Beurs

Beleggen tijdens shutdown: 'Net als rijden door de mist'

Paul le Clercq • 15 januari 2019 16:41 @Paul_le_Clercq

De strijd tussen president Trump en het Congres over de muur bij Mexico raakt ook beleggers. Beeld © Getty

Doordat veel Amerikaanse ambtenaren door het op slot gaan van de overheid noodgedwongen thuis zitten, komen veel cijfers over de Amerikaanse economie niet uit. Dat is lastig voor beleggers, maar niet onoverkomelijk, zeggen economen.

Beleggers en economen willen weten hoe de grootste economie ter wereld ervoor staat. De stand van de economie bepaalt immers voor een groot deel de bedrijfswinsten van Amerikaanse bedrijven.

En ook beleidsmakers in de VS moeten weten hoe de economie draait. Dat geldt bijvoorbeeld voor de Fed, het Amerikaanse stelsel van centrale banken, die de hoogte van de officiële rente bepaalt.

Muur

Maar zij worden getroffen door het meningsverschil tussen president Donald Trump en het Congres, het Amerikaanse parlement. Trump wil dat die muur er komt, het is immers een van zijn belangrijkste verkiezingsbeloften. Maar de Democratische partij wil er geen geld voor vrijmaken. Zij hebben sinds deze maand de meerderheid in het Huis van Afgevaardigden.

Zolang de Democraten dwarsliggen, weigert Trump de financiering voor de overheid goed te keuren. Daardoor ligt automatisch ongeveer een kwart van de Amerikaanse federale overheid stil. Dat is ook bekend onder de term 'shutdown'.

Cijfers ontbreken

De belangrijkste officiële maatstaf voor de stand van de conjunctuur is het bruto binnenlands product (bbp). Juist dat cijfer wordt bekendgemaakt door een onderdeel van het Ministerie van Handel, één van de ministeries die ondertussen al drie weken dicht zijn.

En de Fed wil weten hoe hoog de kerninflatie is, zegt Han de Jong, hoofdeconoom van ABN Amro. Dat is de stijging van de prijzen zonder het effect van voeding en energie. Maar die zogeheten PCE (de core personal consumption expenditures) wordt ook gepubliceerd door een overheidsdienst die wordt getroffen door de shutdown.

"Het is een beetje alsof je de door de mist rijdt: je ziet wel wat, maar niet het volledige beeld", zegt Bas van Geffen, analist bij Rabobank. Je moet je volgens hem richten op de cijfers die je wel hebt. En dat is toch nog heel wat, vult Philip Marey, Amerika-econoom bij Rabobank, aan.

Alternatieven

Zo geven de 'nonfarm payrolls', de arbeidsmarktcijfers buiten de agrarische cijfers, al een 'heel aardig beeld', aldus Marey. Het voordeel is dat die cijfers al een paar dagen na het eind van een kwartaal worden bekendgemaakt. Voor de bbp-cijfers moet je veel langer wachten en daarna worden de cijfers ook nog eens vaak bijgesteld. Hij omschrijft ze dan ook als 'een beetje mosterd na de maaltijd'.

De arbeidsmarktcijfers worden volgens Marey door de financiële markten en de Fed als belangrijkste cijfer gezien om te zien hoe de economie draait. Zij zijn namelijk cruciaal voor consumenten en bepalen voor tussen de 71 en 72 procent de Amerikaanse economie.

Het zou volgens Marey dan ook veel erger zijn als juist de cijfers over de arbeidsmarkt niet gepubliceerd zouden worden. Want daarin zitten ook de voor de Fed zo belangrijke cijfers over de loongroei.

Veel cijfers zijn er wél

Naast de arbeidsmarktcijfers heb je nog veel meer macro-economische cijfers die nog wél worden uitgebracht, aldus De Jong. Zo publiceren de regionale afdelingen van de Fed allerlei cijfers waar beleggers en economen heel wat aan hebben.

Verder zijn er particuliere organisaties die rapporten publiceren. Zoals het Insitute for Supply Management (ISM), dat inkoopmanagersindexen bekendmaakt. Die geven aan hoe inkoopmanagers tegen de economie aankijken.

Er zijn ook interessante cijfers die niet uitkomen, zoals de winkelverkopen, maar alles bij elkaar valt daar wel omheen te werken, aldus De Jong en Marey.

Data om shortposities

Soms mis je als belegger ook echt marktgegevens. Het gaat dan om data over shortposities in bijvoorbeeld aandelen of staatsobligaties die niet voorhanden zijn, zegt Joost van Leenders, aandelenstrateeg bij Kempen Capital Management. Shortposities zijn aandelen of obligaties die door bepaalde partijen zijn verkocht, zonder dat zij deze hebben.

Analisten gebruiken wiskundige modellen om te bekijken of bepaalde fondsen te duur zijn of niet, maar zonder bepaalde data moet je op andere indicatoren overstappen, aldus Van Leenders. "Maar iedereen heeft hetzelfde probleem, dat scheelt natuurlijk."

Moet niet lang duren

Toch moet de shutdown niet te lang duren, zegt Marey. Sommige ambtenaren in de VS moeten doorwerken en zij krijgen hun salaris pas later. Erger nog is de situatie voor ambtenaren die met onbetaald verlof naar huis zijn gestuurd.

Veel Amerikanen kunnen niet zomaar een maand zonder inkomen, zodat de shutdown de consumptie beïnvloedt, aldus Marey. Sommige ambtenaren zijn al bij het arbeidsbureau op zoek naar een tijdelijke baan.

Verder zijn er heel wat MKB-bedrijven die veel zakendoen met de overheid. Als zij niet meer kunnen leveren omdat bepaalde overheidsdiensten zijn gesloten, dan is dat ook voor hen en hun werknemers lastig. Alles bij elkaar kan dat volgens hem een paar tienden van de economische groei kosten.

Noodtoestand

Een groter gevaar is volgens hem echter dat het algehele vertrouwen van de Amerikanen daalt omdat zij vrezen dat het land onbestuurbaar wordt. Trump heeft namelijk gedreigd dat hij de noodtoestand zal uitroepen om de muur met grens met Mexico er doorheen te drukken.

Maar dat zou een oneigenlijk gebruik van zijn mogelijkheid om de noodtoestand uit te roepen betekenen. Het Huis van Afgevaardigden zal in zo'n geval een wet uitvaardigen tegen die noodtoestand en het is dan de vraag wat de Senaat gaat doen. Daar zijn juist de Republikeinen, de partij van Trump, in de meerderheid. Het is niet duidelijk wie de baas is, aldus Marey.

Bron • RTL Z / Paul le Clercq