Bedrijven

Monsanto wist jarenlang dat het gif verkocht en beïnvloedde wetenschappelijk onderzoek

Coen van de Ven • 10 augustus 2017 19:14 @CoenvdVen

Monsanto wist jarenlang dat het gif verkocht en beïnvloedde wetenschappelijk onderzoek
Onder andere in Zwitserland is druk geprotesteerd tegen Monsanto Beeld © ANP

Monsanto verkocht verboden chemicaliën terwijl het wist van de gezondheidsrisico's. Het bewijs daarvoor stapelt zich opnieuw op. In korte tijd zorgt een openbaring van interne documenten voor een stroom aan negatief nieuws.

Zo blijkt de producent van genetisch gemodificeerde gewassen opnieuw informatie verzwegen te hebben over gezondheids- en milieurisico's​. Ook beïnvloedde het bedrijf wetenschappelijk onderzoek om het beruchte bestrijdingsmiddel Roundup onschuldiger te doen lijken dan het in werkelijkheid was.

The Poison Papers

Dat blijkt uit het gigantische archief van interne Monsanto-documenten dat onder de naam The Poison Papers online staat. Ook het advocatenbureau dat de staat Californië vertegenwoordigt in een rechtszaak tegen het bedrijf, publiceert aan de lopende band belastende documenten.

Volgens een analyse van The Guardian ging het Amerikaanse bedrijf acht jaar lang door met de productie van zeer omstreden giftige chemicaliën (polychloorbifenyl, pcb's), terwijl het wist dat ze een risico zijn voor de gezondheid en het milieu. 


Op de website van The Poison Papers kunnen mensen zelf documenten van Monsanto inzien.

Kanker en huidaandoeningen

Formeel werden pcb's pas verboden in 1979 nadat bleek dat ze leidden tot heftige huidaandoeningen, kanker en milieuschade. De staat Washington voert op dit moment een rechtszaak tegen Monsanto en verwacht daarmee honderden miljoenen, misschien wel miljarden, aan compensatie te krijgen vanwege milieuvervuiling.

Het middel werd decennialang gebruikt als koel- en smeermiddel. Het kwam veel voor in koelkasten, verf en vlamvertragers. Monsanto was de grootste producent hiervan en bleef het tot 1977 promoten. Nu blijkt dat het bedrijf al sinds 1969 wist van de schade die pcb's toebrachten. 

Gevaar was onbetwistbaar

In interne documenten van Monsanto over de schade voor het milieu door verspreiding van pcb staat: "Het bewijs hiervoor is onbetwistbaar."

"Rechtszaken zijn mogelijk", valt er verder te lezen. "Consumenten die de producten gebruiken zijn niet officieel op de hoogte gebracht van de effecten, de labels vermelden deze informatie niet."

Rechtszaken

Het interne document bood drie scenario's voor het bedrijf: 'niets doen', 'het stopzetten van de productie van pcb's' en 'neem verantwoordelijkheid'. Die laatste oplossing zou betekenen dat het bedrijf haar milieuschade zou toegeven en compenserende maatregelen zou nemen.

Bill Sherman, de assistent-procureur-generaal namens de staat Washington, concludeert in The Guardian: "Op het moment dat Monsanto het publiek nog vertelde dat pcb's veilig waren, zaten ze hun potentiële juridische aansprakelijkheid aan het onderzoeken en aan het afwegen tegen mogelijke verliezen. Het bedrijf koos uiteindelijk voor winst in plaats van gezondheid en milieuveiligheid."


Overal ter wereld worden de zaden en bestrijdingsmiddelen van Monsanto gebruikt. (Beeld: EPA)

Verzet tegen overname

Dit bewijs komt de staat Washington natuurlijk goed uit en kan voor Monsanto uitmonden in grote schadebetalingen. In dat geval komen die op het bordje van het Duitse bedrijf Bayer, dat in mei dit jaar aankondigde dat het Monsanto wilde overnemen.

Een overname waarvan de Europese Commissie op 22 augustus zal laten weten of die door kan gaan. Eurocommissaris Margrethe Vestager (Mededinging) ontving meer dan een miljoen handtekeningen van bezorgde EU-burgers die zich verzetten tegen de versmelting van de twee grote bedrijven. 

Als de overname zou doorgaan zou het bedrijf volgens actievoerders een kwart van de wereldwijde zaden- en pesticidehandel in handen krijgen.

E-mailonderzoek

Rechtszaken en schandalen zijn alles behalve nieuw voor Monsanto. Eerder dit jaar onderzocht RTL Z e-mails van het bedrijf die geopenbaard waren door de rechtbank in Californië, waar Monsanto ook terecht staat. Uit dat onderzoek bleek al dat Monsanto heel ver ging om hun mogelijk kankerverwekkende product Roundup aan de man te brengen.

Uit het mailverkeer blijkt dat het bedrijf zich zeer bewust was van de giftigheid van bestrijdingsmiddel ​Roundup maar via een sterke lobby toegang tot de markt probeerde uit te onderhandelen.

Beïnvloeding wetenschappelijk onderzoek

Alsof dat allemaal nog niet genoeg is, maakte Bloomberg gisteren bekend dat Monsanto academisch onderzoek naar Roundup heeft gemanipuleerd. Dat middel draagt de belofte onkruid uit te roeien en goede gewassen te laten staan. 

Het bedrijf schermde juist jarenlang met die onderzoeken om aan te tonen dat hun producten veilig waren. Monsanto verweert zich altijd door te stellen dat het onafhankelijke bureaus ingeschakeld voor peer reviewing – een normaal gebruik in de wetenschappelijke wereld – maar interne e-mails wijzen iets anders uit.

Onderzoek tegengehouden

Een hoofdonderzoeker van Monsanto werkte samen met andere medewerkers in grote mate mee aan het 'onafhankelijk reviewen' van eigen gedaan onderzoek. En keurde zo dus haar eigen vlees. In sommige gevallen werd op aandringen van het bedrijf kritiek afgezwakt en werd na een 'veto' van het bedrijf aanpassingen gemaakt.

Vorige week dinsdag werd bekend dat Monsanto zo verweven is met wetenschappelijke tijdschriften dat het erin slaagde de publicatie van onwelvallig wetenschappelijke onderzoek tegen te houden. 

In 2015 riep een Monsanto-lobbyist dat Roundup zo veilig was dat je er een glas van kon drinken. Als de journalist voorstelt dat echt te doen ontstaat er ruzie:

Monsanto is om een reactie gevraagd maar daar is nog niet op gereageerd.

Bron • RTL Z / Coen van de Ven

Gerelateerde artikelen