Business

Brabantia vindt zichzelf al 100 jaar opnieuw uit: 'Een prullenbak moet spannend zijn'

Loek Essers • 15 februari 2019 15:36 @loekessers

Brabantia-directeur Tijn van Elderen in zijn fabriek in Overpelt. Beeld © RTL Z

100 jaar geleden begon zijn overgrootvader Brabantia. Nu staat Tijn van Elderen aan het roer van het oerdegelijke Brabantse bedrijf en werkt hard om het merk fris houden. Dat wil hij onder andere doen door prullenbakken spannend te maken. "Als wij het zo kunnen doen dat het voor jou een meubelstuk wordt, dan hebben we het toch helemaal geregeld?"

De Brabantia-prullenbak, misschien wel het bekendste product van het bedrijf, blijft het goed doen. Er zijn er volgens Van Elderen sinds 1955 al zo'n 80 miljoen van verkocht.

Volgens hem is het belangrijk dat ook een product als een prullenbak vernieuwend is. "Die basisdingen die in je huis staan. Als die hetzelfde blijven, als die niet meer spannend zijn, dan wordt de rest van je huis ook wat minder spannend", zegt hij tegen RTL Z.

Prullenbak met leer 

Om prullenbakken spannend te houden kocht Brabantia designbedrijf DutchDeluxes. Samen met creatieve geesten daar staat er nu een prullenbak bekleed met leer. Of dat gaat aanslaan, weet van Elderen nog niet. "Dat gaan we merken."

In Nederland wordt trouwens niets meer geproduceerd. Pedaalemmers worden al jaren gemaakt in Overpelt, een Belgisch dorp net over de grens bij Bergeijk. Ook is er een grote fabriek in Letland en wordt er het nodige geproduceerd in China, zegt een woordvoerder van het bedrijf.  

Meeste personeel in het buitenland

Brabantia is na 100 jaar een gezond middelgroot bedrijf, blijkt uit het meest recente jaarrapport uit 2017. In dat jaar boekte het bedrijf 3,5 miljoen euro winst op een omzet van bijna 110,7 miljoen.

Maar 18,6 miljoen van die omzet wordt in Nederland gedraaid. Brabantia zet veel meer om in de rest van Europa (73,8 miljoen) en in de rest van de wereld komt daar nog eens 14,4 miljoen bij.

Ook werkt verreweg het meeste personeel niet meer in Valkenswaard, waar het hoofdkantoor van het bedrijf is gevestigd. In 2017 had Brabantia 876 fulltime banen, daarvan waren er 778 in het buitenland.

Begonnen met metaal 

Brabantia werd op 1 mei 1919 opgericht in Aalst door een groep van 15 mensen en heette toen Van Elderen & Co. De naam Brabantia wordt wel al vanaf het begin gevoerd, zegt de woordvoerder. "Een familiebedrijf pur sang. Toen en nu", staat te lezen op de site van het bedrijf.

Onder de leiding van de Van Elderens werd er begonnen met de productie van melkbussen, kannen, zeven en trechters van metaal. In de jaren dertig maakt het bedrijf radiobehuizingen voor Philips.

Later volgden stevige strijkplanken van metaal met anti-slipdoppen, die de Van Elderens zó onderscheidend vonden dat ze het strijktafels noemden. Pas in 1955 werd de eerste pedaalemmer op de markt gebracht.

Deze prullenbak van leer werd ontworpen samen met het overgenomen DutchDeluxes. Beeld © Brabantia

Strijktafels

Een tijd lang waren de strijkplanken waar het bedrijf het van moest hebben. Niet voor niets omschreef NRC in 1982 Brabantia als 'een bedrijf dat het goed gaat zolang het strijkijzer warm blijft'.

Het verdwijnen van het strijkijzer werd vorige eeuw zeker twee keer serieus gevreesd door de Van Elderens. Naast de angst voor de doorbraak van het strijkloze overhemd was er ook nog de Provo-beweging waarvan werd gedacht dat ze niet meer wilden strijken omdat de kledingstijl vrij slordig was. Die angst bleek achteraf onnodig. Mensen bleven toch strijken. 

Meer dan 1000 producten

Ook nu zijn wassen en strijken nog steeds een zeer belangrijk voor Brabantia. "In de afgelopen 70 jaar hebben we ongeveer 30 miljoen strijktafels gemaakt", zegt de woordvoerder. Wel wordt er minder gestreken en is er behoefte kleine strijkplanken voor op de tafel, zegt ze. 

Brabantia heeft inmiddels zo'n 1000 producten in het assortiment. De Bo Touch Bin prullenbak, het Linn kledingrek en de Tasty+ keukenhulpjes zijn volgens het bedrijf het populairst. 

De bloemenprint, bij Brabantia bekend als de Patrice-print, wordt ter gelegenheid van het 100 jarig bestaan opnieuw op producten gezet. Beeld © Brabantia

Bijzonder bedrijf 

Brabantia heeft zich door de jaren heen steeds opnieuw uitgevonden. Volgens Timo de Rijk, directeur van het Design Museum Den Bosch, is het bijzonder dat dit lukte zonder helemaal afscheid te nemen van de originele grondstof metaal. In tegenstelling tot bijvoorbeeld Philips dat geen gloeilampen meer maakt. "Dat is wel bijzonder", zegt De Rijk.

In de jaren zestig en zeventig heeft Brabantia de trend dat huishouden meer lifestyle werd met de daarbij horende artikelen goed opgepikt, zegt De Rijk. Daarom is er ook nog wel handel in retro Brabantia-producten, die overigens niet zoveel waard zijn. Dat Brabantia de ouderwetse oranje vormgeving met bruine en paarse bloemen terug in productie neemt, vindt De Rijk dan ook niet zo'n gek idee.

Geen Dutch Design 

In zijn museum staat trouwens niets van Brabantia, maar dat komt doordat er vooral veel keramiek en sieraden tentoon worden gesteld. Maar sommige producten van Brabantia zouden zeker niet misstaan in een museumcollectie, vindt hij. "Het is geen high design, maar wel iets typisch Nederlands."

Brabantia benadrukt zelf graag dat ze al een eeuw Dutch Design maken, maar daar zijn hun producten nu juist geen goed voorbeeld van, zegt De Rijk,. "Dutch Design staat juist voor een conceptuele vormgeving, en dat is dit niet."

Dat een bedrijf als Brabantia wel graag van profiteert van de term Dutch Design, waarschijnlijk vanuit marketingoogpunt, is wel te begrijpen, zegt De Rijk. "Het bekt wel lekker, maar ze hebben het helemaal niet nodig. Die touch-bin van ze is gewoon een fantastisch product."

Correctie 18-02-2019: In een eerdere versie van dit bericht stond dat Brabantia een fabriek heeft in Litouwen, dit moet Letland zijn.

Bron • RTL Z / Loek Essers