Ondernemen

Supermarkten helpen boer, kopen te kleine pruimen en peren

Maaike Homan • 08 augustus 2018 15:30 @MaaikeUtrecht

Supermarkten helpen boer, kopen te kleine pruimen en peren
Een teler uit Nisse bekijkt zijn oogst. Beeld © ANP

Boeren en leveranciers die door de hitte met afwijkende maten peren, pruimen, ijsbergsla en uien zitten, kunnen hun oogst bij veel supermarkten toch kwijt. Vanwege de bijzondere weersomstandigheden versoepelen de supermarkten hun eisen en standaarden. "Nu de consument nog."

Onder normale omstandigheden weigeren supermarkten groenten en fruit die niet voldoen aan de vastgestelde eisen. De consument verwacht immers een peer in de juiste vorm, een tomaat zonder butsen en een krop ijsbergsla van 600 gram en niet één van 400 gram.

Maar door de aanhoudende droogte en hitte zijn de pruimen kleiner, de kroppen sla kleiner en de tomaatjes rimpeliger. "Terwijl alle producten net zo smaakvol zijn", zegt Mark de Jong, woordvoerder van ZLTO, de vereniging die 14.500 boeren en tuinders in Zeeland, Noord-Brabant en Zuid-Gelderland vertegenwoordigt. Daarom is er een plan bedacht: de 'Hete zomer oogst'-campagne.

Boeren helpen

In de zes filialen van supermarkt Agrimarkt zijn vanaf vandaag afwijkende producten te vinden. Er staat een bordje bij met het waarom (hitte en droogte) en medewerkers geven voorlichting, in de hoop dat de consument kiest voor de kromme peren en kleine pruimen. "Zo hoeven al die voedingsmiddelen niet door de shredder", vertelt De Jong aan RTL Z.

De actie wordt afgetrapt in Goes met de pruimen van teler Kees Hamelink uit Wemeldinge, die onlangs het nieuws haalde na een emotionele Facebook-oproep over zijn te kleine pruimen.


De kleine pruimen bij Agrimarkt in Goes. (beeld: RTL Z)

De producten zijn goed, zegt ook Wilfred van Elzakker, commercieel directeur van Agrimarkt. "Het is zonde om met overschotten te zitten omdat producten niet aan de norm voldoen. We hebben te maken met niet-normale weersomstandigheden en hebben daarom gezegd: we gaan de boeren helpen." 

Normen tijdelijk losgelaten

Niet alleen Agrimarkt, maar ook veel andere supermarkten laten door de omstandigheden de strikte normen voor groenten en fruit tijdelijk varen, nu blijkt dat de oogst van duizenden boeren een stuk minder groot is. 

"Veel supermarkten werken met vaste leveranciers. Die laten ze nu echt niet zomaar zitten", zegt Marc Jansen, directeur van het CBL, dat de belangen behartigt van 25 grote supermarkten en foodservicebedrijven, waaronder Jumbo, Aldi en de Albert Heijn. "Er is overleg met de land- en tuinbouworganisatie (LTO, red.) en voor sommige producten wordt een andere bestemming geregeld", vertelt hij.

Zie ook: Noodlijdende boeren krijgen overheidshulp na extreme hitte

Daarbij moet je denken aan soep en sauzen, maar ook aan het langer houdbaar maken van groenten en fruit, bijvoorbeeld door inblikken of invriezen. 

Laatste hobbel voor de verkoop: klanten moeten de producten willen kopen. Boer Hamelink was na alle media-aandacht snel uit de problemen (zie video onder), maar voor andere boeren is dat nog niet zeker

'Vruchten blijven hangen, plukken kost teveel'

Veel boeren, met name in de droge gebieden waar niet gesproeid mocht worden, hebben te maken met deels mislukte oogsten en gederfde inkomsten. Volgens De Jong van ZLTO hebben veel boeren en telers het zwaar.

"In Zaltbommel laten telers de bramen maar hangen. Ze krijgen ze niet verkocht en iemand ze toch laten plukken kost alleen maar geld. Aardappels en uien worden soms ondergeploegd." Een uienboer die normaal 100 procent van zijn oogst kan leveren, moet nu blij zijn met 25 procent, zegt hij.

Lees ook: Wat gebeurt er als je 6 miljoen tomaatjes weggeeft? 'Binnen 1,5 uur was alles weg'

Oogst helft minder en uien kleiner

Boer Frank Kuypers teelt uien en aardappelen in Ossenisse, Zeeland. Zijn uien brengen dit jaar een derde op van de normale 60 ton normaal, aardappels de helft. Wat is geoogst is een stuk kleiner. Een voordeel: de uien zijn daardoor pittiger dan normaal en erg goed van smaak, stelt hij.

Hij krijgt de kleine uien en aardappels amper verhandeld. "Als de normen omlaag zouden worden bijgesteld, zou ik veel meer verkopen." Nu nemen de Agrimarkten een deel af, maar niet alles. "Het is afwachten." 

Kuypers is blij dat hij vooraf geen contracten had afgesloten met handelaren en frietfabrieken. "Tachtig procent van de aardappelen in Nederland wordt al voor de oogst verhandeld", weet hij. "Die boeren hebben het nu echt zwaar."

Flexibel omgaan met gewicht

De supermarkten die de afwijkende producten afnemen, vaak via leveranciers die het weer bij de boeren inkopen, betalen daar dezelfde kiloprijs voor als normaal. "Het is de markt die aanbod en prijs betaalt, net zoals altijd", zegt woordvoerder Yvonne van Hasselt van Coop, dat 260 supers heeft in Nederland.

De supermarkt probeert volgens haar waar het kan steun te verlenen aan boeren. "Waar producten voorheen hetzelfde waren in gewicht, staan we een variabel gewicht toe bijvoorbeeld. Daar willen we nu flexibel mee omgaan." Dat is volgens haar niet alleen in het kader van boeren helpen, maar ook om voedselverspilling tegen te gaan. 

Zie ook: Ondernemers blij met plan voedselverspilling: 'Niet weg te werken'

Een woordvoerder van Jumbo laat desgevraagd weten dat er soms, in nauw overleg met de leveranciers, wordt afgeweken van productspecificaties bij de supermarkt. "De invloed van droogte kan daarvoor een reden zijn."

Bron • RTL Z

Gerelateerde artikelen