Business

Deze man was vluchteling en helpt nu statushouders aan een baan

Frederieke Hegger • 16 december 2016 14:46 @frederiekeh

Beeld © Accenture

22 jaar geleden kwam hij als vluchteling naar Nederland. Nu is hij directeur van online platform Refugee Talent Hub, dat nieuwkomelingen aan een baan moet helpen bij onder meer C&A en Akzo Nobel. Paul Mbikayi: "De negatieve houding van sommige collega’s heeft me sterker gemaakt."

In een vreemd land opnieuw beginnen is heel moeilijk, weet Paul Mbikayi. Op 31-jarige leeftijd kwam hij in 1994 in Nederland aan. Zijn diploma Elektrotechniek, dat hij in thuisland Congo had behaald, was in Nederland niks meer waard. Hij sprak de taal niet en kende niemand.

Sinds het uitbreken van de vluchtelingencrisis zijn er veel mensen Nederland binnen gekomen die net zo beginnen: zonder geldig diploma, zonder kennis van de Nederlandse taal en zonder geld. Vanuit die positie een baan vinden wordt steeds lastiger, constateert de Sociaal-Economische Raad vandaag in een rapport

Franse les geven

Maar daar wil Mbikayi verandering in brengen. Want het kan echt, weet hij uit ervaring: een toffe baan vinden en een goed leven opbouwen in Nederland. De succesfactoren? Hulp uit de omgeving, bereid zijn te veranderen en doorzettingsvermogen. "Je moet het echt zelf willen, en ik wilde heel graag."

De eerste stap, zo bedacht Mbikayi zich ruim 20 jaar geleden, was het leren van de taal. Hij ging – vrijwillig – Franse les geven op een middelbare school en vroeg aan de leerlingen of zij hem dan ook Nederlands konden leren. Toen hij de basis van de Nederlandse taal eenmaal onder de knie had, kreeg hij een jaar later via een detacheringsbureau zijn eerste betaalde baan bij Rijkswaterstaat. 

Zijn manager merkte al gauw dat de functie van administratief medewerker ver onder het niveau van Mbikayi lag. Van hem kreeg hij de kans opnieuw een opleiding te gaan volgen. Mbikayi wist gelijk al wat het zou moeten worden. "Het asielzoekerscentrum waar ik de eerste periode zat, lag vlakbij een rivier. Tussen het AZC en de rivier zat een dijk. Dat vond ik zoiets fascinerends, dat kende ik niet van thuis. Dus toen dacht ik al: als ik weer moet gaan studeren, wil ik meer weten van waterbouw."

Discriminerende opmerkingen

En zo geschiedde. Mbikayi ging Civiele Techniek, Weg en Waterbouw studeren en kon daarna nog verder de carrièreladder beklimmen binnen Rijkswaterstaat. Zijn komst en de kansen die hem werden geboden, werden overigens niet bij iedereen goed ontvangen. "Van mijn kleur, tot hoe ik liep, tot hoe ik lachte. Sommige mensen waren heel negatief. Maar die opmerkingen hebben me alleen maar weerbaarder gemaakt. Als je in een warm bad komt, kun je lui worden. Door die tegenstand ben ik harder gaan werken, het heeft me sterker gemaakt."

Enkele maanden terug besloot hij een grote overstap te maken. 70 bedrijven en organisaties hadden, temidden van de vluchtelingencrisis, besloten een online platform op te richten waardoor ze nieuwe vluchtelingen bij hun eerste stappen op het Nederlandse carrièrepad konden helpen. Er is een jaar aan gewerkt en nu is er een stichting, met bestuur en een website. Grote aandrijver van het project is consultancybureau Accenture.    

2000 geplaatste vluchtelingen

De Refugee Talent Hub, met Mbikayi aan het roer, is sinds oktober live. De opstart is nog wat voorzichtig: er zijn 400 'talentprofielen' van statushouders binnen, maar er is nog maar een handjevol vluchtelingen écht geplaatst bij bedrijven. Daar moet gauw verandering in komen, benadrukt Mbikayi. "Over een jaar willen we 2000 vluchtelingen geplaatst hebben," aldus de nieuwe directeur.

Het nog kleine resultaat is in lijn met een vandaag uitgebracht rapport van de SER, dat constateert dat de initiatieven die ontwikkeld zijn om vluchtelingen aan het werk te helpen nog te klein en versnipperd zijn. 

Mensenhanden nodig voor goede match

Het blijkt voor de Refugee Talent Hub nogal een karwei te zijn om voor iedereen snel een goede plek te vinden: een algoritme maakt al een soort voorselectie om tot matches te komen tussen vluchteling en een (stage)vacature. Maar er zijn ook nog steeds mensenhanden nodig om te bepalen of er nog een extra (taal)training nodig is vóór plaatsing.

Over taal gesproken. De website is alleen nog in het Nederlands te lezen. Is dat niet ontzettend ontoegankelijk voor nieuwkomelingen? Mbikayi is hard: "Ja, we werken nog aan een Engelse versie, maar als je wil leven in de Nederlandse samenleving moet je de taal beheersen. Dat is je sleutel tot succes, dus we moeten niet steeds maar alles willen vertalen."

Bedrijven in actie

Het online platform en (soms onbetaalde) werkplekken worden volledig gefinancierd door de betrokken bedrijven, waaronder de NS, Akzo Nobel en C&A. Een teken van deze tijd, vindt Mbikayi. "Als je mij nu vraagt wie mij echt heeft geholpen in het begin, toen ik nog op mijn knieën liep, dan noem ik iemand van Vluchtelingenwerk. Stel je die vraag over 20 jaar aan een vluchteling die nu binnenkomt, dan noemt hij iemand van een bedrijf. Bedrijven nemen echt hun maatschappelijke verantwoordelijkheid. Dat ontroert me."

Een belangrijke ontwikkeling, stelt Mbikayi. Want al gaat het eerst om een onbetaalde ervaringsplek, 'als vluchteling heb je vaak die ene kans nodig om voor een wow-moment bij werkgevers te zorgen.'

Bron • RTL Z