Beurs

WTF is de inverse yieldcurve en waarom zijn beleggers er bang voor?

Paul le Clercq • 15 augustus 2019 17:58 @Paul_le_Clercq

Beleggers vrezen dat de wereldeconomie minder hard zal groeien. Beeld © Getty Images

Onrust bij beleggers, want de yieldcurve is invers. Maar wat is eigenlijk zo'n inverse yieldcurve en waarom zorgt dat voor angst bij beleggers? We nemen je mee in de wereld van rente en wat daarmee gebeurt wanneer beleggers bang zijn voor een recessie.

In het algemeen geldt: hoe langer de looptijd van een lening, hoe hoger de rente. Dat merk je ook zelf: als je jouw hypotheekrente vastzet voor tien jaar, dan betaal je een hogere rente dan als je de rente vastzet voor twee jaar, of als je kiest voor variabele rente.

Die hogere rente is de vergoeding die je krijgt omdat je je geld langer kwijt bent. Dat geldt ook voor leningen van de overheid, oftewel staatsobligaties. 

Voorbode van recessie

Maar nu is de situatie in de VS juist omgekeerd: de lange rente ligt onder de korte rente. In de afgelopen decennia was zo'n inverse yieldcurve bijna altijd een voorbode van een recessie in de VS. Van een recessie wordt gesproken als de economie twee kwartalen achter elkaar krimpt.

Wanneer de rentecurve in de VS invers wordt, dan duurt het over het algemeen 12 tot 18 maanden voordat er een recessie optreedt, vertelt Philip Marey, Amerika-econoom bij Rabobank. Hij denkt dat de VS in de tweede helft van volgend jaar met een recessie krijgen te maken en dat heeft natuurlijk ook invloed op de wereldeconomie.

Alleen eind jaren zestig volgde op het invers worden van de yieldcurve in de VS geen recessie. In de decennia erna wel. Beeld © RTL Z

VS vs. eurozone

Gisteren was, in tegenstelling tot wat normaal het geval is, de rente in de VS op staatsleningen met een resterende looptijd van tien jaar lager dan die op staatsleningen met een looptijd van twee jaar.

En de rente op staatsleningen met een looptijd van één jaar ligt al voor de derde keer in korte tijd boven die op leningen met een looptijd van tien jaar.

Omgekeerde grafieklijn

De yieldcurve, de grafiek die je kunt tekenen voor de rentes op staatsleningen met verschillende looptijden, is dus invers voor een deel van de looptijden. Normaal gesproken loopt de lijn omhoog: hoe langer de looptijd, des te hoger de rente. Als dit niet meer zo is, zoals gisteren, dan gaat de grafiek omlaag, hij is omgekeerd. 

Ook in de eurozone is het fenomeen van beleggers die minder vertrouwen hebben in de lange dan de korte termijn al opgedoken. Zo is het rendement op Duitse staatsleningen met een looptijd van één of twee jaar lager dan het rendement op Duitse vijfjaars staatsleningen.

Een recessie in de VS betekent overigens niet automatisch ook een recessie in de eurozone, aldus Bas van Geffen, die zich binnen Rabobank richt op de economie van de eurozone en de ECB. Maar een recessie kan wel overslaan.

Export

Bij een recessie in de VS zullen bedrijven in de VS minder investeren en Amerikaanse consumenten minder kopen. Daardoor kunnen bedrijven in Europa en de rest van de wereld minder exporteren. "Een recessie in de VS betekent in ieder geval groeivertraging in de rest van de wereld", aldus Marey. De VS is nog altijd de grootste economie van de wereld.

Voor de eurozone gaat Rabo nog niet uit van een recessie, maar de groeiverwachtingen zijn wel verlaagd, van 1,2 procent dit jaar, via 1,1 procent in 2020 tot 0,8 procent in 2021, zegt Van Geffen.

Beurs

Afnemende groei of zelfs een recessie in Europa zullen ook de beurs raken. "Een recessie in de VS is slecht nieuws voor aandelen", zei beurscommentator Hans de Geus eerder. In een recessie dalen vaak de winsten van bedrijven en dan zijn beleggers bereid om minder voor een aandeel te betalen.

Verder drukt het sentiment op Wall Street zijn stempel op beurzen wereldwijd. "Amerikaanse beleggers verkopen vaak als eerste de bedrijven van buiten de VS. Ik heb nog nooit meegemaakt dat Europese aandelen omhoog gaan en Amerikaanse omlaag", zei Corné van Zeijl van Actiam eerder.

Lagere rente stuwt beurs maar tijdelijk

Maar tot voor kort stonden de beurzen juist op recordstanden toch? Ja, dat klopt. Maar dat was vooral te danken aan het beleid van centrale banken die de rente erg laag hielden en zelfs verlaagden. Dat maakt aandelen immers relatief aantrekkelijker in vergelijking met obligaties en een spaarrekening.

Maar voor de langere termijn is een lagere rente juist een slecht teken, aldus Marey. Centrale banken verlagen immers de rente juist omdat zij denken dat het bergafwaarts gaat met de economische groei, of dat er mogelijk zelfs een recessie komt. En dat is niet goed voor winsten van bedrijven, zegt Marey.

Bron • RTL Z / Paul le Clercq