Carrière

Altijd 'aan' staan: bijna helft werknemers is bereikbaar buiten werktijd

Chris Koenis • 21 december 2019 08:54 @chriskoenis

Bijna een kwart van alle werknemers zegt altijd bereikbaar te zijn buiten werktijd. Beeld © Getty

Toch nog even dat werkmailtje beantwoorden, reageren in de groepsapp van collega's of dat telefoontje van je baas opnemen. Herkenbaar? Bijna de helft van alle werknemers is bereikbaar buiten werktijd. "Als we er niets aan doen, wordt het erger", zegt psycholoog Thijs Launspach.

Bijna de helft van alle werknemers in ons land is vaak (24 procent) of altijd (23 procent) bereikbaar buiten werktijd via telefoon, e-mail of Whatsapp.

Bij managers blijkt zelfs ruim drie kwart van de ondervraagden voor of na werktijd bereikbaar voor collega’s of klanten. Dat blijkt uit een enquête van het CBS en TNO onder bijna 63.000 werknemers van 15 tot 75 jaar.

Urgent of niet

"De norm wordt alsmaar verder opgerekt", zegt psycholoog Thijs Launspach. "Er is een groeiend aantal mensen dat een baan heeft waarbij ze het gevoel hebben dat ze altijd bereikbaar moeten zijn. Zij kunnen daarbij geen onderscheid meer maken tussen wat wel of niet urgent is."

Terwijl je volgens hem de tijd moet hebben om je 'werkhoofd' uit te zetten. "Voor onze hersenen bestaat er geen groot verschil tussen aan het werk zijn of stand-by staan. Dat is een van de stressoren die bijdragen aan het ontstaan van burn-outs", zegt Launspach, die met 'Fokking druk' een boek schreef over werkstress.

Werk en privé vermengd

Het gevolg is dat werk en privé steeds meer door elkaar lopen. Dat blijkt het vaakst het geval bij hoogopgeleide werknemers van 45 tot 75 jaar (56 procent) en ook relatief vaak onder jongeren tot 25 jaar met een laag (53 procent) of middelbaar (51 procent) onderwijsniveau, blijkt uit de CBS-cijfers.

Maatwerk

En dus steekt dezelfde discussie zo nu en dan de kop op: moet iedere werknemer het recht krijgen om buiten werktijd onbereikbaar te zijn? Hiervoor pleitte de PvdA begin dit jaar in een initiatiefwet ingediend door Tweede Kamerlid Gijs van Dijk.

Maar werkgevers zien dat niet zitten. Zij zijn bezorgd om de toename van het aantal stress- en burn-outklachten, maar zijn een voorstander van maatwerk tussen werkgever en werknemer, aangezien stress niet per definitie alleen door werk wordt veroorzaakt.

Daarom is het maken van goede onderlinge afspraken belangrijk, stelt werkgeversorganisatie VNO-NCW.

'Werkt twee kanten op' 

"Je moet samen goed de balans bewaken", zegt woordvoerder Edwin van Scherrenburg. "Dat werkt twee kanten op: een werkgever moet flexibel zijn bij onverwachts dokters- tandartsbezoek of wanneer iemand voor een naaste moet zorgen. Andersom is het soms ook zo dat er soms iets acuuts is wat je even moet opknappen of afmaken."

Dat je bereikbaar bent, betekent volgens hem bovendien niet altijd dat je ook het werk bent. "Maak gewoon goede afspraken met je werkgever over hoe je dat doet en wanneer je dus wel of niet kan worden benaderd. Voor een werkgever is het op de lange termijn ook niet goed dat een werknemer altijd maar bereikbaar is."

Bescherming

In sommige beroepen ontkomt je niet aan bereikbaar zijn, erkent ook Launspach. "Denk aan artsen, verpleegkundigen, leraren of journalisten. Dan is het logisch dat je bereikbaarheidsdienst hebt en spreek je af wanneer je dienst begint en eindigt."

Maar hij maakt zich daarentegen zorgen om het verwachtingspatroon dat bij veel mensen is ontstaan. Zij denken dat ze ook buiten diensttijden altijd maar bereikbaar behoren te zijn.

Launspach: "Ik kijk dan vooral naar het gezondheidsbelang. Idealiter maak je afspraken met je werkgever, maar misschien moet je mensen ook een beetje beschermen. Als we er niets aan doen, wordt het erger."

Bron • RTL Z