Beurs

'Spannend of de ECB de rente nog wel gaat verhogen dit jaar'

Paul le Clercq • 24 januari 2019 11:42 @Paul_le_Clercq

Mario Draghi, president van de Europese Centrale Bank. Beeld © Getty Images

Het wordt spannend hoe de economie zich de komende maanden zal ontwikkelen. De grote vraag is of de Europese Centrale Bank (ECB) de rente nog wel zal kunnen verhogen voordat de economie weer afzwakt, zeggen analisten.

Al ruim 4,5 jaar is het belangrijkste rentetarief van de ECB, de depositorente, negatief. Dat betekent dat banken geld moeten toeleggen als zij geld parkeren bij de ECB, de centrale bank.

De ECB had het beleid fors verruimd na de financiële crisis, om de economie een steuntje in de rug te geven en ook om de inflatie richting de doelstelling van iets onder de 2 procent te duwen. Om dat te bereiken kocht de ECB naast de renteverlagingen daarom ook op grote schaal obligatieleningen op.

Na de zomer, of later?

Eerder zei de ECB dat de rente pas na de zomer zal worden verhoogd. Maar gezien de stand van de economie van de eurozone vragen analisten zich steeds meer af of de rente dit jaar nog wel zal worden verhoogd.

In december zei ECB-president Mario Draghi nog dat de opwaartse en neerwaartse risico's voor de economie nog redelijk in evenwicht waren, aldus Elwin de Groot, eurozone-strateeg bij Rabobank. Maar mogelijk schuift de ECB op naar een scenario waarin de neerwaartse risico's juist groter worden geacht, denkt hij.

'Komende weken cruciaal'

Grote beslissingen van de ECB worden vandaag niet verwacht, zegt Bert Colijn, senior eurozone-econoom bij ING Bank. Hij kijkt uit naar de macro-economische cijfers over de economie in de eurozone in de komende weken. Die kunnen er toe leiden dat de ECB bij de volgende vergadering waarbij ook een persconferentie zal worden gegeven, in maart, minder optimistisch is.

Als de ECB dan inderdaad voorzichtiger is, dan betekent dat wellicht dat de rente in de herfst mogelijk niet zal worden verhoogd, denkt Colijn.

Afstel

Wat de ECB op de vergadering in maart zal zeggen is cruciaal, voegt De Groot daaraan toe. "Als er dan geen substantiële verbetering van de macro-economische cijfers zal zijn, dan moet de ECB om en zal een renteverhoging worden uitgesteld." 

Volgens hem begint zelfs langzamerhand de vraag te spelen of de ECB überhaupt nog wel toekomt aan een renteverhoging voordat de volgende recessie uitbreekt.

'Misschien maar één verhoging'

Vooralsnog houdt Rabobank vast aan de verwachting dat de officiële rente wordt verhoogd, in september, oktober of misschien zelfs december, 'maar dan moeten de macrocijfers wel verbeteren'. 

Ook ING denkt nu nog dat de rente in het najaar wordt verhoogd. Maar of er een tweede verhoging zal komen is de vraag. Dat wordt lastig, denkt Colijn, omdat de wereldeconomie vertraagt.

Balans blijft nog enorm

De ECB zet vanaf deze maand een streep door het opkopen van obligaties. De Amerikaanse centrale bank Federal Reserve is al begonnen met het afbouwen van de hoeveelheid obligaties die het op de balans had staan, maar bij de ECB is dat nog niet het geval. Want er worden dan wel geen nieuwe obligaties opgekocht, maar er worden ook obligaties afgelost.

De ECB heeft nog niet gezegd wanneer het ook daarmee stopt. Dat zal in ieder geval zijn na de eerste renteverhoging. Pas dan zal het balanstotaal van de ECB afnemen.

Opvolging Draghi

Binnen de ECB speelt ook nog opvolging van Draghi een rol, wiens termijn eind oktober afloopt. Dat zou ook voor extra onzekerheid kunnen zorgen omdat moeilijk te voorspellen is wat de opvolger van Draghi precies wil.

Maar dat maakt onderdeel uit van de baantjescaroussel in Europa en dat is dus een politieke keuze, zegt Colijn. En wie de volgende ECB-topman ook zal zijn, hij heeft niet zoveel speelruimte dat het beleid heel anders zal worden, aldus Colijn.

Bron • RTL Z