We zien dat je waarschijnlijk onze advertenties blokkeert. RTLZ.nl heeft de inkomsten uit advertenties nodig om goede, onafhankelijke verhalen te blijven maken. Ook kan het zijn dat door het gebruik van een adblocker bepaalde functies op de website niet goed werken. Maak je een uitzondering voor onze pagina's? Voor meer informatie, klik hier.
Personal finance

Twintig jaar woekerpolis, en we zijn er nog lang niet vanaf

27 oktober 2015 17:37

Twintig jaar woekerpolis, en we zijn er nog lang niet vanaf
Beeld © ANP

Volgens Arnoud Boot, hoogleraar financiële markten, zijn we in de afgelopen twintig jaar niets opgeschoten met het woekerpolisdossier. "De consument betaalt, de overheid kijkt toe en de verzekeraar is de lachende derde", schreef Boot al in 1995. In 2015 ettert de affaire nog steeds door.

Zo’n drie miljoen mensen hebben nog steeds een polis met veel te hoge kosten en een opbrengst die ontoereikend is voor een goed pensioen of aflossing van de hypotheek. Hoewel Boot al op het hoogtepunt van de verkoop over de te hoge kosten schreef, duurde het lang voordat er actie werd ondernomen. 

De politiek wilde niet geloven dat er echt zulke hoge kosten in rekening werden gebracht. De problemen kwamen aan het licht toen de beurzen instortten en duidelijk werd dat de polissen nooit de verwachte opbrengsten zouden halen en soms zelfs leegliepen vanwege de verstopte kosten. Tros Radar bedacht de term woekerpolis en DSB Bank, groot geworden met deze producten, ging failliet.

Klik hier voor het originele rapport van Boot uit 1995: een goudmijn, maar voor wie? (pdf)

Schade wordt maar deels vergoed
Met de zogenaamde Wabekenorm werden vervolgens polishouders gecompenseerd. Maar ook die norm bleek nog extreem hoge kosten mogelijk te maken. De uitgekeerde schadevergoedingen waren dus laag. Polishouders die individueel hun zaak aankaarten bij hun verzekeraar, krijgen vaak veel hogere schadevergoedingen, maar mogen daarover niets zeggen vanwege afspraken over geheimhouding. Verzekeraars willen namelijk liever geen rechtszaken, die mogelijk aanleiding zijn voor massale en torenhoge schadeclaims. De schattingen over de totaal geleden schade onder polishouders lopen op tot dertig miljard euro. Als de verzekeraars dat bedrag zouden moeten terugbetalen, gaan ze failliet.

Piepsysteem
Voor gedupeerden met een woekerpolis kan het lucratief zijn om zelf veel kabaal te maken bij je verzekeraar. Hoe meer herrie je namelijk maakt, hoe groter je kans op een redelijke schadevergoeding. Professor Boot zegt vanavond in Money Talks zelf: "Ga veel lawaai maken, je moet niet instemmen met collectieve regelingen."

Het lijkt erop dat dit systeem niets met eerlijkheid heeft te maken, je mag dan ook niets zeggen over je 'geheime' overeenkomst. Minister Dijsselbloem is overigens niet tegen deze geheime schikkingen. Hij kijkt al sinds 2013 naar een automatische compensatieregeling.

Nu liever banksparen
De verzekeringsproducten zelf zijn onder enorme druk van toezichthouder en consumentenprogramma’s verbeterd, maar nog steeds is de kostenstructuur niet altijd duidelijk. Bovendien is er amper nog vraag naar, de markt is dood. Consumenten willen geen beleggingsverzekeringen meer en kiezen liever voor bankspaarproducten. Volgens Boot is er in de jaren negentig een kunstmatige markt gecreëerd met marketing en misleiding. "Voor de meeste mensen waren dit ongeschikte producten die nooit verkocht hadden mogen worden."

Verzekeraars die gedupeerde polishouders niet helpen met ontwoekeren lopen het risico dat ze een boete krijgen. Maar polishouders moeten in eerste plaats zelf in actie komen. Boot: "Mensen zijn moe van het dossier. Maar je kop in het zand steken is heel onverstandig. Sluit je aan bij een integere claimstichting. Als het om grote bedragen gaat, moet je naar je eigen verzekeraar stappen. Al dan niet met een adviseur. Maar dat vergt een geweldige inspanning van mensen. Dat moet je wel willen."

Korte historie van de woekerpolisaffaire
1995: hoogleraar Arnoud Boot waarschuwt voor beleggingsverzekeringen: ‘Koopsommen en lijfrentes een goudmijn, maar voor wie?’

2006: Tros Radar komt met de term woekerpolissen. Er blijken zo’n 7 miljoen polissen verkocht aan 2,5 miljoen mensen

2008 en later:

  • Collectieve schikkingen op basis van Wabekenorm, die nog steeds heel hoge kosten toelaat.
  • Individuele, soms zeer goede, maar geheime schikkingen tussen verzekerde en verzekeraar.
  • Nauwelijks uitspraken van de rechter (uitzondering Aegon Koersplan)

2015:

  • Nog ongeveer drie miljoen actieve polissen
  • Grote meerderheid woekerpolishouders heeft nog steeds geen fatsoenlijke schadevergoeding. Veel polishouders komen niet in actie. Ze weten niet wat ze moeten doen en nieuw advies kost geld
  • Verzekeraars kunnen sinds 1 juli boete krijgen als ze gedupeerden niet helpen hun probleem op te lossen
  • Markt voor levensverzekeringen is ingestort

LEES OOK: Ik heb een woekerpolis, wat nu te doen? Maak lawaai!

Gerelateerde artikelen