Bedrijven

Voetbalclubs zijn risicovolle klanten voor banken, dit is waarom

Michaël Niewold • 20 augustus 2019 13:20 @michaelniewold

Reclame voor Rabobank bij Roda JC in 2012. Beeld © ANP

Het vergrootglas op banken van toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) werkt door in de profvoetballerij. Rabobank neemt niet langer nieuwe profclubs aan als klant, vanwege het risico dat clubs gebruikt worden om geld te witwassen.

Voor clubs die nu al klant zijn of worden gesponsord door de bank verandert er niets, zegt Rabo-bestuursvoorzitter Wiebe Draijer tegen RTL Z na berichtgeving van NRC Handelsblad.

De reden voor de twee ban is tweeledig, aldus Draijer. "Er is een verhoogd risico dat deze partijen betrokken zijn bij witwassen of fraude. Tegelijkertijd nemen we in de sector al een belangrijke rol in."

Ook als er een gerenommeerde club bij de bank aanklopt, zoals het beursgenoteerde en kapitaalkrachtige Ajax, dan weigert Rabo die als klant. "Als je beleid maakt, moet je dat ook handhaven", zegt Draijer. "Hoezeer ik Ajax persoonlijk ook hoog heb zitten."

Andere banken

Zijn andere banken net zo streng? ING laat in een reactie weten dat zij klanten in de voetbalsector 'niet anders behandelen dan klanten in andere sectoren'. De bank doet cliëntonderzoek bij zowel bestaande als nieuwe klanten, naar onder andere de herkomst van vermogen en transacties. "Overal geldt hetzelfde beleid voor", vertelt een woordvoerder.

Ook ABN Amro zegt zijn beleid niet te zullen aanpassen. "Nee, wij gaan niet standaard nieuwe klantrelaties van bvo's [betaald voetbalorganisaties -red.] weigeren. Hun aanvragen worden hetzelfde behandeld als aanvragen van andere bedrijven om klant te worden", aldus een zegsvrouw van de bank.

ABN Amro, dat de jeugd, vrouwentak en amateurs van Ajax sponsort, kijkt bij een beoordeling van nieuwe zakelijke klanten naast reguliere risico's zoals corruptie, witwassen, fraude en de herkomst van het vermogen, wel 'verscherpt naar bepaalde sectoren'.

Volksbank stelt geen grote sportclubs als klant te hebben of er sponsordeals mee te sluiten. "Dit soort grote sportclubs, met vaak grote ingewikkelde cashtransacties, kunnen en willen wij niet bedienen", reageert een woordvoerder.

Ruimte om te sjoemelen

Rabobank komt met de strengere regels na advies van toezichthouder DNB. Die concludeerde in 2017 (!) al na onderzoek dat de combinatie voetbal en financiële diensten gevoelig is voor witwaspraktijken of 'ander maatschappelijk onbetamelijk gedrag'. Dat komt onder meer vanwege de ondoorzichtige praktijken rond transfers van voetballers. 

Wat een voetballer waard is, hangt af van wat een andere club ervoor over heeft. Een transfersom komt op een andere manier tot stand dan van een halfje bruinbrood, zeg maar. En dus is er ruimte om te sjoemelen, helemaal omdat er vaak meerdere partijen bij de deal betrokken zijn. 

Belastingfraude

Wat gaat er mis? Behalve de verkopende en kopende club zijn bij een transfer vaak ook nog minstens een spelersmakelaar en zaakwaarnemer betrokken, waarbij soms sprake is van belangenverstrengeling. Daar moeten financials goed op letten om witwas- of fraudepraktijken te voorkomen. 

Dat is helemaal het geval bij clubs waar een nieuwe eigenaar zich meldt. Banken moeten dan goed checken hoe een nieuwe geldschieter aan zijn of haar vermogen is gekomen. Strenger toezicht op geldstromen in de voetballerij is ook nodig vanwege de recent bekend geworden gevallen van belastingfraude door stervoetballers als Christiano Ronaldo en Lionel Messi. 

Strenger toezicht

Van de 19 Nederlandse financials die DNB onderzocht, hadden er 17 in 2017 geen concreet beleid rond voetbal. Om criminele praktijken te voorkomen, adviseerde DNB banken dat zij klanten en transacties uit de voetballerij extra streng moeten controleren. 

Het besluit van Rabobank is aan het begin van deze zomer genomen, bijna een jaar nadat ING een boete van 775 miljoen kreeg voor falend beleid in het voorkomen van witwaspraktijken. ABN Amro maakte recent bekend dat het 114 miljoen euro extra uittrekt voor het checken van alle particuliere klanten. 

Den Bosch en Roda JC

Het strengere beleid van Rabo heeft al gevolgen voor twee clubs. Bij het in financiële nood verkerende FC Den Bosch en Roda JC meldden zich recent buitenlandse investeerders.

Rabobank oefende volgens NRC achter de schermen zware druk uit op de clubs om niet met hen in zee te gaan. Als de clubs dat wel zouden doen, zou de rekening bij de bank worden opgezegd. Voetbalbond KNVB stak overigens een stokje voor de overname in Den Bosch en heeft nog geen goedkeuring gegeven voor de plannen in Limburg.

KNVB overvallen

De bond is overvallen door het besluit van Rabobank, laat een woordvoerder weten. "Wij hadden de zorg van de Rabobank graag op een andere wijze vernomen", aldus een statement.

De KNVB wil in gesprek met de bank om de kwestie 'alsnog op bestuurlijk niveau te bespreken'. Er wordt volgens de bond al veel gedaan ter controle, zoals onder meer het know your owner-principe. Sinds 2018 controleert de licentiecommissie, die bepaalt of een club betaald voetbal mag spelen, bij een overname van een belang van meer dan een kwart van de club of de nieuwe aandeelhouder wel zuiver op de graat is. Als dat niet zo is, dan krijgt de club geen licentie. 

Waar bankieren de grote drie?

  • Ajax: ABN Amro
  • PSV: Rabobank
  • Feyenoord: ABN Amro

Bron: jaarverslagen

Bron • RTL Z