Carrière

Onze arbeidsmarkt moet radicaal om: dit kan er voor jou veranderen

Sam Trompert • 23 januari 2020 14:12 @samtrompert

Minister van Sociale Zaken Wouter Koolmees ontving donderdagmiddag het rapport van Hans Borstlap (midden). Beeld © ANP

Onze arbeidsmarkt moet radicaal veranderen. Dat is de conclusie van een adviescommissie onder leiding van oud-topambtenaar Hans Borstlap. Er is door de hele politiek lang naar zijn advies uitgekeken. De verwachting is dat de conclusies belangrijk zijn voor het opstellen van toekomstige verkiezingsprogramma's of zelfs een komend regeerakkoord.

Als het hele rapport integraal wordt overgenomen zal er een hoop veranderen voor werkgevers, werknemers, zelfstandigen en flexibel personeel. Kortom, voor iedereen. Wat zou dat voor jou betekenen? We zetten het op een rijtje.

1. Je bent werknemer in vaste dienst

Je vaste contract wordt een stuk minder vast. Je werkgever krijgt meer mogelijkheden om je arbeidsvoorwaarden eenzijdig aan te passen naar zijn of haar eigen voorkeur. Zo moeten werkgevers aangemoedigd worden meer mensen in zo'n vast dienstverband aan te nemen.

  • Als het economisch tegenzit en je baas moet bezuinigen, kan hij of zij het aantal uren dat je werkt omlaag brengen.
  • Ook kan hij je werkplek veranderen, zodat je misschien verder moet reizen.
  • Je functie kan eenvoudiger worden aangepast.
  • Ook kan je makkelijker ontslagen worden.
  • En als je ziek wordt, krijg je nog maar een jaar loon doorbetaald.

2. Je bent flexwerker

De commissie-Borstlap vindt dat de flexibilisering van de arbeidsmarkt is doorgeslagen. Te veel mensen werken onder onzekere omstandigheden. Zij moeten beter beschermd worden. Maar flexwerkers zijn er in verschillende soorten en maten.

  • Heb je een contract voor bepaalde tijd? Dan moet je voor die onzekerheid gecompenseerd worden. Dat kan bijvoorbeeld in de vorm van iets meer loon.
  • Ben je een oproep- of uitzendkracht? Dan zul je merken dat er minder opdrachtgevers zijn die je willen inzetten. Je wordt namelijk duurder voor hen.
  • Ook zul je als oproepkracht alleen 'echt' tijdelijk werk gaan doen. Bijvoorbeeld om bij te springen tijdens topdrukte of om ziek personeel te vervangen. Structureel bij één opdrachtgever werken kan niet meer.
  • Je zou eerder een vast contract moeten krijgen, omdat dat goedkoper wordt en minder 'vast' dan nu.

3. Je bent zzp'er

Zzp'ers zijn de afgelopen jaren te veel verwend met fiscale voordeeltjes, vindt de commissie. Daardoor is het aantal zzp'ers flink gegroeid, maar een aanzienlijk deel kan eigenlijk niet op eigen benen staan. Zij kunnen alleen in hun eigen inkomen voorzien vanwege die belastingvoordelen, betoogt de commissie-Borstlap.

  • De fiscale voordelen, zoals de zelfstandigenaftrek, verdwijnen. Daardoor hou je maandelijks minder geld over. 
  • Opdrachtgevers worden ontmoedigd om jouw soort werkenden in te zetten: je zult dus minder opdrachten krijgen, waardoor je omzet daalt. 
  • Je bedrijf voortzetten wordt dus knap ingewikkeld.
  • In 2017 had de helft van alle zzp'ers een jaarinkomen onder de 26.400 euro. Dat is zo'n 8000 euro onder modaal. Het gevolg van het advies-Borstlap is dat deze groep eigenlijk niet verder kan werken als zzp'er. Minstens een half miljoen zzp'ers moeten dan solliciteren op een werknemersbaan.
  • Misschien een voordeel met een wrange nasmaak voor de overgebleven zzp'ers: het beleid voor deze groep wordt niet meer verstoord door regelgeving die de zwakke vakbroeders moet beschermen. Althans, in theorie.

4. Je bent werkgever?

Je bent ondernemer en hebt mensen die voor je werken. Borstlap wil dat je meer mensen een vast contract gaat bieden en minder mensen flexibel voor je laat werken. Het ene wordt goedkoper, het ander duurder. 

  • De lasten voor werkgevers gaan omlaag. Je hoeft een zieke werknemer minder lang door te betalen, dat scheelt aanzienlijk in de kosten. 
  • Je kunt eenvoudiger de arbeidsomvang van je personeel beperken. In plaats van een grote flexibele schil die je snel op straat kunt zetten, om economische klappen op te vangen kun je straks je hele personeelsbestand uren laten inleveren.
  • Ruzie met een werknemer? Dan kun je zo iemand makkelijker ontslaan.
  • Uitzend- en oproepkrachten worden duurder en dergelijke werkers mogen alleen tijdelijk werk doen.
  • Als je handjes tekort komt zul je dus eerder vaste contracten moeten uitdelen.
  • Schiet je daar per saldo iets mee op, als vast personeel goedkoper wordt en flex duurder? Dat hangt af van hoe je jouw bedrijf nu hebt georganiseerd.

5. Voor alle werkenden

Iedereen die werkt moet fiscaal hetzelfde behandeld worden. Dat betekent dat iedereen die werkt een deel van zijn geld aan de Belastingdienst moet overmaken en dat er geen uitzonderingen en geitenpaadjes zijn om de fiscus te ontlopen.

We gaan verder allemaal meebetalen aan een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor alle werkenden, of je nu zzp'er bent, in loondienst bent, of uitzendwerk doet.

Die arbeidsongeschiktheidsverzekering moet het bestaansminimum garanderen. Dat zal neerkomen op zo'n 70 procent van het minimumloon. Dat is niet veel, dus vrijwel iedereen zal zich aanvullend moeten verzekeren, zoals dat nu ook al gebeurt.

Bron • RTL Z