Ondernemen

Nederlandse chocolatier in Venezuela: 'Weggaan is geen optie'

Maaike Homan • 30 januari 2019 06:05 @maaike_homan

Ondernemer Sander Koenen in zijn keuken. Beeld © Eigen beeld

In het land dat door een diepe politiek-economische crisis gaat, probeert de Nederlandse ondernemer Sander Koenen zich staande te houden. Door de gierende inflatie is zakendoen haast onmogelijk. Veel vaste klanten zijn het land ontvlucht. "Vertrekken is geen optie. Ik blijf hier voor mijn familie, mijn personeel en omdat ik geloof in een betere toekomst."

Afkomstig uit een familie die al generaties lang chocolade maakt, vertrok Koenen twintig jaar geleden naar het cacaoland bij uitstek: Venezuela. Hier richtte hij een winkel op, Sander Chocolatier, in een luxe warenhuis waar hij handgemaakte bonbons en chocolade verkoopt. Tot zijn klanten behoren ook restaurants, delicatessewinkels en een winkel op de luchthaven van hoofdstad Caracas. 

Hoewel hij vaker periodes heeft meegemaakt van politieke turbulentie, is de situatie nu ronduit slecht (zie kader onderaan). "Onze productie is daardoor in gevaar." Ingrediënten zijn moeilijk verkrijgbaar en de kwaliteit ervan is niet altijd gegarandeerd. "Voor mij als ondernemer is het uitzitten en volhouden. Ik moet er alles aan doen om niet failliet te gaan."

Geen klanten, amper geld in kas 

Aan de telefoon vanuit zijn woning in Caracas vertelt Koenen hoe met name de torenhoge inflatie, die vorig jaar opliep tot bijna 1.000.000 procent , werken haast onmogelijk maakt. "Er is bijna niet tegenop te werken. Wat we aan geld binnenhalen, probeer ik om te zetten in dollars, of ik probeer er gelijk ingrediënten voor te kopen." Want een kilo meel kan volgende week opeens veel duurder zijn en de dollar is relatief waardevast.

Wat ondernemen nog lastiger maakt, is dat alle aankopen die hij doet voor zijn zaak betaald moeten worden in facturen, met btw. "Die btw moet ik elke week afdragen, maar facturen worden soms veel later betaald." Hij moet dus voldoende geld in kas hebben, maar klanten zijn er ook steeds minder.

Koenen heeft een eigen winkel maar levert ook een restaurants en de luchthaven. Beeld © Eigen beeld

Vreten uit vuilnisbakken

Tot de klandizie van Sander Chocolatiers behoorden altijd de 'oude rijken' van Caracas. Maar die zijn allemaal gevlucht, zegt hij. De nieuwe rijken, onder wie ministers en aanhangers van Nicolás Maduro, die in 2013 president werd, laten zich amper zien in de luxere winkels, zegt hij. "Zij wonen tussen vier muren, doen vaak aankopen op Aruba of in de Verenigde Staten of bestellen en laten het dan thuis bezorgen."

Bonbons maken en die verkopen aan een deels corrupte elite terwijl een groot deel van de bevolking graatmager is van de honger, zorgt dat niet voor een gewetenskwestie? "Als ik er te lang bij stil zou staan dat ik luxe chocolade maak terwijl mensen hier moeten vreten uit vuilnisbakken, dan zou ik bij de pakken neer gaan zitten. Maar ik moet door."

Door, voor zijn gezin (hij heeft een vrouw en twee kinderen van 8 en 12 jaar) en zijn vijf man personeel. Daar voelt hij zich verantwoordelijk voor. "Als ik naar de markt ga om groenten en fruit te kopen, neem ik altijd wat voor hen mee." Daarnaast ontvangen ze natuurlijk ook loon.

Politieke chaos en economische ellende

In de Maduro-jaren is het olierijke land economisch ingestort. Hyperinflatie, werkloosheid en schaarste veroorzaakten grote armoede onder de bevolking. Ruim drie miljoen Venezolanen zijn het land ontvlucht.

In mei vorig jaar werd Maduro 'herkozen' bij zeer omstreden presidentsverkiezingen, maar vandaag de dag erkennen alleen landen als China, Rusland, Bolivia, Cuba en Turkije hem nog als legitiem leider.

Deze maand kreeg de oppositie een nieuw gezicht: de 35-jarige parlementsvoorzitter Juan Guaidó wierp zich op als interim-president en wil nieuwe verkiezingen uitschrijven.

'Mensen hier zijn dankbaar dat ik blijf'

Wat hem daarnaast ook in Venezuela houdt, zijn de mensen daar. "Ze zijn mij echt dankbaar dat ik nog hier ben, als buitenlander. Dat ik niet gevlucht ben, nog geloof in het land, in de mensen, in een toekomst."

Hij klinkt oprecht en wil vooral vooruitkijken. "Van de olie moet Venezuela het niet meer hebben. Dat beseffen de Venezolanen zelf ook. Cacao heeft veel meer toekomst." Hoewel de politieke situatie uiterst instabiel is, heeft hij goede hoop dat de rust zal terugkeren. Over een termijn durft hij echter geen uitspraken te doen.

"Ik ben blij dat de wereld nu ziet wat hier gebeurt en dat Europa en de VS zich er tegenaan bemoeien." Zo heeft de Europese Unie bij Venezuela aangedrongen op vrije, transparante en geloofwaardige presidentsverkiezingen, zodat een regering gekozen kan worden die werkelijk de wil van burgers vertegenwoordigt. Gebeurt dat niet, dan zal de EU maatregelen nemen.

Wanbeleid en corruptie

Naast politieke stabiliteit snakt het land volgens hem ook naar economische stabiliteit. Hoewel het land rijk is aan olie en grondstoffen heeft wanbeleid door verschillende regeringsleiders gezorgd voor te weinig investeringen en torenhoge schulden bij landen als Rusland en China.

Corruptie is nog een probleem. En een reden waarom hij zijn chocolade nooit is gaan exporteren. "Dan moet je steekpenningen gaan betalen, en dat willen we niet." Dat heeft wel als gevolg dat Koenen amper kan groeien met zijn bedrijf.

Investeren lukt niet. De machines waarmee hij werkt, stammen uit de jaren zeventig en zijn van Duitse makelij. "Vintage, zeggen we maar", lacht hij. En dan serieuzer: "Venezuela is echt een fantastisch land. En om als chocolademaker te kunnen werken met zulke goede cacao, die je soms zelf mag plukken op plantages, dat is wel geluk." 

Bron • RTL Z / Maaike Homan