Carrière

Hoe word je succesvol? 'Eigenschappen ceo vaak maakbaar'

Judith Laanen • 15 november 2019 17:22

Beeld © Getty Images

Waarom is de één ergens extreem goed in en succesvol en de ander niet? Niet door talent, geluk en IQ, zegt strategie-implementatie-expert Jeroen de Flander. Wél door je interesses te achterhalen, die gericht te ontwikkelen en jezelf optimisme aan te leren. Hij wil de mythe van succes de wereld uit helpen. "Iedereen kan in de top vijf van zijn of haar vakgebied komen."

De Flander, ook gasthoogleraar bij onderzoeksinstituut TIAS in Tilburg en voormalig strategie-adviseur van Credit Suisse, Microsoft en ING, is altijd al gefascineerd geweest door topprestaties. "Het idee van jezelf verbeteren en het beste uit jezelf halen vind ik een mooi doel voor een mens." 

De principes die hij zag bij de topsporters waar hij mee samenwerkte begon hij toe te passen in zijn eigen leven: passie en purpose (dus een doel hebben), doelgericht trainen en veerkracht ontwikkelen.

Jarenlang was hij partner bij een groot Amerikaans consultancybureau. "Iedereen zei altijd 'je hebt talent én geluk, dús je bent succesvol'." Daardoor ging hij nooit op zoek naar wat hem werkelijk gelukkig maakte. Tot hij hoorde van de interessetest voor beroepen, bedacht in de jaren vijftig door de Amerikaanse psycholoog John Holland.

"De meeste mensen weten iets simpels als hun eigen interesses niet. Dus in welke mate ben je op de hoogte waar je energie van krijgt en waarvan niet?  Bij mezelf was dat geen duidelijk plaatje tot ik die test deed."

Stap 1: Ontdek je interesses

Eigenlijk begint je weg naar succes bij het model van Holland, zegt De Flander. Daar komt uit wat voor soort persoon je bent: denker, doener, creatieveling, organiseerder, overtuiger of helper. Toen bleek dat De Flander creatieveling was, gooide hij 'drastisch' het roer om.

"Aansturen en de baas zijn van mensen ligt me niet. Ik word vooral getriggerd door creativiteit en dingen uitvinden. Dus nam ik een jaar een risico om mijn eerste boek te schrijven." Strategy Execution Heroes (2010) werd een succes: het stond op de bestsellerlijst van Amazon en was Management Boek van het Jaar in 2012. Een jaar later volgde The Execution Shortcut, want inmiddels had hij de smaak te pakken.

Jeroen de Flander. Beeld © Beeld Jeroen de Flander

'Bedrijfsleven benadert succes ouderwets'

Succes is dus maakbaarder dan we zelf denken, en dat is al jaren wetenschappelijk bewezen, zegt De Flander. "Maar die obscure papers waar je inspiratie uit kunt halen komt niet terecht bij de mensen die het nodig hebben." Daarom schreef hij The Art of Performance – the surprising science behind greatness, waarin wetenschappelijk onderzoek en filosofie de leidraad voor succes vormen.

Veel van de ideeën die hij samenvat zijn dus niet nieuw, zoals weten wat je leuk vindt om te doen en dat het tijd kost om een vaardigheid te leren, maar het bedrijfsleven doet er niks mee, vindt hij: "Als je talent hebt, heb je geluk en word je in een opleidingsprogramma gestoken, anders niet. Dan stopt je persoonlijke reis al snel."

Stap 2: Ontwikkeling en verdieping

Maar met je interesses definiëren ben je er nog niet. Ontwikkeling en verdieping daarvan zijn de volgende stap. Dat haalt De Flander weer van de Amerikaanse onderwijspsycholoog Benjamin Bloom, die de herkomst van passie onderzocht.

En dan wordt het een invuloefening, een katalysator die het succes gaat versnellen, zegt De Flander. "Als blijkt dat je je eigen reis kunt beïnvloeden, dan krijg je meer motivatie en ga je zelf als individu makkelijker aan de slag. Je gaat je vereenzelvigen met die activiteit."

Voorbeelden van maakbaar succes waarvan je dacht dat het genieën waren

Mozart werd met zijn zogenaamde absolute gehoor lange tijd als een genie beschouwd, tot een Japanse onderzoeker er in 2014 achter kwam dat een stel kinderen tussen 2 en 6 jaar na 18 maanden intensieve training ook een absoluut gehoor konden ontwikkelen, schrijft De Flander.

Nog een: de Hongaarse onderwijspsycholoog László Polgár riep nog voordat zijn kinderen geboren waren al dat één van hen de beste schaker ooit zou worden. Hij trainde ze van jongs af aan. Wat bleek? Zijn drie dochters werden allemaal schaakmeesters. Een van hen, Judit Polgár, wordt inmiddels gezien als de beste vrouwelijke schaker wereldwijd. En tóch bleven mensen zeggen dat ze talent hadden.

Meesterschaker Judit Polgár over schaakmat

Dit zijn inspirerende verhalen voor het bedrijfsleven, zegt De Flander. "De dingen die een ceo wél heeft maar jij niet, zijn vaak maakbaar. Daar kun je naar op zoek gaan. Heel vaak kijken we naar de weg die we hebben afgelegd en niet naar de weg die voor ons ligt."

Stap 3: Leer jezelf optimisme aan voor veerkracht

En die weg leg je het beste af als je optimistisch bent, want daar word je veerkrachtig van. Het boek beschrijft een experiment met het Amerikaanse Olympische zwemteam uit 1988. Tegen een aantal werd gelogen over hun zwemtijd. De optimisten die hoorden dat ze zogenaamd te langzaam waren zwommen een tweede keer nóg sneller, de pessimisten nog langzamer.

Hoe ze dat deden? "Onze ervaringen bepalen onze kijk op dingen. Je kunt jezelf aanleren om bepaalde dingen anders in te kleuren. Daardoor ben je positiever, toont de wetenschap aan, en kun je makkelijker de volgende stap zetten. We zouden eigenlijk allemaal een cursus positiviteit moeten volgen."

Waarom doen we dit dan allemaal nog niet? Omdat mensen vaak de makkelijke weg kiezen, meent De Flander. "Het is makkelijk om te zeggen dat je geen talent hebt en je dus niet hoeft te investeren."

Werkloosheid oplossen met interesses?

In België kijkt De Flander inmiddels samen met de Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding naar het invoeren van de Holland-test. "Want als je weet wat je interesses zijn, kun je beter op zoek naar werk."

Bron • RTL Z