Carrière

Ontslag via post-it: bedrijf laat personeel stemmen over collega's

Maaike Homan • 20 november 2018 15:04 @MaaikeUtrecht

Een medewerker van marketingbureau Keytoe. Beeld © Keytoe

Met al het personeel samen beslissen welke collega’s ontslagen worden. Bij marketingbedrijf Keytoe willen ze zo transparant mogelijk werken en dus werden de namen van alle collega’s, plus hun salaris, opgeschreven op post-its. Vijf werden geselecteerd en moesten vertrekken. "Dit kan heel traumatiserend zijn."

Stemmen via briefjes, het is geen gangbare manier van je personeel ontslaan. Wel open en eerlijk, vinden ze bij Keytoe. Dit bedrijf uit Maassluis met nu 45 werknemers staat bekend om hun andere manier van werken.

Iedereen mag er over alles meebeslissen. Collega's bepalen elkaars salaris en hebben dus ook zeggenschap over wie ontslagen wordt en wie niet.

Ontslag via post-it

Aan het eind van de zomer bleek dat de inkomsten en uitgaven niet in balans waren bij het bedrijf. Een paar klanten hadden zich teruggetrokken en dus moest er iets gebeuren. Een vrijwillig vertrek, benadrukt medewerker Stephanie van Hoek, passend bij hoe het bedrijf werkt. 

"Alle namen van werknemers zijn op post-its geschreven en op het grote white bord gehangen", vertelt Van Hoek, die verantwoordelijk is voor het contact met potentiële klanten. "Toen zijn we met z'n allen gaan kijken: wat voor team willen we hebben, wie passen daarbij, wie kunnen we missen en hoeveel salaris besparen we bij diens ontslag."

Daar rolde een lijst namen uit van mensen die overbodig bleken.

'Heftig voor ontslagen personeel'

Eerlijk, noemt Van Hoek de gang van zaken, maar ze beseft ook dat het 'ongelooflijk heftig is' voor de mensen die weg moesten. Was het ook niet heel ongemakkelijk voor die mensen dat hun post-it op het bord bleef hangen en ze dus ontslagen werden? "Natuurlijk, maar als je er zo door een manager uit wordt gegooid is dat ook heftig."

Bij die eerlijkheid stelt Marco Meijer, advocaat gespecialiseerd in arbeidsrecht bij Van Till Advocaten, vraagtekens. "Op deze manier van werknemers afkomen mag alleen als een werknemer hiermee instemt. Als er ook maar één bezwaar had gemaakt, had hij zijn baan terug gehad", zegt hij.

Ontslagtoets UWV

Ontslag vanwege een bedrijfseconomische reden, waar hier sprake van is, is namelijk gebonden aan wettelijke regels. Zo geldt de preventieve ontslagtoets, waarbij de werkgever voorafgaand aan het ontslag toestemming moet krijgen van het UWV. Was iemand langer dan twee jaar in dienst, dan heeft hij of zij bovendien recht op een ontslagvergoeding.

En dan nog kun je als bedrijf niet lukraak werknemers ontslaan, stelt Meijer. Het afspiegelingsbeginsel bepaalt dat mensen met bijna dezelfde functie per leeftijdsgroep worden ingedeeld. "Zo worden niet alle jonkies ontslagen en houd je dus niet alleen maar grijze koppen over."

Tekst gaat door onder de foto.

Bij Keytoe bepalen werknemers ook elkaars salaris. Beeld © Keytoe

Traumatische ervaring

Eén van de ontslagen Keytoe-medewerkers is Raphael Schuler. Tegenover het AD beschrijft hij de post-it-actie als niet de fijnste manier van ontslagen worden. "Je voelt dat wel, ja. Als je collega's het zeggen is het erger dan als je baas het zegt. Maar ik snap de situatie wel." Het voelde voor hem ook niet als populariteitswedstrijd.

Organisatiepsycholoog Guido van de Wiel noemt de werkwijze passend in een steeds grotere hang naar transparantie van bedrijven. Maar van radicale transparantie is hij geen voorstander. Salarissen die openliggen of mensen op deze manier ontslaan werkt alleen in organisaties die vanaf het begin al zo werken, stelt hij tegen RTL Z. Bij Keytoe is dit het geval.

Transparantie is daarnaast niet altijd goed, merkt hij op. Het moet wel in een veilige en prettige werkomgeving plaatsvinden en 'niet als een bom onder de organisatie worden gelegd'. Sommige veranderingen, waaronder mogelijk een ontslag op deze manier, kunnen traumatiserend zijn voor betrokkenen, stelt hij.

Allemaal weer een baan

De vijf ontslagen werknemers van Keytoe, waarvan twee meer dan het gemiddelde in het bedrijf verdienden en drie minder, kregen geen zak met geld mee. Wel zijn ze geholpen bij het vinden van een nieuwe baan en het aanvragen van een werkloosheidsuitkering, vertelt Van Hoek. Allemaal hebben volgens haar weer werk.

"Eén iemand had een gat van bijna een maand tussen zijn ontslag en het moment dat zijn ww-uitkering inging, dat hebben wij gevuld." Zelf kijkt zij 'met een goed gevoel' terug op de gang van zaken. "Het was een heel bewust proces."

Bron • RTL Z / Maaike Homan