Carrière

De imposante loopbaan van Lagarde, elegant leider in een mannenwereld

Chris Koenis • 26 oktober 2019 10:37 @chriskoenis

De Française was ook al de eerste vrouwelijke president van het IMF. Beeld © Getty

Per 1 november is Christine Lagarde de nieuwe voorzitter van de Europese Centrale Bank (ECB). Wie is deze 'rockster' van de mondiale financiële sector en hoe lukte het haar om als eerste vrouw meermaals machtige posities te grijpen?

Ervaren, uitgesproken, capabel. Het zijn termen die je veelal tegenkomt als het gaat over de 63-jarige Christine Madeleine Odette Lagarde. De gracieuze en vlijmscherpe Parisienne is wereldwijd een rolmodel voor veel vrouwen, zowel door haar verdiensten als door zich regelmatig uit te spreken tegen de gevaren van een old boys network.

Stapje voor stapje kroop ze de laatste jaren naar boven op de Forbes-lijst van meest machtige vrouwen ter wereld. Met vorig jaar alleen Theresa May (opgestapt) en Angela Merkel (vertrek aangekondigd) voor zich, lijkt het slechts een kwestie van tijd tot Lagarde de bovenste plek inneemt.

Van zwemmen naar rechten

Lagarde, geboren op nieuwjaarsdag 1956, groeit op in Normandië als oudste dochter van een klassieke lerarenfamilie. Zelf koos ze - na jarenlang synchroonzwemmen op hoog niveau in haar tienerjaren - voor een carrière in de rechten.

Na studies in haar geboortestad Parijs, het Zuid-Franse Aix-en-Provence en de Verenigde Staten, trad ze in 1981 op 25-jarige leeftijd in dienst bij internationale advocatenkantoor Baker & McKenzie in Chicago, waar ze al snel furore maakt.

Modeliefhebber Lagarde bij de Paris Fashion Week met onder andere actrice Charlize Theron (r). Beeld © Getty

Eerste vrouw, deel 1 en 2

Haar eerste in het oog springende succes boekte ze in 1999 door als eerste vrouw ooit verkozen te worden tot bestuursvoorzitter van het kantoor, waar ze een reputatie ontwikkelde van ijzersterk onderhandelaar die nooit opgaf.

Het trok de nodige aandacht in haar thuisland, waar de dan kersverse premier Dominique de Villepin haar in 2005 verleidde om toe te treden tot de regering als minister van Buitenlandse Handel.

Er volgde nog tweemaal een ministerschap. Na een korte periode op het ministerie van Landbouw en Visserij werd ze in juni 2007 onder president Nicolas Sarkozy, alweer zo'n mijlpaal, de eerste vrouwelijke minister van Financiën van een G8-economie. Een knappe prestatie in het haast antieke politieke mannenbolwerk, berucht om z'n hardnekkige machocultuur.

Oud-president Nicolas Sarkozy en Lagarde in 2012. Beeld © Getty

Affaires

Toch is lang niet alles hosanna. Het zijn de jaren waarin het begrotingstekort en de staatsschuld van Frankrijk 'buitensporig oploopt', wat later tot verhitte discussies zou leiden met de andere landen binnen de Europese Unie.

Dan is er ook de kwestie Tapie. Die Franse zakenman en omstreden ex-voorzitter van de voetbalclub Olympique Marseille kwam in opspraak wegens de zogeheten Adidas-affaire. De rol van Lagarde bij de oneerlijke verkoop van het sportkledingbedrijf door staatsbank Crédit Lyonnais levert haar pas jaren later een veroordeling op.

In 2016 wordt ze door een speciale Franse rechtbank voor politici schuldig bevonden aan nalatigheid in de langslepende en complexe fraudezaak, al krijgt ze geen straf opgelegd. Geen Franse politicus zonder schandaal, zullen we maar zeggen.

Tekst loopt door onder de video.

Opvolger DSK

Lagarde is op dat moment al lang en breed gelauwerd als voorzitter van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) waar ze in 2011 - je raadt het al - als eerste vrouw ooit de leiding krijgt. Dit nadat haar voorganger en landgenoot Dominique Strauss-Kahn het veld moet ruimen wegens een naar eigen zeggen 'ongepaste relatie' met een kamermeisje in het hotel in New York.

Op dat moment dient het IMF 187 landen en telt het zo'n 2.700 medewerkers. Met de Française aan het roer heeft het instituut dat financiële stabiliteit nastreeft het in die jaren vooral druk met de Europese staatsschuldencrisis, met het armlastige Griekenland als middelpunt.

Hardliner

Topvrouw Lagarde stelt zich op als een hardliner in de onderhandelingen met de Grieken, wat haar ook binnen het IMF zelf niet altijd in dank wordt afgenomen. Maar daarmee is ze ook 'iemand die nooit voor verantwoordelijkheden wegloopt', aldus Neelie Kroes in 2015, die haar verder omschrijft als een buitengewoon capabele en zeer doorgewinterde vrouw.

Lagarde op bezoek bij minister Dijsselbloem in Den Haag in 2013. Beeld © ANP

Het zijn de jaren waarin ze ook veelvuldig in aanraking komt met dan Eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem, die Lagarde 'helder en standvastig' en ook 'buitengewoon attent' noemt. Toch moet ook Lagarde uiteindelijk schoorvoetend erkennen dat niet alle opgelegde hervormingen effect hebben in de Griekse crisis.

Groepsdenken

Ondertussen ontpopt Lagarde zich publiekelijk steeds vaker als feministe. Tien jaar na de bankencrisis van 2008 hekelt ze nog eens het 'groepsdenken' dat er volgens haar nog altijd heerst in deze mannenwereld.

Buitenlandse media, waaronder The New York Times en de BBC, omschrijven haar als iemand die als een ware rockster wordt ontvangen op vergaderingen over de hele wereld.

Het is dan ook geen verrassing dat Lagarde in 2016 een tweede termijn van vijf jaar krijgt bij het IMF. Al zal ze die nooit afmaken. In juli wordt ze voorgedragen als presidentskandidaat voor de ECB, de officiële benoeming volgt op 18 oktober. Lagarde laat weten vereerd te zijn.

Lagarde wacht zware taak

Het instapmoment van Lagarde bij de ECB is allesbehalve ideaal, zegt Europa-deskundige Adriaan Schout van het Clingendael Instituut. "De schuldenpositie is momenteel slechter dan 2007 en de ECB heeft wat betreft kunstmatig ingrijpen zijn kruit al verschoten."

Daarmee doelt hij op het omstreden beleid onder Mario Draghi van 'kwantitatieve verruiming'(quantitative easing of kortweg qe) waarbij voor ruim 2.600 miljard euro aan (staats)leningen werden opgekocht om de inflatie te verhogen. Dit beleid leidde tot openlijke kritiek uit de lidstaten en grote onenigheid binnen de ECB en het opstappen van bestuursleden.

Schout: "Een van de eerste dingen waarop we moeten letten: gaat Lagarde afstand nemen van Draghi? Die trad vooral op als crisismanager. Maar als nieuwe voorzitter is dit hét moment voor een open vizier en het bepalen van een eigen koers."

Volgens Schout is Lagarde daartoe in staat. "Ze heeft bewezen een sterke politieke antenne te hebben. Bovendien heeft ze jarenlange ervaring in de Frans-Duitse as. De eerste honderd dagen worden spannend."

Bron • RTL Z