Business

Gedroomde Fokker-bouwer slaags met eerste klant

Mathijs Smit • 19 oktober 2016 06:11 @Mathijs__Smit

Jaap Rosen Jacobson, eigenaar van Netherlands Aircraft Company en voormalig minister Maria van der Hoeven, bekijken een schaalmodel van een Fokker Next Generation in 2010. Beeld © ANP

Netherlands Aircraft Company (voorheen Rekkof), het bedrijf dat Fokker wil laten herrijzen, is in aanvaring gekomen met zijn potentiële eerste klant. Luchtvaartbedrijf Premion wilde 25 nieuwe Fokkers kopen tegen een aankoopprijs van ruim een half miljard dollar. Maar inmiddels staan de partijen tegenover elkaar voor de rechter.

Enkele jaren na het faillissement van Fokker in 1996 kondigde bedrijvendokter Jaap Rosen Jacobson (65) aan de vliegtuigbouwer nieuw leven in te willen blazen. Rosen Jacobson is vooral bekend van de succesvolle verkoop van de Belgische luchtvaartmaatschappij VLM in 2007. Air France-KLM betaalde er 178 miljoen euro voor.

De Fokker-plannen van Rosen Jacobson leverden veel publiciteit op, en blijven regelmatig opduiken. Maar door een gebrek aan financiering is de daadwerkelijke productie tot dusver niet van de grond gekomen. Maar, de bedrijvendokter blijkt vasthoudend. Vanuit een bedrijf op Schiphol werkt zijn Netherlands Aircraft Company (NAC) nog steeds aan de plannen.

Eerste klant

Niet eerder werd bekend dat het bedrijf daadwerkelijk al een eerste klant had. Nu blijkt dat het Nederlandse luchtvaartbedrijf Premion in 2007 een intentieverklaring tekende voor de koop van 25 Fokkers F100NG's. Premion adviseert bij vliegtuigfinancieringen, maar wil ook zelf vliegtuigen aankopen en exploiteren en wilde 20,5 miljoen dollar per vliegtuig betalen. Totaal prijskaartje: ruim 512 miljoen dollar.

De vooruitzichten waren destijds zonnig. Zakenbank Kempen & Co overwoog een meerderheidsbelang in Premion te nemen. En uit stukken blijkt dat Rosen Jacobson destijds onderhandelde met Mubadala, het investeringsfonds van Abu Dhabi, over een investering van één miljard dollar. Met dat geld en de eerste klant had het bedrijf de vliegtuigen kunnen gaan bouwen.

Maar Mubadala haakte af. En ondanks een overheidskrediet van bijna 20 miljoen euro in 2010, slaagde Rosen Jacobson er niet in genoeg financiers bijeen te brengen. Later dat jaar liet hij Premion weten dat de deal uit 2007 niet meer geldig was. Bovendien was het vliegtuig dat inmiddels op de tekentafel lag, door verdere ontwikkeling een ander (en duurder) toestel geworden. (lees verder onder de advertentie)

Dwangsom en schadevergoeding

Premion stapte daarop naar de rechter. Het luchtvaartbedrijf wilde afdwingen dat Rosen Jacobson de vliegtuigen leverde tegen de overeengekomen prijs. Anders wilde Premion een dwangsom van 5 miljoen euro per vliegtuig en een schadevergoeding wegens misgelopen inkomsten. 

In 2013 oordeelde de rechtbank Midden-Nederland dat de vliegtuigontwerper op basis van de principedeal moest onderhandelen over een koopovereenkomst. Maar uit een onlangs openbaar geworden uitspraak van het gerechtshof Arnhem blijkt dat Rosen Jacobson het hoger beroep daartegen heeft gewonnen.

Advocaat Koos de Blécourt van Premion erkent het verlies. Het bedrijf overweegt in cassatie bij de Hoge Raad te gaan. "De termijn van drie maanden loopt nog. We hebben nog niets besloten." De advocaat bevestigt de geëiste dwangsom van 5 miljoen per vliegtuig, maar wil niet zeggen hoe hoog de totale schadeclaim zou uitvallen. "De totale schade moest nog worden opgemaakt. Over onze inschatting doe ik geen uitspraken." Directeur Leo Vermeulen van Premion was onbereikbaar.

'Verpletterend'

Rosen Jacobson is blij met de gewonnen rechtszaak. "Ik geloof niet dat er ooit een zaak zo full-fledged is gewonnen. Verpletterend. Maar het is natuurlijk mogelijk dat de tegenpartij nog in cassatie gaat."

De kans dat Premion nog een nieuwe order voor het nieuwe model plaatst, is volgens Rosen Jacobson verwaarloosbaar. "In theorie zou het kunnen, maar in de praktijk lijkt het mij ondenkbaar." Ook advocaat De Blécourt acht het onwaarschijnlijk. "It takes two to tango."

Plannen staan nog steeds

Het verlies van de eerste klant betekent niet dat Rosen Jacobson de plannen om weer Fokkers te bouwen nu schrapt. "De plannen staan nog steeds, maar ik ga er verder niets over zeggen. De ervaring heeft geleerd dat als er ontwikkelingen in de pers komen, de kans op voortgang klein wordt."

Bron • RTL Z / Mathijs Smit