Business

Bye Bye oBike? Nederlandse bv bestaat nog, ondanks faillissement

Nikki Sterkenburg • 30 augustus 2019 06:21 @SterkNikki

Beeld © oBike

Hoewel oBike in de zomer van 2018 liet weten faillissement aan te vragen in thuisland Singapore, bestaat de Nederlandse bv nog. Afgelopen mei werd het adres van de vestiging zelfs gewijzigd naar een adres in Hongkong, wat de vraag doet rijzen of de betaalde borg van gedupeerde klanten er nog is.

Het ene moment werden de oranje deelfietsen van oBike in Europese steden geïntroduceerd, het volgende moment was het bedrijf failliet en gingen de foto's van de achtergelaten fietsen de wereld over. Ze werden in rap tempo toegeëigend en doorverkocht. Niemand die ze immers nog kon terugvragen.

Deelfietsen zonder docking station

Wat was er gebeurd? Eind 2016 werd in Singapore het concept van oBike bedacht: deelfietsen zonder docking station. Via een app zou je kunnen zien waar bij jou de buurt een fiets was en snel het smartlock kunnen openen.

Edward Chen werd het uithangbord voor de media, achter de schermen deed hij het samen met de jonge internetmiljonair Shi Yi

Binnen acht maanden haalden ze 45 miljoen dollar aan investeringen op voor oBike. Een enorm bedrag, maar het was een milieuvriendelijk idee en bovendien waren er Chinese concurrenten die veel meer hadden opgehaald, zo haalde Mobike 928 miljoen dollar op. Maar oBike vroeg binnen een jaar faillissement aan.

Fietsenoverlast

Met een agressieve strategie begon oBike direct na de investering in rap tempo fietsen neer te zetten in steden in Azië, Australië en Europa, waaronder 3000 fietsen in Rotterdam en 6800 fietsen in München en ze zaten ook in Amsterdam.

Daarbij werd totaal niet gekeken naar of er behoefte was aan de hoeveelheid fietsen, waardoor in veel Europese en Australische steden werd geklaagd over verkeerd geparkeerde fietsen en overlast.  

Ambitieus

"Ze waren heel ambitieus", vertelt een ex-werknemer die niet met naam wil worden genoemd. "Maar het was heel competitief, gericht op het neerzetten van zoveel mogelijk deelfietsen en het worden van de grootste. Het ging meer om geld verdienen dan om service aan klanten."

Het huren van de fietsen was weliswaar goedkoop (0,50 euro per half uur), maar het regende klachten. Zo trapten ze zwaar en waren ze vanwege hun kleine maat vooral geschikt voor Aziaten. Daarnaast ergerden stadsbewoners zich aan overal geparkeerde fietsen die niet werden gebruikt.

Niemand verantwoordelijk voor de overgebleven fietsen

"Eind 2017 bleek dat het geld sneller erin ging dan eruit. Daarnaast wilden steeds meer steden dat de fietsen van de straat zouden worden gehaald. Daarbij is oBike soms ook verkeerd voorgelicht door juristen, die niet hadden verwacht dat het neerzetten van fietsen een probleem zou zijn", vertelt de ex-werknemer.

Vanuit het hoofdkantoor in Singapore werd er nauwelijks gecommuniceerd. "Iedereen vertrok bij ons kantoor omdat we voelden dat we op een zinkend schip zaten. En zelf ben ik ook weggegaan, omdat ik niet verantwoordelijk wilde zijn voor alle rondzwervende fietsen in de stad."

Desillusie

Ook in het Australische Melbourne was er begin 2018 niemand van oBike die nog verantwoordelijk was voor de ruim 2500 fietsen in de stad, waar de fietsen massaal in het water werden gedumpt.

Dat bij meer vestigingen mensen vrijwillig vertrokken, blijkt na veelvuldig rondspeuren op Linkedin-pagina's van voormalig werknemers. Vrijwel niemand zat er nog na april 2018.

En dat leverde problemen op, want in veel steden moesten de fietsen van gemeenten weer van de straat worden gehaald. Maar oBike was onbereikbaar.

De leuke hippe startup bleek een desillusie, zo blikt de ex-medewerker terug. "Je denkt dat je bij een leuke startup gaat werken met een goed voorstel en duurzaam idee. Maar de foto's van alle achtergelaten fietsen en fietsenkerkhoven laten zien dat alles verre van duurzaam is geweest."

Faillissement aangevraagd

oBike deed weinig om een alternatieve strategie te bedenken en vroeg in juni 2018 faillissement aan. Vlak voor de aanvraag werd de knop in de app verwijderd waarmee gebruikers hun borg konden terugvragen, die wereldwijd uiteenliep tussen van 15 tot 79 euro per klant. De hoogte van het bedrag was afhankelijk van het land, de stad en of iemand student was of niet.

Hoewel oBike aanvankelijk nog beloofde iedereen de borg terug te geven, gebeurde dat uiteindelijk niet. Maar daags voordat oBike faillissement aanvroeg, werd er nog 10 miljoen Singaporese dollars (6,5 miljoen euro) van de oBike-rekening overgemaakt naar een rekening Hongkong. Die transactie is momenteel nog onderwerp van een lopend fraudeonderzoek in Singapore. 

Het bedrag wordt door oBike bestreden. Dat maakte in september 2018 een doorstart onder een steenrijke Costa Ricaanse investeerder, die momenteel op vergunningen wacht.

Die zegt klanten van oBike hun borg terug te willen geven. Alleen al in Singapore zou het gaan om 5,8 miljoen euro in totaal, van meer dan 220.000 klanten. Onderhandelingen daarover liepen vooralsnog op niets uit.

Nederlandse bv bestaat nog

Bij het maken van de reconstructie bleek de Nederlandse bv van oBike ook nog steeds te bestaan. Hierop is nooit faillissement aangevraagd. Op 22 mei 2019 werd het adres zelfs gewijzigd van de Herengracht in Amsterdam naar een adres in Hongkong. En dat is opmerkelijk, want de bv in Kopenhagen werd bijvoorbeeld wel op 31 december 2018 officieel opgeheven.

Advocaat Martijn Hoving, gespecialiseerd in faillissementen, zegt erover: "Het lijkt in ieder geval niet bepaald een geval van 'zuivere koffie'. Wanneer eigenaren andere dingen aan hun hoofd hebben en niemand faillissement aanvraagt, kan het wel eens voorkomen dat bedrijven wel failliet zijn maar niet failliet gaan." 

Maar ook hij vindt het opmerkelijk dat de Nederlandse bv nog bestaat, én dat het adres is gewijzigd. "Al is dat laatste niet meer dan een formuliertje bij de KvK invullen. Kennelijk had er iemand belang bij om dat te doen."

Borg terug?

Kan het zijn dat de Nederlandse dochteronderneming van oBike niet failliet is en bovendien nog geld heeft? "Het is mogelijk. De meeste gedupeerde particulieren zijn zo weinig geld kwijt dat ze er niet meer achteraan gaan. Maar het kan lonen wanneer gedupeerden hun belangen bij elkaar vegen en een faillissement aanvragen. Dan zal blijken of er nog geld is."

Zowel oBike als de curerende partij waren ondanks meerdere verzoeken niet bereikbaar voor commentaar.

Bron • RTL Z / Nikki Sterkenburg