Carrière

Ziek, geen ontslag of vergoeding: werknemers vast in slapend dienstverband

Maaike Homan • 25 januari 2019 06:13 @MaaikeUtrecht

Een slapend dienstverband pakt niet altijd goed uit voor werknemers. Archiefbeeld. Beeld © Getty Images

Werkgevers houden werknemers die langdurig ziek zijn soms bewust in dienst. Die werknemer krijgt geen loon betaald en wordt 'slapend' in dienst gehouden. Dat scheelt de werkgever duizenden euro's aan transitievergoeding, al oordeelde de rechter onlangs anders in het voordeel van een zieke werknemer.

Voor het verhaal wordt hij Jan Bertens genoemd, geboren in 1959. Zelf is de voormalige medisch specialist te ziek om het woord te voeren, vandaar dat zijn advocaat Ludith Haarsma dat doet. Zij stond haar cliënt de afgelopen tijd bij in een conflict met Bertens werkgever om een zogeheten 'slapend dienstverband', en de vergoeding van bijna 150.000 euro waar hij recht op heeft.

Bertens werkte 25 jaar lang bij een groot bedrijf. Binnen zijn vakgebied leidde hij ook mensen op. Haarsma: "Zijn personeeldossier was keurig." In 2016 raakte hij arbeidsongeschikt. Zijn ziekte was eerst stabiel, maar ontwikkelde zich slechter en afgelopen voorjaar bleek de prognose ronduit slecht. 

Wel op de loonlijst, geen vergoeding

Als een werknemer meer dan twee jaar ziek is en er geen uitzicht is op herstel binnen een half jaar, dan mag een werkgever een dienstverband opzeggen. Fijn voor die werkgever, zou je zeggen, maar er moet nog wel toestemming gevraagd worden aan het UWV. En er moet een transitievergoeding worden betaald. De hoogte hiervan hangt af van het loon van de werknemer en het aantal gewerkte jaren. 

Die transitievergoeding verving in 2015 de ontslagvergoeding. Met name voor kleinere werkgevers, zo vertelt advocaat arbeidsrecht Suzanne Meijers, kan de vergoeding een flinke som geld zijn. Een kleine bakker bijvoorbeeld hoest niet zomaar tienduizenden euro's op. "Daarom wordt in het mkb een dienstverband vaker 'slapend' gehouden. Het mag juridisch en is in die termen niet ernstig verwijtbaar."  

Voor werknemers pakt dit niet altijd goed uit. Ze krijgen soms dus geen loon meer, maar ook geen vergoeding en maken hier daarom in toenemende mate een zaak van, blijkt uit de onlangs verschenen Achmea Juridische barometer. Vorig jaar zag de verzekeraar ruim twaalfduizend ontslagzaken voorbij komen. In 2015 gingen er nog 36 over het slapend dienstverband, in 2018 waren dat er 215. Achmea heeft ruim een derde van de rechtsbijstandsverzekeringen in handen.

Geen ernstig verwijt

Omdat wat die werkgevers doen geen ernstig verwijt is, - of het wenselijk is, is een tweede -, worden werknemers voor de rechter vaak niet in het gelijk gesteld, zo zeggen diverse gesproken arbeidsrechtdeskundigen en -advocaten.

Ook in het vonnis (pdf) van het Scheidsgerecht Gezondheidszorg (dat oordeelt over geschillen in de zorgsector) van zieke werknemer Bertens staat dat zijn zaak zeker niet uniek is en dat 'pogingen van werknemers om een transitievergoeding te krijgen in de rechtspraak gestrand zijn'.

'Tijd dringt'

Maar in deze zaak moet de werkgever betalen. Want volgens het Scheidsgerecht heeft de werkgever van Bertens geen 'enkele goede reden kunnen aantonen' om het dienstverband niet te beeïndigen.

Bovendien dringt de tijd en is het vermoeden dat de werkgever 'stil zit' en niets doet zodat 'de tijd op korte termijn zijn werk zal doen'. Het schrijft: door de dood van de eiser eindigt de arbeidsovereenkomst en is geen transitievergoeding verschuldigd.  

Vergoedingsregeling voor werkgevers

Deze zaak kan gunstig en zijn precedent scheppen voor andere, vergelijkbare, zaken. Een nieuwe wet, die in april 2020 ingaat, moet een verdere toename van die dit soort zaken voorkomen. In juli 2018 is namelijk een vergoedingsregeling tot stand gekomen.

Werkgevers die een transitievergoeding moeten betalen krijgen deze kosten vergoed door het UWV, die dat weer betaalt uit het Algemeen Werkloosheidsfonds. Deze maatregel geldt daarnaast met terugwerkende kracht, dus vanaf 1 juli 2015.

Deze maatregel geldt met terugwerkende kracht. Werkgevers die vanaf 1 juli 2015 aan een langdurig arbeidsongeschikte werknemer een transitievergoeding hebben betaald komen daarvoor in aanmerking. Deze vergoedingsregeling start per 1 april 2020. Vanaf die datum kunnen werkgevers bij het UWV een aanvraag voor een vergoeding indienen.

Nog niet helemaal opgelost

Kwestie opgelost? Volgens verzekeraar Achema niet helemaal. Die stelt in de Juridische Barometer dat uit de praktijk blijk 'dat er werkgevers zijn die ondanks deze regeling nog niet overgaan tot vergoeding'.

Advocaat Haarsma is optimistisch gestemd. "Deze uitspraak voor mijn cliënt is fantastisch. Ik snap dat de regeling klauwen met geld kost voor kleine ondernemer, maar die worden gecompenseerd. Die transitievergoeding gewoon geven getuigt van goed werkgeverschap." 

Bron • RTL Z / Maaike Homan