Life

Een derde heeft 'vakantiestress': hoe sluit je je werk rustig af?

Sam Trompert • 29 juni 2018 06:05 @samtrompert

Een ontspannen vakantie (in scène gezet). Beeld © Getty

Eindelijk vakantie. Nu is het tijd voor rust en ontspanning. Waarom voel je je dan toch nog steeds zo gestresst?

Herkenbaar? Slechts iets meer dan de helft van de Nederlanders zegt ontspannen op vakantie te gaan, blijkt uit een peiling van Nationale Nederlanden onder ruim 1000 mensen. In plaats van te ontspannen schiet bijna een derde in de 'vakantiestress'. Werk is een belangrijke oorzaak, naast het inpakken van je koffer en het veilig achterlaten van je huis.  

Miniatuurvoorbeeld

Voor sommigen is de naderende vakantie een recept voor stress. Toch nog even dat grote project willen afronden. Werkzaamheden niet kunnen of willen overdragen aan thuisblijvende collega's. Of een bepaalde datum waarop iets 'echt' af 'moet' zijn. Denk bijvoorbeeld aan ambtenaren van de Rijksoverheid die dossiers voor het zomerreces van de Tweede Kamer moeten sluiten.

Mensen met kinderen hebben het in de laatste weken voor de zomervakantie ook thuis zwaarder dan anders, met feestjes en bijeenkomsten van school en de sportclub. In opvoedkringen wordt zelfs gesproken van 'junistress'. 

Miniatuurvoorbeeld

"Het mooiste zou zijn om helemaal geen vakantie nodig te hebben", zegt coach Ruud Meulenburg. "Want dat betekent dat het niet nodig is om te ontspannen, omdat je sowieso al relaxed bent." 

In werkelijkheid zijn mensen meestal 'toe aan vakantie', als ze een jaar lang hard gewerkt hebben. Hoe tackel je je vakantiestress?

1. Ken jezelf, bescherm jezelf

Dat er stress ontstaat ligt niet altijd voor de hand, weet Meulenberg. "Meestal is er dan een dieper liggend probleem. Mensen die graag alles onder controle willen houden, of erg perfectionistisch zijn kunnen hun werk moeilijk overdragen." 

Arjan Bloemendaal is trainer bij de cursus Time Management van Het Effectieve Werken. Hij herkent de valkuil van perfectionisme. "Wanneer is iets af?", vraagt hij zich hardop af. "Dat is bij kenniswerk ingewikkelder dan bij een metselaar of automonteur. Je kunt blijven hangen in een bepaalde klus, omdat er steeds iets nieuws bijkomt." 

Lees ook: Op vakantie: kun je beter cash betalen of met creditcard of pin?

Hij geeft een voorbeeld van een vrouwelijke medewerker die hij laatst trainde, 'een buitengewoon dienstverlenend iemand'. "Elke mail die op haar afkwam wilde ze meteen oppakken. Maar daardoor stopte ze direct met wat ze aan het doen was. Zo kwam nooit iets af en ervaarde zij veel stress." 

Als je weet dat sommige eigenschappen in stressvolle situaties tegen je werken kun je jezelf betrappen en beschermen. 

2. Stel prioriteiten en maak je to-do-list niet langer dan nodig

Wie stressloos op vakantie wil kunnen, of überhaupt stressloos wil werken, doet er goed aan te prioriteren. "Wat is het allerbelangrijkste? Wat komt op de tweede plaats enzovoorts. Dat moet je op volgorde zetten en goed kijken naar wat wel en niet jouw verantwoordelijkheid is", aldus Bloemendaal. 

Die eerdergenoemde medewerkster zou dus beter moeten inschatten wat haar directe aandacht rechtvaardigt en wat kan wachten. 

Om het jezelf gemakkelijker te maken doe je er verstandig aan om vlak voor je vakantie geen nieuwe projecten of opdrachten aan te nemen. En neem 'vlak voor' gerust ruim. Dan heb je de kans dat je to-do-list leeg is als je vertrekt. 

3. Begin op tijd met overdragen

Als je dan de deur voor een paar weken achter je dichttrekt is het verstandig om lopende dingen over te dragen aan collega's. "Begin daar op tijd mee", adviseert coach Meulenberg. Niet op de laatste dag voor je vakantie dus. "Het is belangrijk dat je je realiseert dat je bepaalde projecten niet af kunt krijgen."

4. Werk met deadlines

"We zien dat op de laatste twee dagen voor de vakantie de productiviteit enorm toeneemt", zegt Arjan Bloemendaal. "Dat komt omdat er een natuurlijke deadline ligt, waardoor mensen ineens besluitvaardig worden. Op een gewone werkdag haal je die focus minder." 

Dus, doe dat altijd, zo'n deadline stellen. Bloemendaal: "Kijk eens per week vooruit: wat moet ik afronden? Is dat haalbaar en realistisch? Zo nee, dan moet je op dat moment al schakelen." 

Een goed voornemen voor na je vakantie: begin je werkdag met dat grote project waarvoor de deadline nadert. "De meeste mensen hebben de neiging om te beginnen met het checken van hun e-mail. Dan geef je prioriteit aan nieuwe prikkels, terwijl je eigenlijke to-do-list naar achteren schuift", legt Bloemendaal uit. "Start liever met actie." 

5. Neem voldoende vrij

Ga niet weg op je eerste vrije dag en keer niet terug op de laatste dag voordat je weer op kantoor verwacht wordt. "Gebruik die tijd om je klaar te maken", zegt Meulenberg. Je hebt dan rustig de tijd om je koffer te pakken en je reis voor te bereiden. "Dat gaat je een hoop ontspanning opleveren." 

Omgekeerd geldt hetzelfde: wie een paar dagen tijd heeft om zich voor te bereiden op de terugkeer op de werkvloer is frisser dan iemand die met een halve jetlag achter z'n computer kruipt. 

Extra tip: ook het inpakken kan je de nodige stress opleveren

We hebben wat tips voor je op een rij gezet in de video hieronder:

Bron • RTL Z / Sam Trompert