 455 kinderen thuis, blijkt uit het onderzoek van RTL Nieuws. Ook de Oranjeschool in Rotterdam heeft te kampen met grote aantallen leerlingen die wegblijven. "Bij de start deze week was ongeveer de helft van onze leerlingen afwezig", zegt directeur Ralf van Iperenburg.

Tot 100 leerlingen afwezig

Ouders maken zich zorgen en hebben het gevoel dat hun kind proefkonijn is. "Sommige ouders hebben we inmiddels gerust kunnen stellen waardoor meer leerlingen naar school komen, maar er blijven nog steeds leerlingen van ons thuis." Er zijn nu nog zo'n 70 leerlingen van de Oranjeschool thuis.

Tussen scholen bestaan grote verschillen. Op de ene school gaat om een enkele thuisblijvende leerling, terwijl andere scholen tientallen tot wel honderd leerlingen in de schoolbanken missen.

Eerste schooldag: juichende ouders zwaaien kinderen uit

Na weken thuiszitten gingen veel kinderen deze week voor het eerst weer naar school. Veel ouders staken hun blijdschap niet onder stoelen of banken.

Meerdere schooldirecteuren geven aan dat ze zich zorgen maken over de toekomst. Want hoe lang willen deze ouders hun kinderen dan nog thuis gaan houden? Directeur Hens van basisschool De Groote Wielen in Rosmalen: "Ik vraag me af hoe we de kinderen weer terug kunnen krijgen die nu thuis zijn omdat ze tevreden zijn met thuisonderwijs. Ik zie geen oplossing. Dat kan nog weleens heel lang gaan duren."

Leerplicht niet gehandhaafd

Het ministerie heeft met leerplichtambtenaren afgesproken dat voor onbepaalde tijd niet gehandhaafd zal worden op de leerplicht.

Ingrado, de brancheorganisatie van leerplichtambtenaren, geeft aan dat ze geen boetes uitdelen omdat dat nu niet werkt. Ze gaan wel met ouders in gesprek als dat nodig is. Voorzitter Carry Roozemond: "Ik snap scholen die zich afvragen hoe lang we hiermee doorgaan. Maar ik ga geen datum noemen. We moeten echt per week bekijken wat de gesprekken opleveren."

Bang voor leerachterstand

Meer dan een derde van de ondervraagde scholen maakt zich zorgen om leerlingen die nu niet naar school komen. De directeur van de Oranjeschool in Rotterdam is bang voor leerachterstanden. "Als school zijn wij onvoldoende in staat leerlingen te begeleiden die thuisblijven. Wij hebben daar te weinig tijd voor naast het lesgeven op school. De begeleiding komt dan op ouders neer, maar die zijn daar niet altijd toe in staat."

Ook sociaal-emotionele achterstanden zijn een zorg van veel schooldirecteuren. Frauke Donners van basisschool Noorderlicht in Den Bosch: "Als kinderen lang niet naar school gaan, missen zij van alles wat ze niet kunnen leren, maar ook het spelen met elkaar. Dat is een grote zorg."

Verantwoording

De onderzoeksredactie van RTL Nieuws vroeg basisscholen naar de eerste week dat zij weer open zijn. In totaal deelden 717 schooldirecteuren verspreid door het hele land hun ervaringen. Samen zijn deze scholen goed voor 12 procent van alle basisschoolleerlingen in het land.

Werkt u in het onderwijs en loopt u tegen problemen aan rondom corona? Neem dan contact op met onze onderzoeksredactie via onderzoek@rtl.nl.

Bron • RTL Nieuws / Maaike Kempes en Meike van Roosmalen