Business

Dit weten we van SHV, het familiebedrijf dat FIOD onderzoekt

Mathijs Smit • 30 april 2018 14:02 @Mathijs__Smit

President-commissaris Annemiek Fentener van Vlissingen van SHV Holdings. Beeld © ANP

De fiscale opsporingsdienst FIOD doet een onderzoek naar grootschalig gesjoemel bij verschillende dochterbedrijven van het gesloten familieconcern SHV. Wat is SHV eigenlijk, en hoe kan daar zijn gerotzooid?

Wat is er aan de hand?

Eind 2016 liet het Utrechtse bedrijvenconglomeraat SHV Holdings het Openbaar Ministerie weten dat er sprake was van 'een mogelijke missstand' bij dochteronderneming Eriks/Econosto.

Vandaag meldt NRC Handelsblad dat uit het OM-onderzoek ook mogelijke strafbare feiten bij andere dochterbedrijven aan het licht kwamen. Het OM zou de bedrijven verdenken van omkoping, oplichting, valsheid in geschrifte en overtreding van de sanctieregelgeving.

Wat is SHV Holdings?

De afkorting SHV stond ooit voor de Steenkolen Handels-Vereeniging, dat in 1896 ontstond uit een fusie van acht grote steenkolenhandels. Lang was steenkool de belangrijkste energiebron voor huishoudens en bedrijven, waardoor SHV een van de machtigste bedrijven van Nederland was. Met de vondst van aardgas bij Slochteren eind jaren vijftig veranderde dat. SHV moest daarom omschakelen.

Wat ging SHV dan doen?

Het bedrijf werd actief in de meest uiteenlopende takken van sport: scheepvaart, supermarkten, bouw. Maar al snel bleek dat die waaier van activiteiten niet goed te managen was. Daarom concentreerde SHV zich op de wereldwijde uitbouw van groothandel Makro en de handel in LPG en schroot.

De afgelopen twintig jaar verkocht SHV de meeste Makro-dochters en de schroottak echter. Met de miljardenopbrengsten werden nieuwe bedrijven gekocht. Daardoor veranderde het karakter van SHV van handelsbedrijf naar investeringsmaatschappij. Vorig jaar boekte het concern met 60.000 werknemers een winst van 1,2 miljard euro op een omzet van 20 miljard.

Van wie is SHV?

SHV is het grootste familiebedrijf van Nederland. Na de oorlog trok een van de acht oprichtersfamilies de macht naar zich toe. Een meerderheidsbelang kwam in handen van de familie Fentener van Vlissingen.

Tot 1998 werd het concern ook daadwerkelijk geleid door familieleden, maar daarna kwamen de Van Vlissingens meer op afstand te staan. Tegenwoordig is Annemiek Fentener van Vlissingen president-commissaris.

Hoe kan bij het familieconcern zijn gesjoemeld?

NRC Handelsblad meldt dat de FIOD onderzoek doet bij SHV-dochters, naar aanleiding van verdenkingen van omkoping, oplichting, valsheid in geschrifte en overtreding van de sanctieregelgeving. Het betreft dochterbedrijven Eriks/Econosto, Mammoet en diervoederproducent Nutreco.

In tegenstelling tot Makro en Primagaz zijn dat allemaal bedrijven die SHV niet zelf van de grond af heeft opgebouwd, maar heeft aangekocht. Daarom, en omdat SHV Holdings na 2000 meer een investeringsmaatschappij is geworden, staan de dochterbedrijven op grotere afstand van het hoofdkantoor. Daardoor heeft de familie en de top minder inzicht in wat er zich allemaal bij de dochterbedrijven afspeelt.

Wisten de familie en de SHV-top dan van niets?

Dat is de grote vraag. Volgens NRC wisten betrokkenen hoog in de top van SHV en de externe accountantskantoren in elk geval van omstreden betalingen door dochterbedrijf Eriks/Econosto aan opdrachtgevers in het Midden-Oosten. Accountants EY en PWC zouden daar al voor hebben gewaarschuwd. Ex-topman Stephan Nanninga van SHV zou al in 2008 over de betalingen zijn geïnformeerd.

Nanninga, die in 2014 bestuursvoorzitter werd, vertrok twee jaar later. Dat was het jaar dat SHV schoon schip maakte, door naar het OM te stappen. Nanninga bracht vorig jaar het investeringsvehikel Dutch Star naar de beurs.

Bron • RTL Z / Mathijs Smit