Ondernemen

Zo wil Goldschmeding voor miljoenen belasting ontwijken

Jan Braaksma • 27 mei 2016 15:48 @JanBraaksma_

Beeld ©

Een truc die Randstad-oprichter Frits Goldschmeding miljoenen euro's belasting moest besparen, kan niet door de beugel. Dat staat in een advies aan de Hoge Raad, die zich moet uitspreken over een slepende ruzie tussen Goldschmeding en de Belastingdienst.

Het advies van advocaat-generaal René Niessen is geanonimiseerd, maar uit onderzoek van RTL Z blijkt dat het gaat om Frits Goldschmeding. De rijkste inwoner van Nederland, wiens vermogen zakenblad Quote op 4,7 miljard euro schat, ligt al sinds 2011 in de clinch met de Belastingdienst maar wist dat tot nu toe buiten de publiciteit te houden.

Volgende generatie

Ook miljardairs hebben niet het eeuwige leven. Dat weet de dan 74-jarige Frits Goldschmeding ook, als hij op 2 januari 2008 zijn drie dochters ieder 10 procent van zijn Randstad Beheer BV geeft. Via die BV is de miljardair eigenaar van 34,7% aandelen Randstad, het uitzendconcern dat hij in 1960 oprichtte als Uitzendbureau Amstelveen.

Veel ondernemers dragen bij leven al een deel van hun bedrijf over aan de volgende generatie, dan kunnen ze namelijk gebruik maken van fiscaal voordelige bedrijfsopvolgingsregelingen.

Miljoenenschuld

Goldschmedings dochters krijgen de aandelen deels cadeau, maar moeten voor de rest een marktconforme prijs betalen. Dat geld hebben zij niet op zak: zij blijven hun vader een bedrag van tussen de 112,4 miljoen euro en 146,7 miljoen euro schuldig.

De miljardair moet op zijn beurt ook afrekenen met de Belastingdienst, omdat hij een deel van zijn aandelen verzilvert. Frits Goldschmeding hoeft niet het hele bedrag in één keer te betalen, maar mag daar tien jaar over doen. Het gaat dan ook om een flinke aanslag. Uit berekeningen van RTL Z blijkt dat Goldschmeding de Belastingdienst 110 miljoen euro tot 144 miljoen euro moet betalen.

Transactie met zichzelf

Bijna drie jaar later, vlak voor kerst 2010, doet Goldschmeding een transactie die hem een slepend conflict met de Belastingdienst oplevert. Hij verkoopt de vordering op zijn dochters, die dan tussen de 94,9 miljoen euro en 123,8 miljoen euro bedraagt, aan zijn Randstad Beheer BV. Datzelfde doet hij met de schuld aan de Belastingdienst. Daar heeft hij weliswaar flink op afgelost, maar de schuld bedraagt nog altijd 67,2 miljoen euro tot 87,7 miljoen euro.

De prijs van de vordering en de schuld kan hij in feite tegen elkaar wegstrepen: Randstad Beheer BV zou Goldschmeding moeten betalen voor overname van de vordering op de dochters, terwijl hij de BV juist zou moeten betalen voor overnemen van de belastingschuld. Onder aan de streep blijft nog een bedrag van maximaal 36 miljoen over, omdat de vordering groter is dan de schuld. Maar Goldschmeding had als directeur-grootaandeelhouder nog een flinke schuld aan zijn eigen BV: eind 2009 moest hij nog 47,7 miljoen euro terugbetalen, zo blijkt uit het jaarverslag. Ook daar kan hij flink wegstrepen, zodat eind 2010 een schuld aan zijn BV van 2,9 miljoen euro overblijft.

Belasting besparen

Waarom doet Goldschmeding deze transacties met zichzelf? Volgens de Belastingdienst is het duidelijk: de rijkste man van Nederland wil minder belasting betalen. Over de vordering op zijn dochters moet Goldschmeding namelijk vermogensrendementsheffing betalen, terwijl hij de belastingschuld niet mag aftrekken.

Door ze aan de BV te verkopen en zo in feite de miljoenenbedragen tegen elkaar weg te strepen, scheelt dat hem jaarlijks tonnen aan vermogensbelasting. Uit berekeningen van RTL Z blijkt dat Goldschmeding in 2010 tussen de 800.000 euro en 1,1 miljoen euro zou besparen. In de jaren daarna zou zijn voordeel steeds kleiner worden, omdat de Randstad-oprichter steeds een deel van zijn niet-aftrekbare belastingschuld moet aflossen. De transactie met zichzelf zou Goldschmeding in totaal ongeveer 3,6 miljoen euro tot 4,6 miljoen euro aan vermogensbelasting schelen.

Niet toelaatbaar

Maar de truc is ‘fiscaal-juridisch niet toelaatbaar’, schrijft de advocaat-generaal in zijn advies aan de Hoge Raad. Goldschmeding mag dus de schuld en de vordering niet tegen elkaar wegstrepen. De schuld valt namelijk in box 1 en de vordering op zijn dochters in box 3. In ongeveer 70 procent van de gevallen volgt de Hoge Raad het advies van de advocaat-generaal. Eerder kreeg de Belastingdienst gelijk bij de rechtbank, maar Goldschmeding won het hoger beroep.

De dochters hebben in ieder geval een goede belegging gedaan door in 2008 een deel van hun vaders bedrijf over te nemen. De koers van Randstad verdubbelde sindsdien bijna: van 25,88 euro tot 48,7 euro.

Goede doelen

Frits Goldschmeding blijft het liefst in de luwte, maar kwam eerder dit jaar in de publiciteit toen hij zijn Goldschmeding Foundation lanceerde. De miljardair vindt dat economie en financiële motieven een te grote rol spelen in de samenleving. Met zijn Goldschmeding Foundation wil hij liefde promoten en anderen verder helpen. Hoeveel geld hij in zijn Foundation stopt is onbekend. Goldschmeding zei een interview met het Financieele Dagblad dat de stichting hem ‘een slok op een borrel’ kost, zodat het goede doel 'tot in lengte van jaren' uit de geldzorgen blijft.

De miljardair is al langer filantropisch actief. Zijn Stichting Virtutis Opus schenkt jaarlijks miljoenen euro's aan culturele, medische en  maatschappelijke doelen. Onder andere de Hermitage, het Rijksmuseum en het Longfonds kregen een donatie.

Reactie Goldschmeding

Frits Goldschmeding wil niet reageren op het onderzoek van RTL Z, meldt zijn woordvoerder. "Ons beleid is in zijn algemeenheid om nooit uitspraken te doen over privéaangelegenheden van de heer Goldschmeding en dat doen wij in dit geval ook niet."

Verantwoording

De bedragen staan niet in de gerechtelijke stukken vermeld. In het advies van de Advocaat-Generaal en de uitspraak van de rechtbank zijn de bedragen weggehaald, in het arrest dat vorig jaar bij het Gerechtshof Amsterdam diende zijn de bedragen met een onbekende factor vermenigvuldigd, ‘om de geheimhouding van persoonlijke en financiële gegevens in deze uitspraak adequaat te beschermen’. Maar op basis van informatie uit het arrest en de jaarrekeningen van Randstad Beheer BV kan die factor – en dus de bedragen – worden berekend.

Bron • RTL Z / Jan Braaksma