Business

Journalistieke start-up BackMe sleept accelerator voor de rechter

Nikki Sterkenburg • 28 oktober 2019 21:01 @SterkNikki

Jan Roos is bestuurslid en een van de gezichten van BackMe. Beeld © ANP

De journalistieke start-up BackMe start een bodemprocedure tegen de accelerator van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek. Volgens het Stimuleringsfonds hield BackMe zich niet aan de voorwaarden, maar volgens BackMe speelt er meer. "Het is net alsof er achteraf een dossier is opgebouwd, het voelt heel erg gezocht."

Ahmed Aarad (38) mag dan wel van huis uit ict’er zijn, hij heeft een journalistiek hart. Na zelf in het bedrijfsleven en bij de overheid te hebben gewerkt, weet hij: wat aan het licht komt, is slechts het topje van de ijsberg. Hij startte in de zomer van 2017 de website Saltmines voor onthullingen.

Een jaar later volgde de oprichting BackMe.org: een platform dat zogeheten content creators (waaronder journalisten, filmmakers, schrijvers en kunstenaars) moet koppelen aan een publiek dat bereid is te betalen voor hun producties.

"In de zomer van 2018 deden we twee pilots met GeenStijl-verslaggever Tom Staal, culinair kookprogramma Skaveren en de actualiteitenpodcast Echte Jan met Jan Roos. We haalden meteen een paar honderd euro op. Toen wisten we: hier moeten we een bedrijf van maken." Ook Jan Roos komt aan boord als lid van het team.

Accelerator

Met subsidie van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek (SvdJ), wat onder het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap valt, werden eerder bedrijven als Blendle en LocalFocus opgezet. Maar er is ook een lange lijst van journalistieke start-ups waar nooit meer iets van werd vernomen. Vanuit het idee dat veel teams te lang binnenskamers bleven werken, werd de subsidieregeling begin 2019 vervangen door een accelerator.

Ook BackMe nam, na een eerder traject in 2018 met het Stimuleringsfonds, in mei 2019 deel aan de accelerator en kreeg een nieuwe mentor toegewezen. Voor twee 'sprints' (trajecten waarin doelstellingen moeten worden gehaald) krijgt BackMe tweemaal ruim 8.000 euro subsidie toegezegd.

Wat volgt is een verhaal van wrevel, zo blijkt uit correspondentie die RTL Z heeft ingezien en gesprekken met andere deelnames aan de accelerator.

Rechtse boegbeelden

Met boegbeelden als Jan Roos, Jan Dijkgraaf en Sid Lukassen heeft het platform van meet af aan een rechts imago. Maar volgens Aarad valt dat wel mee. "We hebben ook iemand als Lizzy van Leeuwen in de portefeuille, die voor de Groene Amsterdammer schrijft. En De Meneren, waarin voormalig Playboy-hoofdredacteur Jan Heemskerk samen met twee vrienden over typische mannenzaken vlogt. We willen ook steun optuigen voor activisten in landen waar de persvrijheid wordt beknot."

Dat er in de marketingcampagne van BackMe vooral is ingezet op rechtse gezichten, is volgens Aarad een keuze van de mentor geweest. Maar het botert niet met zowel hun mentor als met het Stimuleringsfonds.

Zo is BackMe geïrriteerd dat voor de marketingcampagne een marketeer wordt aangedragen die op sociale media advertenties plaatst zonder klikbare links. Ook voelt Aarad als ict’er niets voor het plaatsen van Google Analytics. "We gaan niet de privacy van onze donateurs schenden."

Schouderklop of mishandeling

De stekeligheden bereiken een hoogtepunt op 4 juni van dit jaar. Na een hoogoplopend meningsverschil geeft de mentor Aarad, een ferme klap op zijn rug. Het was niet meer dan een goedbedoeld schouderklopje, aldus de mentor. Mishandeling, aldus Aarad, die in een rolstoel zit en wiens rug bij elkaar wordt gehouden door staal.

Aarads verklaring wordt ondersteund door twee getuigen: zijn vriendin en zijn compagnon Astrid Oosenbrug (voormalig Kamerlid Partij van de Arbeid, tegenwoordig voorzitter van het COC).

Hij verzoekt vervolgens de leiding van het Stimuleringsfonds om een onderzoek, maar besluit aangifte te doen nadat zij niet thuisgeven. Twee weken later wordt BackMe uit de accelerator gezet. “Terwijl ons voorstel voor de tweede sprint nog op 5 juni 2019 per brief was goedgekeurd." 

Coöperatief opstellen

Het Stimuleringsfonds schrijft in een summiere e-mail: "Uw uiteindelijke toelating tot het programma is destijds verbonden aan de uitdrukkelijke voorwaarde dat het team van BackMe zich in alle opzichten coöperatief zou opstellen. Tot mijn spijt moet ik vaststellen dat dit niet het geval is." Bij de e-mail zit een toezegging dat er nog een brief komt.

Er volgt op verzoek van BackMe nog een gesprek met het Stimuleringsfonds, onder meer met Stimuleringsfonds-directeur René van Zanten en bestuurslid Frits van Exter. Maar dat levert weinig op. "We kregen in feite nergens antwoord op. Ik snap nog steeds niet waarom we zonder waarschuwing uit het programma zijn gezet", zegt Aarad. "Ook hielden ze zich heel erg op de vlakte over die klap."

83 pagina’s

Begin augustus volgt een brief van het Stimuleringsfonds met een bijlage van 83 pagina’s met gronden voor verwijdering. Daarin staat een reeks van verwijten: onvolledige of verkeerd ingevulde en te laat ingeleverde rapportages, niet komen opdagen bij afspraken, facturen te laat betaald en weigeren gebruik te maken van Google Analytics.

In een brief weerlegt BackMe de kritiek: de facturen klopten niet, de afspraak was niet bevestigd en wel meer teams binnen de accelerator vulden rapportages verkeerd in en leverden ze te laat in.

Aarad: "Het is net alsof er achteraf een dossier is opgebouwd, het voelt heel erg gezocht.” Het bezwaarschrift wordt afgewezen: "Niet voldoen aan de basisvoorwaarden Accelerator is voldoende voor beëindiging deelname."

Een rondje bellen langs andere deelnemers van de accelerator biedt weinig verheldering. Het is grotendeels langs ze heen gegaan, ze leveren zelf altijd op tijd in en het helpt ook niet dat BackMe het altijd beter meende te weten dan hun mentor en het Stimuleringsfonds.

Een iemand merkt zuchtend op: "Sommige mensen hebben nu eenmaal altijd ruzie, andere mensen nooit." Terwijl een ander zegt: " Als het gegaan is zoals BackMe zegt, dan is het schandalig."

Bodemprocedure

BackMe is inmiddels aan het crowdfunden, ditmaal voor een bodemprocedure tegen het Stimuleringsfonds. De inzet? Eerherstel en toekenning van de misgelopen subsidie waar zij wettelijk gezien recht op had. “We willen niet meer dan hetgeen waar we recht op hadden. Dat gaat jaren duren, maar dit druist zo erg tegen ons rechtvaardigheidsgevoel dat we bereid zijn die strijd aan te gaan. Voor de klap zouden excuses op z'n plaats zijn, die zijn mij nog steeds niet door het Stimuleringsfonds of de mentor aangeboden." 

Het Stimuleringsfonds laat weten de procedure met vertrouwen tegemoet te zien en ziet af van verdere reactie. De verwijdering van BackMe uit het programma staat volgens hen los van de klap en de aangifte.

Gesprekken met investeerders

En de toekomst van BackMe? Aarad laat real-time op zijn computer zien dat het goed gaat, er is sinds maart dit jaar al ruim 32.000 euro opgehaald voor contentmakers. "We geloven er nog steeds heel erg in. Maar het is wel jammer dat banken geen financieringsvormen hebben voor start-ups, anders waren we nog veel harder gegroeid." 

BackMe is op dit moment in gesprek met investeerders die vooral kansen zien voor BackMe buiten Nederland. "Er wordt niet ingezet op traditionele verdienmodellen zoals advertenties, lidmaatschappen en betaalmuren, maar op interactie, vrijwilligheid en vrijheid voor de content creator. Dat BackMe zowel in het aantal content creators als omzet groeit, laat zien dat er ruimte is voor innovatieve verdienmodellen in deze sector."

Bron • RTL Z / Nikki Sterkenburg