Bedrijven

Werkcode van banken en verzekeraars: vernieuwend of reclamepraatje?

Claartje Vogel • 11 december 2019 06:25 @claartjevogel

Financiële instellingen zoals ING werken vaak met flexibel personeel. Beeld © ANP

Banken en verzekeraars tekenen een 'werkcode' waarmee ze een gelijkwaardige beloning van flexwerkers en werknemers beloven. Klinkt sympathiek, maar arbeidsmarktexperts betwijfelen hoe vernieuwend dit is. "Een deel wordt toch al verplicht."

Vijf financiële instellingen ondertekenden dinsdag de 'werkcode', een document waarin uitgangspunten staan over de omgang met vast en flexibel personeel. Volgens ondertekenaars Achmea, ASR, ING, Nationale-Nederlanden en VGZ geven zij hiermee antwoord op de flexibilisering van de arbeidsmarkt.

Petra Smale, communicatieadviseur van verzekeringsmaatschappij ASR: "Het is een gezamenlijk statement: wij willen in de toekomst de kloof tussen vast en flex verkleinen."

Gelijke beloning voor iedereen

De werkcode is een document met afspraken over hoe de bedrijven omgaan met hun vaste en flexibele medewerkers. Er staat bijvoorbeeld in dat alle werkenden die hetzelfde werk doen, dezelfde beloning krijgen. Of ze nu in vaste dienst zijn of werken als uitzendkracht, payroller of zzp'er. De bedrijven beloven dat deze uitgangspunten de komende drie jaar 'richtinggevend zijn' bij cao-afspraken en de inhuur van flexibel personeel.

De belangrijkste punten:

  1. Werkenden die gelijk werk verrichten worden gelijkwaardig beloond en gewaardeerd
  2. Werkenden hebben toegang tot voorzieningen voor arbeidsongeschiktheid en pensioen
  3. Werk wordt georganiseerd in duurzame arbeidsrelaties
  4. Goed werkgeverschap is ook goed opdrachtgeverschap
  5. Werken bij een van de aangesloten organisaties draagt bij aan het vergroten van arbeidsmarktwaarde van mensen

'Deel van de beloftes wordt verplicht'

"Het lijkt een reclamepraatje", vindt advocaat Suzanne Meijers. "Ten eerste gaat het vooral om een visie, niet om concrete acties. En ten tweede wordt een deel van deze beloftes toch al verplicht voor alle bedrijven op 1 januari."

Ze doelt op de Wet Arbeidsmarkt in Balans, die flex vaster maakt en vast flexibeler. Dat de financiële instellingen beloven flexibel personeel hetzelfde te belonen als vaste krachten sluit aan op deze wetgeving.

"De bedrijven gaan op sommige punten wel een stap verder", zegt Meijers. "In de wet staat bijvoorbeeld dat payrollers en werknemers gelijkwaardige arbeidsvoorwaarden krijgen, maar dat geldt niet voor uitzendkrachten. In de werkcode beloven de werkgevers dat alle flexwerkers dezelfde voorwaarden krijgen, dus ook uitzendpersoneel."

'Bedrijven nemen verantwoordelijkheid'

Jurriën Koops van de Algemene Bond Uitzendondernemingen (ABU) vindt dat goed nieuws. "Vernieuwend of niet, deze partijen nemen tenminste hun verantwoordelijkheid. Ze wachten niet op de wet, maar ondernemen samen actie. Ze laten zien dat ze een goede opdrachtgever willen zijn voor alle werkenden."

Hij is enthousiast over de belofte om te investeren in alle werkenden, flex en vast. "Het is wel belangrijk dat ook intermediairs van flexibel personeel betrokken zijn bij deze verandering", vindt de directeur van de bond voor uitzendbureaus. "Dat lijkt nu nog niet het geval."

Wel vakbonden, geen zzp-organisaties

De vijf financiële bedrijven ondertekenen de werkcode samen met drie vakbonden: De Unie, FNV Finance en CNV Vakmensen. "Er zat geen enkele zzp-organisatie bij", merkt Roos Wouters van de Werkvereniging op. "En dat terwijl de uitgangspunten ook gelden voor zelfstandig professionals."

En dat strookt juist niet met de wet, vertelt arbeidsrechtsadvocaat Meijers. Volgens haar gaan de uitgangspunten zelfs in tegen de huidige wet DBA. "Dat zzp'ers werken onder dezelfde voorwaarden als werknemers is tenslotte een aanwijzing voor schijnzelfstandigheid."

'Zzp'er wordt in cao gedwongen'

Bovendien wil een échte ondernemer niet behandeld worden als werknemer, zegt Meijer. "Ze zijn vast blij met het hogere tarief, maar een echte zelfstandige zit helemaal niet te wachten op vakbonden, cao's en verplichte verzekeringen."

Zzp'ers worden toch weer in een hokje geduwd, vindt Wouters. "De bedrijven en vakbonden proberen arbeidsvoorwaarden aan zzp'ers te koppelen. Het klinkt als vooruitgang, maar het is volgens mij een manier om iedereen weer in de cao te dwingen."

Zo laat ING vanaf 2020 alle zzp'ers een aparte code tekenen, waarin ze beloven te investeren in hun eigen ontwikkeling en zich te verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid en pensioen.

'Behoorlijke stap in de goede richting'

Arbeidsrechtadvocaat Daniël Maats noemt de code juist 'een behoorlijke stap in de goede richting'. "In het document staat nergens dat bijvoorbeeld pensioen verplicht wordt voor zzp'ers, alleen dat zij ook toegang moeten krijgen tot voorzieningen", zegt hij. "Natuurlijk nog blijken hoe het in de praktijk uitpakt."

Volgens Maats past de werkcode bij de eerste bevindingen van de Commissie Borstlap. Die adviseert het kabinet over de toekomst van de arbeidsmarkt. In de eerste discussienota adviseert de commissie 'een gelijk speelveld voor alle werkenden, ongeacht contractvorm'. "Dit is eigenlijk de uitwerking daarvan."

Bron • RTL Z