Business

Asbestsanering minder gevaarlijk, maar kosten nemen toe

RTL Z • 06 maart 2019 06:16 @rtlz

Beeld ©

Uit onderzoek blijkt dat het verwijderen van asbest veel minder gevaarlijk is dan tot nu toe werd gedacht. Als dat zo is dan zouden de kosten van het opruimen van asbest ook flink omlaag kunnen. Maar of dat gaat gebeuren is nog maar zeer de vraag.

Het zou best eens kunnen dat de witte maanpakken en gasmaskers nu toch in de kast kunnen blijven hangen. In opdracht van de koepel van woningcorporaties Aedes deden TNO, de Radboud Universiteit en onderzoeksinstituut Crisislab onderzoek naar de daadwerkelijke risico's van asbest.

Wat blijkt? In veel gevallen zijn de gezondheidsrisico's verwaarloosbaar en is het gebruik van extreme beschermingsmiddelen onnodig. 

Luchtdichte tent

Het verwijderen van asbest zelf is weliswaar arbeidsintensief, maar de meeste kosten worden volgens asbestdekundige Jan van Willigenburg gemaakt om te voldoen aan de wettelijke veiligheidsmaatregelen eromheen. Van Willigenburg, die tot een paar jaar geleden overheden als asbestdeskundige adviseerde, was een van de respondenten tijdens het onderzoek.

Als voorbeeld noemt hij het verwijderen van een asbesthoudende vensterbank. "Dat kost je misschien 200 euro aan arbeidskosten zonder aanvullende veiligheidsmaatregelen", legt hij uit. "Maar moet er een luchtdichte tent omheen om te voorkomen dat een asbestvezel rond kan dwarrelen, dan zit je al snel op de 1500 tot 2000 euro."

Hij zegt tal aan voorbeelden te kennen waar een duurdere procedure is gebruikt dan wat om gezondheidstechnische redenen daadwerkelijk nodig was. "Het is broodnodig dat een reëel debat over de risico’s rond asbestsanering wordt geopend. Mensen worden hysterisch bij het woord asbest, dat in verreweg de meeste gevallen geheel overtrokken is, en juist daarom wordt er veel geld mee verdiend."

Wij van wc-eend

Maar het onderzoek roept ook kritiek op. Dat juist een woningcorporatie opdracht geeft voor het onderzoek is volgens Ton Witteman, die zijn eigen asbest-adviesbureau leidt, een typisch voorbeeld van 'wij van wc-eend'.

"Voor woningbouwcorporaties zijn die saneringskosten een blok aan het been", weet Witteman. "Natuurlijk hebben zij baat bij een onderzoek dat stelt dat het allemaal wel een stuk sneller, minder uitvoerig en dus goedkoper kan. Aedes heeft gevraagd naar een bepaalde uitkomst – en die is hen zo gegeven."

Maar medeonderzoeker TNO weerspreekt iedere vorm van afhankelijkheid. "Aedes heeft géén zeggenschap gehad over de uitkomsten van het onderzoek. De wetenschappelijke partijen die het onderzoek hebben gedaan zijn onafhankelijk en staan daar ook voor."

Saneren is booming

De asbestsector verdient veel geld aan de huidige strenge veiligheidsvoorschriften. Ons land telt zo'n vijfhonderd asbestsaneringsbedrijven. Veelal van oudsher sloopbedrijven die zich in asbest gespecialiseerd hebben.

Daarnaast zijn er zo'n honderd inventarisatiebureaus die metingen doen en advies geven, en twintig laboratoria waarin asbestvezels worden onderzocht.

"Het is absoluut een business waar veel geld in omgaat", zegt Van Willigenburg. Zo had het saneren van een asbestgebied in Roermond een prijskaartje van 3 miljoen euro.

Deadline 2025

Volgens Van Willigenburg leidt ook het beoogde verbod op asbestdaken dat vanaf 2025 moet gelden tot sterk stijgende prijzen. Na deze datum is het namelijk verboden om asbesthoudende dakbedekking te bezitten. Hierbij maakt het niet uit of dit dak in bezit is van een particulier, een bedrijf of de overheid.

Door de nadering van deze datum stijgt de vraag voor het verwijderen van asbesthoudende dakbedekking steeds sterker, terwijl het aanbod (de verwijderingscapaciteit) van de asbestsaneerders in principe gelijk blijft. Daardoor stijgen de saneringskosten steeds sterker.

"Voordat het verbod in zicht kwam, kostte de sanering van een golfplaten dak gemiddeld 10 tot 15 euro per vierkante meter", zegt Van Willigenburg. "Voor diezelfde vierkante meter tik je nu tussen de 200 en 300 euro af. En dat terwijl er in het saneren zelf niks veranderd is."

Hartverscheurende gevolgen

Toch zijn de bestaande protocollen ooit met een reden ingevoerd. Asbestvezels die in de lucht zweven, kunnen na inademen diep in de longen doordringen. Dat kan - meestal pas na jaren - longkanker of mesothelioom (longvlies- of buikvlieskanker) veroorzaken.

"Het kan hartverscheurende gevolgen hebben. Ik heb mensen ontmoet die drie maanden later al waren overleden”, vertelt Van Willigenburg. Nederland telt volgens hem 1500 asbestdoden per jaar, van wie de helft arbeidsgerelateerd, de andere helft door botte pech.

Door deze extreme gezondheidsrisico’s werd in 1993 een saneringsprotocol ingesteld. Het verwijderen van asbest moet sindsdien onder strikte veiligheidsvoorschriften worden uitgevoerd. De 26-jaar oude regels zijn tot op de dag van vandaag ongewijzigd.

Woensdag praat de Tweede Kamer over het asbestbeleid.

Bron • RTL Z