We zien dat je waarschijnlijk onze advertenties blokkeert. RTLZ.nl heeft de inkomsten uit advertenties nodig om goede, onafhankelijke verhalen te blijven maken. Ook kan het zijn dat door het gebruik van een adblocker bepaalde functies op de website niet goed werken. Maak je een uitzondering voor onze pagina's? Voor meer informatie, klik hier.
Bedrijven

Hoe Monsanto iedereen om de tuin probeert te leiden

Martijn Vervest • 25 maart 2017 10:39 @martijnvervest

Hoe Monsanto iedereen om de tuin probeert te leiden
Demonstranten tegen Monsanto. Beeld © ANP

Bestrijdingsmiddelenfabrikant Monsanto gaat heel ver om te verdoezelen dat hun bestrijdingsmiddel Roundup mogelijk kankerverwekkend is. Het bedrijf spant zelfs wetenschappers voor z'n karretje om geen reputatieschade te lijden.

"Kun je bij de EPA (de Amerikaanse milieuwaakhond, red.) regelen dat we wat meer sodium sulfaat (hulpstof in Roundup, red.) in ons product mogen stoppen?", mailt Stephen Adams, lobbyist bij Monsanto aan zijn collega Erik Janus. "Ik ga het aan ze voorleggen", reageert hij een dag later. "Als je ze spreekt, leg dan niet de nadruk op de giftigheid van ons product", geeft Adams hem als advies mee.

Dit gesprek komt uit één van de honderden documenten die een rechter in Californië begin deze week openbaar maakte in een rechtszaak tegen Monsanto. De documenten geven een inkijkje in de werkwijze van een miljardenbedrijf dat koste wat het kost hun product aan de man wil blijven brengen.

Monsanto verdient goed aan Roundup, het meest gebruikte bestrijdingsmiddel voor gewassen ter wereld. Maar er is een probleem: uit steeds meer onderzoeken blijkt dat Roundup kankerverwekkend is. Het bedrijf laat zich echter niet zo snel uit het veld slaan door dit soort kleine details, blijkt nu. De gevaren worden genegeerd en weggestopt en deskundigen die niet opschrijven wat Monsanto wil worden weggewerkt.

Onderzoeksresultaten regelen

Als eind jaren '90 in Europa discussie ontstaat over de vraag of Roundup schadelijk is voor de gezondheid broedt Monsanto op een verdedigingsplan. Overheden hebben vaak geen geld om zelf onderzoek te doen en zijn dus afhankelijk van bevindingen van derden.

Dat is een kans voor Monsanto om de situatie naar hun hand te zetten. Ze zijn al langer bezig om een database van wetenschappelijke onderzoeken op te bouwen waaruit moet blijken dat Roundup helemaal niet kankerverwekkend is.

Mark Martens (medewerker Monsanto België, red.), kent wel iemand die een voor Monsanto positief rapport kan schrijven over Roundup. Professor James M. Parry, toxicoloog aan de Universiteit van Wales Swansea. Martens bouwt al langer een relatie op met Parry om hem 'te gebruiken' wanneer dat nodig is. Hij stuurt een mail naar een aantal collega's.

Crisismanagement

De toxicoloog wordt aan het werk gezet. Maar anders dan verwacht komt Parry met een negatief literatuuronderzoek over de schadelijke stoffen in Roundup. In het rapport komt het woord 'giftig' een aantal keer voor. Hij doet een voorstel voor een aantal vervolgonderzoeken.

Steve Wratten (Ecoloog en voormalig sleutelfiguur binnen de onderzoeksafdeling van Monsanto, red.) stuurt een mail naar alle betrokkenen. "Het onderzoek is bijna helemaal onbruikbaar. Hopelijk heeft het ons niet te veel gekost."

Donna Farmer, senior toxicoloog bij Monsanto USA, gaat samen met haar team aan de slag om een oplossing te bedenken. Professor Larry Kier wordt van stal gehaald. Hij zat tot 2015 als onafhankelijk onderzoeker in het 'Glyphosate Expert Panel' van Monsanto, maar was eerder in dienst van het bedrijf.

Ze laten hem een kritische analyse schrijven over het rapport dat Parry heeft aangeleverd. Daarin noemt hij het onderzoek onder meer 'oppervlakkig' en 'onzorgvuldig'. De resultaten in het rapport worden opgepoetst en de storm lijkt te zijn gaan liggen.

Gerommel in Finland

Tot ruim een jaar later de discussie weer oplaait in Finland. Een bezorgde mail van de Deense Monsanto-medewerker Aksel Jorgensen luidt de ondergang van professor Parry in. "Er is weer een discussie losgebarsten over Roundup. Deze keer in Finland."

Martens stuurt het mailtje door naar een aantal Europese collega's: "Ik heb alle resultaten (van verzamelde onderzoeken die moeten bewijzen dat Roundup niet kankerverwekkend is, red.) doorgesproken met Parry en hij is het met me eens dat er geen bewijs is dat Roundup schadelijk is. We bereiden nu een publicatie voor."

Wat er in de drie dagen na het mailtje van Jorgensen precies gebeurt is onduidelijk, maar uit de mailwisseling die volgt blijkt dat Martens een verkeerde inschatting heeft gemaakt. Het hoofd toxicologie van Monsanto, Bill Heydens, reageert op het verzoek van Martens om monsters op te sturen naar Parry: "Doe alsjeblieft niets tot we dit besproken hebben. Data van academici zorgt altijd voor problemen bij het verdedigen van ons product." Met andere woorden: Monsanto wil eerst zeker weten dat Parry schrijft wat hen uitkomt.

Brandjes blussen

"Mark heeft dit helemaal verkeerd aangepakt en dat heeft er bijna in geresulteerd dat Parry Roundup giftig noemt", schrijft Farmer aan haar leidinggevende Heydens. Ze heeft dan net de mailwisseling ontvangen waar ze aanvankelijk niet in was opgenomen. "Leuk dat deze mail in besloten kring is rondgegaan, maar niet echt handig. Nu komen ze vanuit Europa bij mij aankloppen om ze uit de brand te helpen", sneert Farmer.

Het vertrouwen in Parry is nu echt weg en de professor wordt afgedaan. Kier wordt gevraagd aanvullende studies te schrijven en wederom de uitkomsten in het onderzoek aan te passen.

Eigen wetenschap eerst

In de documenten bevestigt William Heydens verder dat het bedrijf zelf wetenschappelijke stukken schrijft om er daarna een wetenschapper bij te zoeken. "We kunnen de publicatie toeschrijven aan Greim, Kier of Kirkland", stelt hij in 2015 voor in een interne mail naar een aantal collega's met wie hij een dergelijk onderzoek aan het opstellen is.

Bij Monsanto is voor onderzoekers geen ruimte voor eigen interpretatie van onderzoeksresultaten. Welgevallige resultaten worden indien nodig gekocht en kritische geluiden worden in de kiem gesmoord.

De onthulling is interessant omdat deze invloed kan hebben op het voorgenomen besluit van de Europese Unie om Monsanto  een nieuwe licentie te geven voor de verkoop van Roundup in Europa. De Europese Commissie neemt daarover eind dit jaar een besluit. Ook het vorig jaar genomen besluit van Nederland om het middel niet te verbieden komt door de publicatie in een ander licht te staan.

Bron • RTLZ / Martijn Vervest

Gerelateerde artikelen