Life

Duizenden gedupeerde ouders krijgen ruime compensatie in toeslagenaffaire

14 november 2019 15:15

Beeld © ANP

Er moet snelle en ruimhartige compensatie komen voor een groep van duizenden ouders die slachtoffer zijn van de ontspoorde fraudejacht van de Belastingdienst. Dat adviseert de commissie-Donner, die onderzoek deed naar de toeslagaffaire die veel mensen in grote financiële problemen bracht. Het kabinet is van plan het advies over te nemen,

Donner onderzocht 300 gevallen, maar concludeert dat er veel meer gevallen zijn waar onterecht toeslagen zijn afgepakt. "Ik ben bang dat we het eerder over duizenden ouders hebben dan honderden", aldus Donner.

Gedupeerde ouders moeten niet alleen compensatie krijgen voor geleden financiële en emotionele schade. "Minstens zo belangrijk is de erkenning dat ze onterecht als fraudeur zijn behandeld, zonder mogelijkheid om zich daartegen te verweren", zegt de commissie-Donner. Niet alleen de teruggevorderde toeslagen voor kinderopvang moeten vergoed, ook moet er een 'ruimhartige' schadevergoeding komen.

Belastingdienst zag Fatma als fraudeur

Fatma is één van de mensen die ten onrechte werden beschuldigd van gesjoemel met de kinderopvangtoeslag. Vandaag kreeg ze gelijk.

Volgens de commissie zijn ouders de dupe geworden van 'institutionele vooringenomenheid' en een doorgeslagen 'zero-tolerance'-beleid en een 'blinde' handelwijze van de Belastingdienst, die ontstond in de nasleep van de Bulgarenfraude. Er was als gevolg daarvan sprake van een 'onbehoorlijke' aanpak van goedwillende burgers, die ondanks interne protesten niet werd veranderd, zo staat in het rapport 'Omzien in verwondering'.

Keihard aangepakt

De commissie werd ingesteld door staatssecretaris Menno Snel van Financiën na onthullingen van Trouw en RTL Nieuws. Daaruit bleek dat een gastouderbureau uit Eindhoven op basis van ‘nep-bewijs’ was bestempeld tot fraudeur. Een groep van driehonderd aangesloten ouders werd daarna keihard aangepakt. Hun bezwaren werden stelselmatig genegeerd en tienduizenden euro’s werden teruggevorderd.

In de nasleep van de Bulgarenfraude trad de Belastingdienst keihard op tegen alle mogelijke vormen van fraude. De commissie-Donner komt tot de conclusie dat deze groep mensen door de overheid onrechtvaardig is behandeld. "Het was een 'zero tolerance' wijze van onderzoek waarbij ouders vrijwel geen kans hadden om aan een negatieve beoordeling te ontsnappen."

"Ouders werden vervolgens geconfronteerd met terugvordering van grote bedragen", vervolgt de commissie. "Dit heeft tot veel stress, problemen en soms grote financiële moeilijkheden geleid."

Excuses

Staatssecretaris Snel bood eerder al meermalen excuses aan aan gedupeerden, en zei dat het ‘ondenkbaar’ zou zijn als deze mensen geen compensatie zouden krijgen. In Den Haag wordt gezegd dat Snel het advies van Donner wil overnemen.

Morgen komt Snel naar verwachting met een officiële reactie op het advies van Donner. Ook moet hij een zeer kritische Tweede Kamer antwoord geven op hoe het zo mis heeft kunnen gaan en wie daarvoor verantwoordelijk was. De Kamer wil onder meer weten of er ‘ambtsmisdrijven’ zijn gepleegd, en wie van de ambtelijke en politieke top daarvoor verantwoordelijk was.

Klokkenluider

Naar verwachting zal de staatssecretaris morgen ook talloze documenten over de affaire vrijgeven, op basis van een verzoek op grond van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) van Trouw en RTL Nieuws. Het parlement vroeg meermalen naar die stukken, maar kreeg ze tot dusver niet.

De Kamer wil ook opheldering over de aanklacht van de klokkenluider van de Belastingdienst. Die stelde dat ambtenaren in het verleden opdracht kregen om in strijd met de wet burgers aan te pakken. Het is een van de eerste signalen dat het niet alleen bij de afdeling Toeslagen fout zat, maar dat de problemen spelen bij de héle Belastingdienst. Staatssecretaris Snel heeft beloofd dat hij hier een onderzoek naar instelt.

Voorstel compensatieregeling:

  • Terugbetalen alle onterecht teruggevorderde toeslagen uit 2012, 2013 en 2014
  • 25 procent daar bovenop ter compensatie van materiële schade
  • 500 euro voor elk half jaar dat gedupeerden in de ellende zitten
  • Terugbetaling van in rekening gebrachte invorderingskosten
  • Vergoeding van kosten van juridische bijstand
  • Al toegekende vergoedingen worden hier van afgetrokken

Klokkenluider kan misstanden Belastingdienst niet langer aanzien

Pierre Niessen werkte jaren bij de Belastingdienst en trok vaak aan de bel. Met zijn meldingen werd niets gedaan.

Bron • RTL Nieuws / Pieter Klein