Business

Zo krijg je die droombaan (en zoek je uit waar je goed in bent)

Saskia van Huijgevoort • 03 september 2016 07:10 @Saskia_vanH

Archieffoto Beeld © ANP

Je hebt al jaren dezelfde baan en je hebt het eigenlijk wel een beetje gezien. Of je bent net afgestudeerd, maar hebt géén idee wat je nou eigenlijk belangrijk vindt in je werk. Herkenbaar? Je bent niet de enige.

De laatste tijd zijn alle vaste kaders weggevallen en dat is verwarrend, zegt Anje-Marijcke van Boxtel, directeur coaching bij Schouten en Nelissen, een specialist in opleidingen

Vroeger was het leven een stuk overzichtelijker: je ging bij een bank werken en klom langzaam omhoog. Of je studeerde medicijnen en ging als arts aan de slag in een maatschap. Als je hard werkte, geluk had en extra opleidingstrajecten volgde, dan werd je succesvol.

Tegenwoordig is dat niet meer het geval. Sterker nog: één op de zes studenten zal over een paar jaar op een baan solliciteren die nu nog helemaal niet bestaat, schreef Windows laatst in een rapport. Bedrijven zijn in beweging en we hebben nog geen idee waartoe deze 'tweede industriële revolutie' gaat leiden.

Die trend is nu al zichtbaar: banken zoeken werknemers met een ICT-achtergrond, bankiers worden servicemedewerkers en artsen ontwikkelen zich ineens tot appontwikkelaars. Nou: geen wonder dat er zoveel mensen in een identiteitscrisis zitten op het werk. Hoe plan je dan het (verdere) verloop van je carrière? 

Want als je álles kan kiezen, waar begin je dan?

Van Boxtel begeleidt organisaties, teams en individuen die een richting moeten kiezen, maar geen idee hebben welke kant ze de boot op moeten sturen. Daarbij komt er altijd één belangrijke vraag aan de orde: wat drijft jou?

"Die vraag is belangrijk voor alle leeftijden", legt ze uit. Haar boodschap is hoopvol, maar ingewikkeld: "Zoek uit wat je intrinsieke motivatie is, welke kernwaarden jij daadwerkelijk belangrijk vindt in werk en leven." Dat kun je doen door die vraag aan je vrienden en collega’s voor te leggen, of door situaties te analyseren (ook privé) waarin je écht gelukkig bent of was.

Hecht je bijvoorbeeld veel waarde aan anderen helpen? Of juist iets leren? Of vind je het afschuwelijk dat mensen oneerlijk zijn of interesseert het je niet zoveel? Breng ze allemaal voor jezelf in kaart. Als dat niet lukt, kan je ook situaties voor ogen halen waarin je jezelf juist helemaal niet prettig voelde. Bijvoorbeeld toen je baas je liet vallen of je het gevoel had dat je overliep van stress of angst, tipt Van Boxtel. "Op welke kernwaarden werd er toen getrapt?"

Maak jouw drijfveren het állerbelangrijkst

Het antwoord op deze vraag vinden is vaak gemakkelijker voor jongeren, dan ouderen, waarschuwt ze. "Net afgestudeerden identificeren zich nog minder met hun rol. Als je ouderen vraagt: wat is voor jou wezenlijk belangrijk in je werk, dan zijn ze geneigd om dingen te roepen die bij hun functie  horen. Maar dat is niet wie zijn daadwerkelijk zíjn." 'Rolbewoners', zoals ze die mensen noemt, "moeten nog dieper graven".

Het is belangrijk om achter die waarden te komen, omdat je dan ook in tijden dat het tegenzit de problemen beter het hoofd kan bieden, vertelde ze eerder in een online seminar (gratis terug te kijken, maar je moet je wel even registreren). 

Als voorbeeld noemden ze de deelnemers van het tv-programma 'Ik vertrek'. "Je ziet daar mensen hun grote droom nastreven om bijvoorbeeld een Airbnb op Ibiza te starten. En waarom lukt dat nou vaak niet? Dat zijn mensen die als waarden hebben om meer met hun familie te zijn en zo’n oude boerderij helemaal spic en span te verbouwen. Maar op het moment dat zo’n bedrijf gaat lopen, moeten ze elke ochtend ontbijt serveren en bedden afhalen. Dan moet dienstbaarheid een van je core values zijn en anders valt het heel erg tegen."

Word specialist op een bepaald gebied

Heel veel mensen hebben niet zo’n grote droom en dat is ook helemaal niet belangrijk. Het gaat erover dat je werk aansluit bij de waarden die je hebt. "Op het moment dat je echt weet wat jij belangrijk vindt in het leven en daarnaar gaat leven, dan gaat het hele systeem in die richting lopen."

Je wordt dan dus eigenlijk 'specialist' op een bepaald gebied. En dat soort mensen zijn enorm hard nodig in organisaties. "Dat betekent niet dat het gemakkelijk is: ik coach bijvoorbeeld leiders en dan moet je veel dingen hard durven zeggen. Dat ligt niet direct voor de hand voor psychologen en dat talent heb ik moeten ontwikkelen om een toegevoegde waarde te hebben", zegt ze.

Pas op: je baas gaat (mogelijk) moeilijk doen

Alvast een kleine waarschuwing: je gaat in de problemen komen tijdens je functioneringsgesprek. Want de meeste bazen hebben het liever dat je gewoon voldoet aan de zes, zeven of acht kernwaarden die voor jouw functie staan. Maar eigenlijk zijn die helemaal niet meer zo belangrijk. "Het is veel belangrijker om je niet breed te ontwikkelen, maar knettergoed in een paar zaken te worden", verduidelijkt Van Boxtel.

Ze geeft een voorbeeld: "stel: je bent niet zo goed met mensen. Dan kan je dat probleem wel aanpakken, maar dan gaat het van een vier naar een zes. Dat is zonde van je energie. Je kunt beter kijken waar je aanleg voor hebt en van een zeven een tien maken."

'Vier elk succesje'

Het is moeilijk om je gedrag te veranderen en alleen de aanhouder wint. Zorg er dus voor dat je elk succesje viert, adviseert Van Boxtel. "Het is bewezen dat je succes moet aanwapperen alsof het een vuurtje is. Als je elke keer sipt als je valt, dan zet je de rem erop. Geniet je van het succes, dan groei je daarentegen twee keer zo snel."

En wat nou als je je baan helemaal niet ziet zitten? Ook dan helpt het om goed naar je eigen motivatie te kijken. "Er is een experiment gedaan in fabrieken waar mensen aan de lopende band stonden. Ze vroegen hen wat ze nou écht belangrijk in het werk vonden. 'Collega's', was het antwoord. In die bedrijven mochten mensen hun ploegendiensten voortaan zelf indelen. De productie is vervolgens enorm omhoog gegaan. Het gaat erom dat je focust op wat het voor jóu leuk maakt en dan kost het je veel minder energie om beter te worden."

Meer op rtlz.nl:

Bron • RTL Z