Bedrijven

Bloemenbranche zenuwachtig om brexit: 'Voorbereiden? Hoe dan?'

Michaël Niewold • 09 november 2018 19:50 @michaelniewold

Arie Durieux poseert in 2015 voor een speciale vrachtwagen van zijn Noord-Ierse klant ter ere van 35 jaar handel. Beeld © Arie Durieux

Het zijn spannende tijden voor bedrijven die hun geld verdienen met de export van snijbloemen of planten. Het Verenigd Koninkrijk is een belangrijke afzetmarkt, goed voor honderden miljoenen euro's aan omzet. De vraag is wat bedrijven moeten doen om dat zo te houden.

En het antwoord is niet eenvoudig, gaat veel tijd en geld kosten, maar is vooral nog erg onduidelijk. Dat is ook logisch, want er is nog geen akkoord. Al begint de tijd te dringen. Op 29 maart vertrekt het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie. 

Geen deal, wel invoertarieven?

En daarmee wordt de tijd voor bedrijven om maatregelen te nemen ook korter. "Bereid je voor op de brexit, zegt de overheid. Ja hoe dan?", zegt ondernemer Arie Durieux. Hij handelt met een Noord-Iers bedrijf, zijn enige klant. "Ik hoop het nog vier jaar vol te houden tot mijn pensioen, ik ben al aan het afbouwen", aldus de 60-jarige Rijnsburger.

Ook bij de Vereniging van Groothandelaren in Bloemkwekerijproducten (VGB) worden de komende maanden een 'spannende tijd', vertelt directeur Matthijs Mesken. "Stel dat er geen deal komt, dan krijg je mogelijk nog invoertarieven, van misschien wel twintig procent."

Honderden miljoenen op het spel

Het Verenigd Koninkrijk is na Duitsland het belangrijkste exportland voor de branche, die vorig jaar voor 6 miljard euro exporteerde. Daarvan ging 1,2 miljard euro naar Duitsland en zo'n 840 miljoen euro naar Groot-Brittannië, blijkt uit cijfers die de VGB krijgt van het bedrijf Floridata

Van afzetmarkt veranderen is volgens Mesken geen alternatief. "Je krijgt als je altijd met Engeland handelde, niet zomaar je voet tussen de deur in Duitsland", legt hij uit.

In Nederland zijn er een krappe 5000 bedrijven betrokken bij de teelt van bloembollen en sierplanten, waarvan er 3730 eenmansbedrijven, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek.

Het brexiteffect is ook al iets terug te zien in de meest recente cijfers van het CBS. De export van bloemen en planten bedroeg in de eerste zeven maanden van dit jaar 677 miljoen euro, in dezelfde periode vorig jaar 694 miljoen. 

Export naar 'derde land'

"Nu laad je je vrachtwagen in en rijd naar de overkant, simpel gezegd", aldus Mesken. Als Engeland zijn eigen regels gaat maken, dan is dat voorbij.

Hij adviseert zijn leden om zich daar alvast op voor te bereiden, bijvoorbeeld door het aanvragen van een zogeheten EORI-nummer, wat je als bedrijf nodig hebt om zaken te doen met de douane. "Als bedrijven dat pas doen vlak voor de brexit, dan loopt de boel vast", aldus Mesken.

Ondanks dat nog niet duidelijk is wat er mogelijk aan nieuwe controles en keuringen gaat komen, raadt hij zijn leden wel aan om zich toch al te verdiepen in het exporteren met een zogeheten derde land. Daar is niet veel ervaring mee, want zo'n 95 procent van de export blijft binnen Europa, vertelt Mesken.

Wat voor certificaat?

Durieux voorziet grote problemen, vooral als het een harde brexit wordt. "Wij moeten al twee keer een zee over, maar tot nu toe weet niemand wat voor papieren je moet hebben om bloemen in Groot-Brittannië te krijgen", klaagt Durieux. Hij wil bijvoorbeeld graag weten wat voor gezondheidscertificaat hij nodig heeft.

Het gaat om het zogeheten fytosanitair certificaat, dat gebruikt wordt voor de export met landen die niet bij de Europese Unie horen. Zoals Groot-Brittannië dus ook na de brexit.

Extra controles

In zo'n certificaat moet de exporteur aangeven om wat voor product het gaat, hoe zwaar het is en de herkomst en bestemming. Ook staat erin hoe de verzender de regels voor voedselveiligheid in het land van bestemming heeft gevolgd.

Voor Groot-Brittannië is inderdaad niet nog duidelijk voor welke producten het gaat gelden, meldt de NVWA op de website. De toezichthouder waarschuwt wel voor extra kosten en controles, ongeacht de uitkomst van de brexitonderhandelingen.

Langere overtocht

En extra controles zorgen voor een langere overtocht, vreest Durieux. Zijn bloemen zijn nu al zo'n 20 uur onderweg, met de ferry van Hoek van Holland naar Harwich en vervolgens vanuit het Schotse Cairnryan naar Belfast. Vandaar worden ze verspreid naar bloemisten door heel Noord-Ierland. 

"Zelfs met koeltransport kun je snijbloemen geen dagen goed houden", legt hij uit.

Harde grens of niet? 

Dat Durieux zaken doet in dat deel van Groot-Brittannië maak het nog eens extra gecompliceerd, vertelt hij. "Komt er wel of geen harde grens?" Hij zou het liefst zien dat de grens in de Ierse zee wordt getrokken. "Dan controleren we de vrachtwagen hier, sluiten we hem af en gaat hij pas weer open in Noord-Ierland."

Op die manier, met het zogeheten inklaren van de lading, is controleren bij de grens niet nodig. En daar doemt het volgende probleem op volgens Durieux. "Al die bedrijfjes die dat regelden, die bestaan niet meer, want dat was in de Europese Unie niet meer nodig."

Transitieperiode

Mesken heeft zijn hoop gevestigd op de transitieperiode, die al is afgesproken. Op die manier krijgen bedrijven de tijd om zich aan te passen als er wel duidelijkheid is over bijvoorbeeld de gezondheidscontroles. 

Maar zelfs als er een deal komt, dan leunt Mesken nog niet opgelucht achterover: "Mijn grootste zorg: wat doen Boris Johnson en zijn kornuiten?" Mesken doelt op het Engelse parlement, dat de deal moet goedkeuren. "Als daar nog een konijn uit de hoge hoed komt, dan kan het dat er alsnog geen deal is", zegt Mesken.

Snel duidelijkheid

Hij hoopt dat er snel duidelijkheid komt, bijvoorbeeld over waar eventuele extra controles komen. Die ziet de VGB het liefst bij het bedrijf zelf, zodat een vrachtwagen die is gecheckt bij Hoek van Holland gewoon kan doorrijden.

Zijn grootste zorg is overigens niet de voorbereiding in Nederland, maar die aan de overkant van Het Kanaal. "De Britten hadden in eerste instantie een houding van 'het is een probleem van de leverancier, los het maar op'. Maar daar komen ze nu wel van terug." 

Dat is ook wel logisch volgens Mesken, want 80 procent van de bloemen en planten die in Groot-Brittannië worden verkocht, wordt ingevoerd. 

Bron • RTL Z