Business

'Nederlandse filmindustrie profiteert nauwelijks van Netflix-quotum'

Harm Teunis • 04 oktober 2018 15:18 @harmteunis

Beeld © Getty Images

Een derde van het aanbod van streamingdiensten zoals Netflix moet binnenkort bestaan uit Europese films en series. Een Europese wet die dit regelt werd deze week goedgekeurd door het Europarlement. Dat is goed nieuws voor de Europese entertainmentbranche, maar waarschijnlijk profiteren vooral Franse, Duitse en Spaanse productiemaatschappijen daarvan.

"Je kunt je voorstellen dat de bedrijven in Frankrijk, Duitsland en Spanje daar wat meer garen bij spinnen", zegt Jaap Visser, beleidsadviseur media van de Raad voor Cultuur. Hij adviseert het kabinet over cultuur- en mediabeleid. 

Omdat de afzetmarkt in het Frans, Duits en Spaans groter is, zullen streamingdiensten eerder inzetten op producties in die talen om het quotum van 30 procent te halen, denkt Visser.

Quotum: 30 procent

Dinsdag stemde het Europees Parlement voor een plan waardoor streamingdiensten zoals Netflix en Amazon Prime ervoor moeten zorgen dat 30 procent van hun aanbod bestaat uit Europese films en series. Op lineaire televisiezenders moet de helft van de zendtijd al gevuld worden met Europese producties. 

Uiteindelijk moeten de lidstaten in de Raad van de Europese Unie nog instemmen met de nieuwe regels, maar de verwachting is dat dit slechts een formaliteit is. De Raad, het Europees Parlement en de Europese Commissie bereikten in juni namelijk al een akkoord over het voorstel. 

Als de Raad formeel heeft ingestemd, hebben alle lidstaten nog 21 maanden om de nieuwe regels op te nemen in lokale wetgeving. Mochten streamingdiensten de regels overtreden, kan de Commissie vanaf dat moment ook een inbreukprocedure starten.

27 procent Europees

Heel erg moeilijk gaat het niet worden om aan de nieuwe regels te voldoen. Uit de laatst beschikbare cijfers van het Europese Audiovisual Observatory uit 2015 blijkt dat toen 27 procent van de beschikbare films bij on demand streamingdiensten die actief zijn in Europa ook daadwerkelijk Europees waren. 

De catalogus van Netflix bestond drie jaar geleden voor 21 procent uit Europese films. De vraag is hoe dat er de komende tijd uit gaat zien, aangezien Netflix beloofde dit jaar 1 miljard dollar te pompen in Europese producties.

In aanloop naar de nieuwe regelgeving zei Netflix-ceo Reed Hastings al dat het wat inhaalwerkzaamheden moet verrichten. "Maar we gaan aan de regels voldoen. Het is strenge regelgeving, maar het gaat gefaseerd pas over twee jaar in", aldus de topman tegen Variety

Nederlandse Netlix-series

Visser verwacht dan ook niet dat Netflix veel moeite zal hebben om aan het quotum te voldoen. "En daar komen er ook wat bij vanuit Nederland. Producent Pupkin maakt een achtdelige serie die zich afspeelt in Amsterdam. En dan is er nog de serie die gemaakt wordt over De Brief voor de Koning van Tonke Dragt. Bovendien bestaat de catalogus van Netflix in Nederland uit ongeveer 5 procent Nederlandse producties."

En in 2019 moet de eerste Nederlands-Belgische serie op Netflix verschijnen: Undercover, waar Dutch Filmworks, de VRT en productiehuis De Mensen aan samenwerken. Undercover is een misdaadserie die zich afspeelt op de grens van Nederland en België. 

Grote landen profiteren eerder

Willem Veenstra, voorzitter van de belangenvereniging Nederlandse Content Producenten, denkt net als Visser dat productiemaatschappijen in de grotere EU-landen daar eerder van profiteren dan hun Nederlandse collega’s. "Duitsland, Frankrijk en Spanje hebben meer abonnees. En die zullen de streamingdiensten ook tevreden willen stellen."

Maar het is volgens Veenstra wel een goede manier om de filmindustrie in de EU als geheel te steunen. "De wereld verandert namelijk snel. Het momentum van een aantal grote platforms is zo groot, dat het risico bestaat dat lokaal, met name in kleinere landen, de industrie gedecimeerd wordt. Voor Nederland bestaat dat risico."

Filmjournalist Robbert Blokland is het daar roerend mee eens. "Het is een kwetsbare industrie die moet opboksen tegen partijen in Hollywoord, India en China."

Niet alleen maar troep

Het is volgens de Raad voor Cultuur daarom ook belangrijk om verder te gaan dan het bepalen van een minimum aantal Europese films en series.

"Je moet niet alleen een quotum stellen, want voor je het weet worden er te veel belabberde producties gemaakt om maar aan het quotum te voldoen. Je moet er ook voor zorgen dat er kwaliteit gemaakt wordt", zegt Visser.

Naast het verplichte quotum, krijgen Europese landen ook de mogelijkheid om een heffing in te voeren voor streamingdiensten. Wordt zo'n heffing ingevoerd dan moeten bedrijven geld in een nationaal filmfonds storten. De Raad van Cultuur roept het kabinet op dit ook in Nederland in te voeren.

Frans voorbeeld volgen

Het gaat dan om het afstaan van een percentage van de opbrengst dat een bedrijf haalt in dat specifieke land. "In Frankrijk vragen ze bijvoorbeeld 2 procent. Wij stelden eerder 2 tot 5 procent voor."

Door zo’n circulair systeem vloeit geld vanuit de sector via een audiovisueel fonds terug naar die sector, zegt Visser. "Het is een mooie methode om ervoor te zorgen dat de Nederlandse waarden en identiteit te zien blijven voor een groot publiek. En de Nederlandse industrie verder te laten bloeien."

Minder afhankelijk van NPO en filmfonds

Het zou de sector een stuk minder afhankelijk maken van de geijkte manieren van film- en serieproducenten om budget bij elkaar te schrapen.

Filmjournalist Blokland denkt dat de producenten blij zijn met elke mogelijk om iets te kunnen ontwikkelen buiten de paden die ze nu vaak moeten bewandelen.

"De ruimte om iets te maken in Nederland is namelijk heel beperkt. Je moet bijna altijd aankloppen bij de publieke omroep en het filmfonds om je financiering rond te krijgen."

In het filmfonds zit ongeveer 53 miljoen euro per jaar: geld dat ten goede moet komen aan Nederlandse films en series.

Grote streamingdiensten zoals Netflix zouden een mooie uitkomst zijn voor de Nederlandse producenten die zoeken naar financiering. Blokland: "Het is wel echt een instituut geworden. Plus: als je verkoop heb je een flinke afzetmarkt en een zekere financiële garantie."

Bron • RTL Z