Business

Prestigeproject met brandwondengel eindigt in juridische strijd

Nikki Sterkenburg • 20 december 2019 18:55 @SterkNikki

Beeld ©

De commerciële ontwikkeling van een veelbelovende supergel tegen brandwonden is ontaard in een juridische strijd om onderzoeksdocumentatie. Vooralsnog heeft de rechter geoordeeld dat de materialen en documenten bij de Radboud Universiteit blijven.

Het klonk zo mooi: twee chemici van de Radboud Universiteit Nijmegen hadden in 2012 bij toeval een supergel ontdekt die kan worden gebruikt voor pleisters tegen brandwonden. De gel zou in koele toestand vloeibaar zijn en de brandwond hermetisch afsluiten, waardoor pijnlijke en dure verbandwissels bij brandwondenslachtoffers niet meer nodig zijn. 

Hoewel bedrijven volop belangstelling hadden, besloot de universiteit zelf de supergel verder te ontwikkelen en in de markt te zetten. Daarvoor was er subsidie nodig. ZonMw, een samenwerking vanuit de Nederlandse Organisatie Wetenschappelijk Onderzoek en het ministerie van VWS, schreef in 2014 een aanbesteding uit voor subsidie. De Radboud voldeed niet aan de eisen, maar kreeg toch uiteindelijk een miljoen euro. 

Niet-bestaand bedrijf

Een van de eisen was dat er een consortium moest komen met particuliere bedrijven en maatschappelijke partners. Aanvankelijk gaf de Radboud als commerciële partner een niet-bestaand bedrijf op, zo onthulde radioprogramma Argos vorig jaar.

Maar in plaats van de subsidie af te wijzen, kreeg de universiteit meer tijd om een bedrijf te vinden. Het ging een samenwerking aan met het bedrijf Secmatix, waarvan de directeur óók het hoofd van de commerciële afdeling van het medisch centrum van de Radboud was. Ook bleken partners die vrijwillig hoorden mee te werken, zelf mee te betalen of juist voor hun medewerking te worden betaald. 

Eerder zei Radboud al over de financiële constructie dat deze 'niet is hoe zou moeten'. Maar volgens de universiteit wist de subsidieverstrekker hiervan. ZonMw ontkent juist op de hoogte te zijn geweest. 

Geen concurrentiebeding

Ondertussen was er op de achtergrond ook een strijd ontstaan om wie de eigenaar is van de onderzoeksresultaten en de ontwikkelde materialen. Alan Rowan, de uitvinder van de gel, vertrok in 2016 naar een Australische universiteit. Daarop stapte ook de Radboud Universiteit uit het consortium dat de gel commercieel moest ontwikkelen.

Hun plek werd ingenomen door het bedrijf Wound-Ex, dat alle verplichtingen overnam én een licentie kreeg voor het gebruik van de wetenschappelijke kennis.  

Directeur Jan Nagy van Wound-Ex was eerder al bij het project gehaald voor de commerciële uitbating van de supergel en had als ondernemer de leiding van Secmatix overgenomen, zodat de onderzoekers van de universiteit zich volledig konden richten op wetenschappelijk onderzoek. Nagy ontdekte dat Rowan geen concurrentiebeding had getekend en bovendien grondstoffen van de gel had meegenomen naar Australië.

Hoewel een aanzienlijk deel van de voorraad terug naar Nijmegen kwam, zorgde het bij Nagy voor wantrouwen. Hij liet beslag leggen op al het onderzoeksmateriaal van de universiteit, tot ergernis van de wetenschappelijke onderzoekers die werkten aan wetenschappelijke publicaties. De afgelopen jaren dienden er minstens vier kort gedingen en twee rechtszaken.

Voorinzage

Vorig jaar spande Nagy al een kort geding aan om voorinzage te krijgen in de onderzoeksresultaten. Dat verloor hij. Tijdens de zitting gaf hij toe dat het geld voor de ontwikkeling van de supergel op dat moment vooral opging aan advocatenkosten. 

De onderlinge ruzie bleef ook niet onopgemerkt bij subsidieverstrekker ZonMW, die in mei 2018 liet weten dat verdere subsidie afhing van de vraag of de problemen worden opgelost. Omdat dat niet gebeurde, zette zij de subsidie eind 2018 stop, waarna het consortium zichzelf ontbond.

Afgelopen week oordeelde de rechtbank in Arnhem in een civiele procedure van Wound-Ex tegen de Radboud Universiteit dat het bedrijf ondanks haar deelname aan het consortium nooit formeel eigenaar is geworden van de onderzoeksmaterialen. Het is in het zogeheten 'Consortium Amendment' niet contractueel vastgelegd dat de universiteit de materialen moet overdragen. Bovendien zou een eventuele verplichting om de materialen over te dragen komen te vervallen nu het consortium zichzelf heeft opgeheven. 

Bron • RTL Z / Nikki Sterkenburg