Business

Museumdirecteur Jelle Reumer: 'Carrière deels door toeval gedreven'

Saskia van Huijgevoort • 30 september 2015 21:43 @Saskia_vanH

Zijn carrière is deels door toeval gedreven, zegt hij. 'Net als in het universum, dat ook door toevalligheden aan elkaar hangt' Beeld © Universiteit Utrecht

RTL Z legt iedere week de carrière van een opvallende Nederlander onder de loep. Deze week: Jelle Reumer, deeltijdhoogleraar Vertebrate Paleontology aan de Universiteit Utrecht en nog tot 1 december directeur van het Natuurhistorisch Museum Rotterdam. Al sinds zijn jeugd wordt hij gedreven door de nieuwsgierigheid en het vinden van antwoorden op biologische vraagstukken. Wat waren de sleutelmomenten die hem brachten waar hij nu is?

"Als klein jongetje lag ik al op mijn buik langs de sloot om stekelbaarsjes, slakken en waterplanten te bekijken. Heel cliché eigenlijk, haha." Zijn eerste vakantiebaantje was verre van romantisch: in de schroevenfabriek. "Voor 2,50 gulden per dag. Daar zou je nu niet meer je bed voor uit komen. Ik stond aan de lopende band en heb het een week lang gedaan."

Zijn carrière is deels door toeval gedreven, zegt hij. "Net als in het universum, dat ook door toevalligheden aan elkaar hangt. Natuurlijk kan je niet zomaar doelloos carrière maken, want dan zwabbert die carrière alle kanten op. Het is belangrijk om goed voor ogen te houden waar je heen wilt en daarvoor alle mogelijkheden te gebruiken. Zolang het maar niet ten koste gaat van andere mensen."

Specialisatie van zijn onderzoek 
Als tweedejaars student biologie aan de Universiteit Utrecht kreeg hij les van een paleontoloog. "Hij had op een één of andere manier snel door dat ik gefascineerd was door oude fossielen en raadde me aan om naar Majorca te gaan. Daar werden drie soorten zoogdieren opgegraven: geitjes, een knaagdier en spitsmuizen. Ik ging erheen met een jaargenoot om te helpen met de opgravingen en keerde het jaar erop weer terug."

Die tweede reis bleek bepalend te zijn voor een groot gedeelte van de verdere verloop van zijn carrière. "Ik kreeg ruzie met mijn jaargenoot. Daarom besloot ik om niet samen met hem de fossiele geitjes op het eiland te onderzoeken, maar mijn eigen gang te gaan en mij te verdiepen in de spitsmuizen. Die bleken ongelofelijk fascinerend te zijn. Zo boeiend, dat ik er daarna ook mijn proefschrift over heb geschreven."

Van universiteit naar museum
Als 34-jarige werd hij directeur van het Natuurhistorisch Museum in Rotterdam. "Waarom? Omdat ik tijdens de sollicitatieprocedure de beste was, haha. Ze wilden natuurlijk graag een bioloog. Tijdens mijn PhD had ik mij al in politiek verdiept en vakken van de postdoc Bestuurskunde gevolgd. Ik was dus niet bang om een wethouder de hand te schudden, bijvoorbeeld. Dat kwam handig van pas."

Het begin was niet heel gemakkelijk. Hij moest het personeelsbestand zelf opbouwen en een net aangenomen parttimer weer ontslaan toen bleek dat deze liever de hele dag krant las. "Een vriend van mij zei: 'Nu doe je nooit meer dingen goed. Het bestuur klaagt, of je personeel'."

Lastige momenten
Het lastigste in zijn loopbaan als directeur blijven personele problemen en bezuinigingen. Een 'Act of God', noemt hij die laatste. Dan ligt Reumer een nacht wakker en dan neemt hij een besluit. Hetzelfde geldt voor het ontslaan van personeel. Soms moest hij ze 'bijna letterlijk op straat zetten'. "Maar ja, als je het uitstelt, lig je er drie of vier nachten wakker van. Het hoort bij de baan."

Ondanks zijn drukke werk, publiceerde hij afgelopen jaren ook talloze boeken. In 'Een prachtige puinhoop' schrijft hij aan de hand van verschillende essays hoe we talloze pogingen doen om de puinhopen die wij op aarde creëren, op proberen te ruimen. 'De Mierenmens' gaat over de evolutie. Het ontstaan van de mens is toeval, zegt hij. En er is ook geen bewijs dat het leven maar draait om één individu.

Nooit stilzitten
Die boeken werden vooral geschreven op vakantie. "Want op het strand liggen en niks doen, is maar saai." Net als zijn columns in Trouw, die schrijft hij ook ’s avonds. Tijdens het interview was hij weer op Majorca. "Straks tik ik ook weer mijn stuk, dan kan ik dat morgen opsturen naar de redactie."Sinds tien jaar is hij adviseur bij het 'Museu Balear de Ciències Naturals' op het eiland waar zijn carrière destijds begon. "En tegenwoordig beheer ik de collectie fossiele geitjes."

Over twee maanden treed hij uit dienst bij zijn eigen museum in Rotterdam. "Op dit moment werk ik er drie dagen, twee dagen per week ben ik hoogleraar bij de universiteit Utrecht." Het liefst zou hij deze laatste functie fulltime doen. Of een non-fictie bestsellerboek schrijven over biologie. "Maar dat kan niet altijd, soms moet je je doelen bijstellen. Ik krijg nu tijd om dingen te doen die ik ook heel erg leuk vind: schrijven en onderwijs geven. Laatst heb ik het 28ste jaarplan ingediend, het is wel goed."