Life

Netflix oogst succes met prestigeprojecten, concurrentie houdt adem in

Kita van Slooten • 10 september 2018 10:47 @kitavanslooten

Beeld © EPA

Dit weekend won de Netflix-film Roma de prestigieuze Gouden Leeuw op het filmfestival van Venetië. Een ontwikkeling die door vriend en vijand met nauwlettend oog in de gaten wordt gehouden, want wat betekent dit voor de filmwereld?

In een 135 minuten durend zwart-wit drama, keerde filmmaker Alfonso Cuarón - bekend van Gravity en Harry Potter and the Prisoner of Azkaban – terug naar zijn jeugd in Mexicostad, om een film te maken vanuit het gezichtspunt van zijn oude kindermeisje. Het familiedrama won de competitie en is daarmee de eerste Netflix-film die er op een belangrijk festival met de hoofdprijs vandoor ging.

Onvrede in de arthousewereld

Waar het filmfestival van Cannes eerder dit jaar nog krampachtig Netflix-films uit de competitie weerde, waren de producties tijdens het festival van Venetië meer dan welkom. Maar liefst zes films van de streamingdienst gingen er in première en drie titels dongen mee naar de Gouden Leeuw.

Dit tot onvrede van de arthousewereld, die zich door Netflix bedreigd voelt. Is die angst terecht? En wat maakt dat Netflix zich zo graag op festivals vertoont?

Alfonso Cuarón op de set van zijn film Roma

Pronken met festivallogo's

“Festivals staan synoniem voor kwaliteit", zegt Marijke de Valck, universitair hoofddocent Media Studies aan de Universiteit van Utrecht. "Als je mag meedoen aan de competitie, dan straalt die kwaliteit af op jouw merk. Kijk maar eens op de filmposters die in filmhuizen hangen: op vrijwel elke poster staat wel een festivallogo."

Of dat nou de beer van Berlijn, het palmblad van Cannes of de leeuw van Venetië is, makers pronken graag met de logo’s als waarborgstempel.

Ook Netflix maakt gebruik van deze strategie. "Het bedrijf wil zich in de markt zetten als een speler die ook kwalitatief goede producten aanbiedt. Om die erkenning te krijgen is het een slimme zet om je films op een festival in de kijker te spelen", zegt De Valck.

Maar niet elk festival staat te springen om Netflix binnen te laten. Zo trok Netflix vijf films – waaronder Roma - terug uit Cannes nadat festivaldirecteur Thierry Frémaux besloot dat de films niet mochten meedoen aan de competitie, omdat ze niet volgens de strenge Franse regels werden uitgebracht: pas drie jaar na de bioscooprelease mag een film op televisie of Netflix te zien zijn.

Angst bij de Fransen

"De Fransen zijn heel protectionistisch. Dat komt door de achterliggende angst dat het ecosysteem gaat instorten. Een van de rollen van een festival is namelijk om ervoor te zorgen dat er markt is voor arthouse-films", zegt De Valck.

"De onafhankelijke, artistieke film wordt mede door festivals in stand gehouden, omdat ze daar de ruimte krijgen om vertoond te worden", aldus De Valck.  Als Netflix teveel van die ruimte gaat innemen, zouden ze dus andere spelers kunnen wegdrukken.

Joel en Ethan Coen op de rode loper in Venetië Beeld © EPA

Die angst wordt niet gedeeld door de gebroeders Coen, die in Venetië hun door Netflix gefinancierde western The Ballad of Buster Scruggs presenteerden en daarmee de prijs voor beste scenario wonnen.

Grote namen krijgen de vrijheid

Tijdens de persconferentie zei Joel Coen dat het wat hem betreft alleen maar goed is dat er meer bedrijven zijn die arthousefilms willen financieren.

"Hoe meer, hoe beter. Dat is wat de kunstvorm in leven houdt. Het is belangrijk dat er verschillende manieren zijn om een film te maken, dat is juist gezond voor de filmsector", aldusJoel Coen.

Maar dat beeld is wellicht wat te rooskleurig, vindt De Valck. "De gebroeders Coen hebben al status en krijgen vanwege hun naam alle vrijheid bij het maken van een film, maar dat wil niet zeggen dat andere filmmakers van Netflix ook die ruimte krijgen. Wat er daadwerkelijk allemaal gaat veranderen door de grotere aanwezigheid van Netflix, is nog onzeker, maar het is wel goed om daarbij ook te kijken naar de mogelijk nadelige effecten.”

Still uit The Ballad of Buster Scruggs

Eerst kopen, nu vooral produceren

Door de sterke toename aan kwalitatief goede films en series blijven mensen vaker thuis. Waarom naar een filmhuis gaan voor een Frans geproduceerde film als je ook vanaf je bank naar een goede arthousefilm kan kijken.

"De filmhuisliefhebber vindt nu meer van zijn gading thuis en daardoor verschuift de markt. Het geeft Netflix veel macht en het is nooit goed voor de sector als bepaalde spelers teveel overwicht hebben", zegt De Valck.

Ook Netflix is zoekende

Maar het blijft voorlopig nog bij speculeren, want ook Netflix is nog zoekende naar haar positie in de veranderende filmwereld. "Het kapitaalkrachtige Netflix gaf het festivalcircuit de afgelopen jaren een goede impuls door op de markt films aan te kopen. Op Sundance bijvoorbeeld kochten ze in 2016 zes films aan en in 2017 waren het er tien. Maar dit jaar kochten ze niks en ligt de focus op zelf produceren", zegt ze.

Het is afwachten welke weg Netflix definitief besluit in te gaan, maar duidelijk is wel dat het bedrijf zowel over de macht als het geld beschikt om het festivalmodel en de arthousewereld flink op zijn kop te zetten.

Roma is vanaf 14 december te zien op Netflix, maar krijgt op diezelfde datum ook een kleine bioscooprelease: Eye Filmmuseum te Amsterdam zal de film op groot doek vertonen.

The Ballad of Buster Scruggs heeft nog geen officiële verschijningsdatum, ook is nog niet bekend of de western in Nederlandse bioscopen te zien zal zijn.

Bron • RTL Z