Bedrijven

Hoe Ikea Nederland veroverde (en concurrent Mobell versloeg)

Mathijs Smit • 04 februari 2018 15:00 @Mathijs__Smit

Beeld © ANP

Vorig weekend overleed Ingvar Kamprad, de oprichter van Ikea. Vanaf 1978 veroverde zijn winkelwarenhuis ook Nederland, maar dat ging niet zonder slag of stoot. Ikea moest bijvoorbeeld eerst de Nederlandse concurrent Mobell verslaan. De opkomst van de meubelgigant in ons land.

1958: Ikea, dat in 1943 als postorderbedrijf werd opgericht door boerenzoon Ingvar Kamprad, opent haar eerste woonwarenhuis in Zweden.

1973: Ikea probeert voor het eerst voet op Nederlandse bodem te zetten. Door fel verzet van de lokale middenstand krijgen de Zweden geen vergunningen. Wel opent het woonwarenhuis begin jaren zeventig enkele andere vestigingen buiten Scandinavië; in Duitsland en Zwitserland.

Eerste Nederlandse vestiging

1978: Ikea slaagt er alsnog in om een vestiging in Nederland te openen. In Sliedrecht komt de eerste winkel, met ruim 10.000 vierkante meter. De megawinkel afficheert zich als modern en goedkoop.

 

Miniatuurvoorbeeld

De meeneemmeubelen slaan vooral aan bij jongere consumenten. Die zijn uitgekeken op het klassieke, donkere meubilair van hun ouders. Met ludieke acties als kerstboomverhuur en een arbeidscontract, waarmee werknemers wisselend een week wel en niet werken, trekken de Zweden veel aandacht. Ook de mascotte, een olijke eland, is succesvol. Sliedrecht boekt in 1980 al een omzet van 75 miljoen gulden.

 

Miniatuurvoorbeeld

Concurrentie: woonwarenhuis Mobell

1981: De concurrentie zit niet stil. Winkelgigant KBB, het concern achter de Bijenkorf en de Hema, begint woonwarenhuis Mobell. Het is een schaamteloze kopie van Ikea, inclusief restaurant en kinderopvang. De eerste vestiging met 10.000 vierkante meter opent in Den Bosch. KBB wil vijf tot tien vestigingen openen.

 

Miniatuurvoorbeeld

1982: Vier jaar na 'Sliedrecht' opent Ikea een tweede Nederlandse winkel. Het betreft een kleine cataloguswinkel in Amsterdam. Die wordt drie jaar later vervangen door een 'echte' grote vestiging, in Amsterdam Zuid-Oost (foto). Ikea zegt vóór 1988 vijf winkels te willen.

 

Miniatuurvoorbeeld

1983: Ikea ontvlucht de Zweedse fiscus, en gaat het concern vanuit een Nederlandse stichting aansturen. De derde Ikea-winkel wordt geopend, in Duiven bij Arnhem. En er is meer goed nieuws. Omdat KBB in de financiële problemen komt, moet het concern verschillende onderdelen afstoten. De Ikea-kopie Mobell, die zwaar verlies draait, wordt gekocht door een projectontwikkelaar.

Concurrent Mobell naar Vendex

1986: Slecht nieuws voor de Zweden. Concurrent Mobell komt in handen van de machtige winkelgigant Vendex, dat de formule nieuw leven wil inblazen. Er staan inmiddels drie Mobells, ook in Soesterberg en Beverwijk. Vendex streeft naar een landelijke dekking. Ikea stopt, na de opening van een kleine, vierde winkel in Groningen in 1985, voorlopig met investeren in Nederland.

1988: Feest bij Ikea, want Vendex trekt de stekker uit Mobell. De drie winkels worden na miljoenenverliezen gesloten. De Nederlandse keten kan niet op tegen de gigantische inkoopvoordelen van Ikea, dat inmiddels 66 vestigingen wereldwijd en een miljardenomzet telt.

 

Miniatuurvoorbeeld

Groeispurt Ikea

1992: Ikea opent nieuwe vestigingen in Delft (foto) en Eindhoven. Het is het begin van een groeispurt. Winkels volgen in Heerlen (1994), Utrecht (1996), Groningen (1997), Barendrecht (2001), Hengelo (2002), Breda (2003), Haarlem (2005) en Amersfoort (2006). Verschillende vestigingen worden bovendien uitgebreid. Er is niet alleen groei, want in 2006 sluit Ikea Sliedrecht. De allereerste vestiging is nooit uitgebreid, en te klein geworden.

 

Miniatuurvoorbeeld

2015: voor het eerst in 9 jaar opent Ikea weer een nieuwe vestiging, in Zwolle. Een informatiedag voor potentiële werknemers trekt rijen belangstellenden (foto). Met 30.000 vierkante meter geldt de winkel als middelgroot. De grootste Nederlandse winkel, in Groningen, telt 42.000 vierkante meter.

Omzet 35 keer hoger

2017: Ikea Group boekt in Nederland een omzet van 1,2 miljard euro. Dat is overigens exclusief de vestiging in Delft, die eigendom is van Inter Ikea Systems. Daarmee is de huidige omzet ruim 35 keer zoveel als in 1980. 

 

Miniatuurvoorbeeld

Bron • RTL Z / Mathijs Smit