Business

Economisch zat het wel goed dit jaar, maar krapte gooit roet in het eten

Pepijn Nagtzaam • 24 december 2018 15:23 @pepijnnagtzaam

Volle etalages bij de uitzendbureaus. Beeld © ANP

Het ging Nederland economisch voor de wind de afgelopen jaren. Maar inmiddels zijn we over het hoogtepunt heen. De groei vlakt af en de krapte op de arbeidsmarkt blijft ondertussen toenemen. Een oplossing: mannen en vrouwen meer uren laten werken.

Afgelopen jaar zagen we 2,6 procent economische groei. Die groei piekte in 2017 met 2,9 procent en zwakt volgend jaar waarschijnlijk af naar 2,2 procent, verwacht het Centraal Planbureau.

Werkloosheid blijft dalen

Heel 2018 is er veel over geschreven: de krapte op de arbeidsmarkt en ondernemers die hierdoor soms zelfs hun deuren moesten sluiten. De werkloosheid is dan ook flink gedaald het afgelopen jaar, naar 3,8 procent.

In de zomer van 2017 was dat nog 5,6 procent. Op dit moment zijn er nog 350.000 mensen werkloos. Komend jaar daalt dat aantal verder naar 335.000, verwacht het CPB.

Bijna op piekniveau 2008

Uit onderzoek van het CBS blijkt dat ruim een derde van de ondernemers in bijna alle sectoren personeelstekort ervaren. Ze wringen zich in allerlei bochten om toch door te kunnen blijven groeien, maar zien het personeelstekort als serieuze belemmering voor groei.

Het aantal vacatures per werkloze (1,3) zit nog maar net onder het niveau van 2008, wat een piekjaar was. Ruim zestig procent van de werkgevers heeft moeite om functies met de juiste mensen in te vullen en de sectorprognoses van ABN Amro voor de komende twee jaren laten zien dat dat voorlopig niet beter wordt.

Het gaat goed met de Nederlandse economie.

In de eerste drie kwartalen van dit jaar kwam er 12 miljard euro meer binnen dan eruit ging. Dat staat gelijk aan 2,1 procent van ons bruto binnenland product. Al acht kwartalen op rij zijn de inkomsten voor de overheid groter dan de uitgaven, maar het afgelopen kwartaal is een record.

Hoewel de overheid veel meer geld uitgaf dit jaar, namen de inkomsten ook toe. We betaalden het vorige kwartaal met z'n allen ruim 17 miljard euro meer aan belastingen en sociale premies vergeleken met een jaar eerder.

Een ander extraatje voor de schatkist kwam van ING. De bank moest een boete betalen van bijna 800 miljoen euro, omdat het tekortschoot in het voorkomen van witwassen

Honderdduizenden mensen kunnen meer werken

Toch zit er nog rek in, denkt ING. Het economisch bureau van de bank denkt dat er van die 350.000 werklozen nog zo’n 200.000 de arbeidsmarkt op zouden kunnen. Nog eens 300.000 mensen zouden een langere werkweek kunnen draaien, becijferen de economen.

Volgens ING is het aantal mannen dat deelneemt aan de arbeidsmarkt nog niet op het niveau van voor de crisis. Als dat stijgt naar 77 procent en het aandeel vrouwen op de arbeidsmarkt stijgt evenveel mee, dan heb je zo opeens 219.000 extra mensen aan het werk, stellen de economen.

En er zijn 400.000 mensen in Nederland die best meer uren zouden willen werken, maar nu parttime aan de slag zijn. Volgens ING kunnen aan zeker 300.000 daarvan ook meer uren geboden worden.

Als vrouwen een uurtje meer werken...

Die stelling wordt onder meer bevestigd door een onderzoek dat consultancyfirma McKinsey heeft uitgevoerd naar de positie van vrouwen op de Nederlandse arbeidsmarkt. De firma ziet dat de bijdrage van vrouwen aan het bbp (33 procent) lager is in Nederland, dan met de rest van Europa (38 procent).

Dat heeft vooral te maken met de uren die de Nederlandse vrouw gemiddeld werkt: 27 uur per week. Mannen werken gemiddeld 37 uur, in West-Europa werken vrouwen gemiddeld 31 uur. De analyse van McKinsey laat zien dat 230.000 vrouwen economisch zelfstandig zouden worden als ze vijf uur per week extra zouden werken.

Volgens McKinsey kan het tekort in de zorg en het onderwijs al worden opgelost als de vrouwen die nu deeltijd werken in die sectoren, gemiddeld een uur per week extra zouden werken. Dat geldt ook voor de tekorten in de technische sectoren. 

Drie dagen of minder per week

Maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan, omdat we er in Nederland opvallende opvattingen over werkende vrouwen op nahouden. Tachtig procent van de Nederlanders geeft bijvoorbeeld aan dat moeders van kinderen die niet naar school gaan bij voorkeur drie dagen of minder per week zouden moeten werken. Bij vaders vindt slechts 35 procent dat ze minder zouden moeten werken. 

De helft van de mensen vinden dat er een eerlijke verdeling tussen betaald werk en onbetaalde zorgtaken zou moeten zijn tussen mannen en vrouwen. Maar dertig procent vindt dat vrouwen minder zouden moeten werken, om zo de meeste onbetaalde zorgtaken op zich te nemen.

De oplossing om de economie verder te laten groeien, ondernemers te helpen en vrouwen vaker financieel zelfstandig te laten worden is dus te vinden in slechts een paar uurtjes extra werk, al lijken die paar uurtjes met de huidige opvatting nog een paar uur te veel. 

 

Bron • RTL Z / Pepijn Nagtzaam