Bedrijven

Zoveel geld zit er achter je pensioen: 1260 miljard euro

Erik Rezelman • 24 oktober 2015 10:50 @rezel

Zoveel geld zit er achter je pensioen: 1260 miljard euro
Beeld © Bloomberg

De Nederlandse pensioenfondsen hebben een recordvermogen in de boeken staan. Wist je dat het ABP en Zorg en Welzijn zo rijk zijn dat ze onze staatsschuld in één klap zouden kunnen aflossen? RTL Z dook in de cijfers van de pensioenfondsen.

Het ABP en Zorg en Welzijn zijn de grootste fondsen van Nederland. Zebeleggen enorme vermogens voor de (toekomstige) pensioenen van ambtenaren en mensen in de zorg. Samen zijn ze goed voor meer dan 500 miljard euro: ​ABP heeft 345 miljard euro in de boeken staan, Zorg en Welzijn 161 miljard euro.

Opvallend: de ambtenaren en artsen zouden de Nederlandse staatsschuld hiermee in een klap kunnen overnemen. Die ligt op dit moment namelijk op 458 miljard euro. 

De pensioenfondsen samen
Alle Nederlandse pensioenfondsen samen hebben op dit moment 1260 miljard euro in kas, blijkt uit berekeningen van RTL Z. Het vermogen dat we met z'n allen (verplicht) hebben gespaard is daarmee bijna twee keer zoveel als we met z’n allen jaarlijks verdienen. Ons Bruto Nationaal Product ligt nu op 680 miljard euro.

Het pensioenvermogen lag van de zomer overigens nog een stuk hoger. Toen tikten we met z’n allen de 1400 miljard euro aan, 1,4 biljoen euro. Door de crisis op de financiële markten hebben de fondsen het afgelopen halfjaar 10 procent aan vermogen verloren. Voor 140 miljard euro aan waarde is in rook opgegaan.

Grote schommelingen
De bedragen waarmee de pensioenfondsen ’spelen’ zijn gigantisch. Wist je bijvoorbeeld dat het ABP voor de 2,8 miljoen (gepensioneerde) ambtenaren nu 345 miljard euro in bezit heeft? Dat is 123.000 euro per deelnemer.

De pensioenpot bij het ABP gaat dit jaar wel hard op en neer. In het laatste halfjaar werd 28 miljard euro verloren door een daling van de financiële markten. In paniek hoeven de ambtenaren niet te raken: over 2015 is tot nu toe 11 miljard euro verdiend. Het rendement over de laatste 20 jaar ligt zelfs rond de 8 procent per jaar.

Premies versus rendement
De rendementen zijn voor een pensioenfonds van veel groter belang dan de premies. In 2014 incasseerde het ABP in totaal voor 8,4 miljard euro aan pensioenpremies. Aan gepensioneerden werd 9,4 miljard euro uitgekeerd.

pensioenvermogen ABPmiljarden euro's
31-12-2014334
31-3-2015373
30-6-2015356
31-10-2015345

Opvallend feit is dat Zorg en Welzijn in 2015 geld heeft verloren. De pensioenpot voor de zorg is geslonken van 161,7 miljard euro eind 2014 naar nu 161,4 miljard euro.

Waarom gaat het zo slecht met de pensioenfondsen?
We hebben het al jarenlang alleen maar over problemen bij de pensioenfondsen. Dat komt doordat de fondsen grote beloftes hebben gedaan: ze garanderen je pensioen later ook echt te kunnen betalen. Daarom moeten ze nu voorzichtig zijn met het geld.

De pensioenfondsen moeten rekenen met uiterst voorzichtige rendementen voor de (verre) toekomst. De rente die de fondsen de komende jaren risicovrij kunnen verdienen, ligt nu rond de 1,7 procent. Daar moeten de fondsen dan ook vanuit gaan. Ter vergelijking: vroeger mochten de fondsen standaard rekenen met 4 procent rendement.

Dekkingsgraad rond 95 procent
De pensioenfondsen zouden nu met een rekenrente van 4 procent, ongeveer de helft van hun langjarige rendement, direct uit de problemen zijn. Ze hebben momenteel te maken met een dekkingsgraad - die aanduidt of een fonds in de toekomst aan zijn verplichtingen kan voldoen - die ruim onder de 100 procent ligt. Gaan de beurzen nog wat verder omlaag dan moeten de pensioenen volgend jaar al worden gekort

Als het rendement net zoals een paar jaar geleden op 4 procent zou liggen, zouden de dekkingsgraden stijgen van de huidige stand van 95 procent naar rond de 130 procent. Ze zouden dan meteen de pensioenen ieder jaar met de inflatie kunnen verhogen.

De kosten zijn hoog: jaarlijks richting de 10 miljard euro
De pensioenfondsen geven jaarlijks miljarden euro's uit om het pensioenvermogen te laten beheren. Externe vermogensbeheerders rekenen tussen de 0,2 procent en 2 procent aan kosten per jaar. Vooral private equity, het opkopen en/of in investeren in losse bedrijven, is met 2 procent per jaar erg duur, maar meestal ook lucratief. Afgelopen jaar gaven pensioenfondsen ongeveer 0,7 procent (70 basispunten) uit om je pensioengeld te beleggen. De totale kosten liepen daarmee op tot 9 miljard euro. 

Vermogensbeheerders verdienen extra geld als ze bijzonder goed, boven gemiddeld, presteren. Zijn de rendementen van de pensioenfondsen extra goed, dan kunnen de vermogensbeheerderskosten in een jaar makkelijk met nog 1 miljard euro oplopen. Daarmee komen we uit op 10 miljard euro aan jaarlijkse kosten.

De pensioenbranche is dus echt een miljardenbusiness.

Bron • RTL Z

Gerelateerde artikelen