Politiek

Onrust over nieuwe pensioenstelsel: wie draagt straks de lasten?

18 oktober 2017 18:10

Onrust over nieuwe pensioenstelsel: wie draagt straks de lasten?

In pensioenland is onrust ontstaan over de nieuwe plannen van de regering om het Nederlandse pensioenstelsel om te vormen. Het nieuwe pensioenstelsel dat het kabinet voor ogen heeft, biedt op het eerste gezicht minder zekerheid dan het huidige stelsel. De meningen over de verdeling van risico's zijn scherp verdeeld.

De onrust is ontstaan naar aanleiding van een nieuwe doorrekening van voorstellen voor een nieuw pensioenstelsel, schrijft het FD. Het nieuwe stelsel zou slechter dan het huidige in staat zijn om klappen op te vangen bij slechte beurskoersen. Aan de andere kant zou er ook sneller indexatie mogelijk in bij goede tijden.

Voorschot van het kabinet

In de Sociaal Economische Raad (SER) wordt door werkgevers en werknemers al jaren gesteggeld over een hervorming van het pensioenstelsel. Die overleggen verlopen zeer moeizaam en de deadline voor een definitief advies aan het kabinet is dan ook al meerdere keren vooruitgeschoven.

In het regeerakkoord is daarom vast een voorschot genomen op hoe zo'n nieuw stelsel eruit zou komen te zien. Naar voorbeeld van eerdere SER-voorstellen mikt het kabinet op individuele pensioenpotjes met collectieve risicodeling. Het kabinet maant de sociale partners tot haast: begin volgend jaar al zou er een definitief advies moeten liggen en in 2020 moet de implementatie beginnen.

Collectieve buffers

De collectieve risicodeling zorgt ervoor dat je pensioen ook uitbetaald blijft worden in tijden dat het slecht gaat op de beurs. Ook hoef je niet bang te zijn dat het geld ineens op is als je langer leeft dan verwacht; pensioen blijft een levenslange uitkering.

Daarvoor kan een collectieve buffer worden opgericht, die extra kan uitkeren in zware tijden. Die zorgt er dus voor dat de risico's meer gespreid worden. Maar om ervoor te zorgen dat eventuele problemen niet worden doorgeschoven naar volgende generaties, heeft het kabinet wel voorwaarden gesteld.

De belangrijkste voorwaarde: de buffer mag niet negatief zijn, met de gedachte 'die wordt later wel weer aangevuld'. Als de buffer onverhoopt leegraakt, moet er gekort worden.

Zorgen

Het vormgeven van die buffer is daarom een van de voornaamste twistpunten, bevestigen bronnen aan RTL Z. Als de buffer relatief klein is, is er minder ruimte om de risico's te spreiden, bijvoorbeeld over meerdere generaties. Tegelijkertijd kunnen pensioenen wel sneller aangevuld worden als het economisch voor de wind gaat.

Dat daar discussie over ontstaat, is logisch, zegt financieel risicomanager Ilja Boelaars. "Het is collectief geld waarover je ruzie kan blijven maken: van wie is het en wanneer mag je eraan komen?" 

Schijnzekerheid

Vooral bij pensioenfondsen PMT en Bpf Bouw en de vakbonden zouden zorgen bestaan. Die laatste hameren erop dat niemand er in het nieuwe systeem op achteruit mag gaan en willen niet dat er sprake gaat zijn van 'pech en geluk-generaties'. Zij willen een systeem met minder risico op korting en meer kans op indexatie, terwijl in het huidige plan slechts een van die voorwaarden wordt waargemaakt.

De vraag is of de vakbonden niet op zoek zijn naar zekerheid die in geen enkel systeem gegeven kan worden. Ook in het huidige systeem bestaan geen garanties. Het belangrijkste verschil is dat risico's en problemen nu wel doorgeschoven kunnen worden naar nieuwe generaties. Daarom hoeft er niet gekort te worden, maar is er ook geen garantie dat de problemen later wel worden opgelost.

"Die collectieve pot is heel verleidelijk om te gebruiken om huidige pensioenen op peil te houden en te vergeten dat die ook voor toekomstige generaties is", zegt Boelaars. En dat is ook wat nu gebeurt. Vakbonden, met een vaak oudere achterban, kijken vaak met een korte termijnbril naar de situatie, zegt hij.

Nieuw stelsel is de beste optie

De grootste pensioenfondsen, ABP en PFZW, laten weten nog altijd vierkant achter de pensioenhervormingen te staan, zelfs wanneer het nieuwe systeem op het eerste oog wellicht wat minder zekerheid biedt. "Een persoonlijk pensioen met bescherming sluit beter aan bij de huidige tijd", stelt ABP in een reactie. Over wat de juiste risicoverdeling is, moet nog wel gepraat worden, vindt ABP.

Ook PFZW ziet nog altijd voldoende basis om nieuwe berekeningen op te maken. "Er liggen verschillende rekenvarianten voor bij de SER", stelt woordvoerder Ellen Habermehl. "Het gaat er nu om te bepalen wat de beste optie is."

FNV wil pas reageren als de nieuwe SER-berekeningen openbaar zijn. Dat gebeurt waarschijnlijk wanneer er een definitief advies ligt. Als het aan Boelaars ligt, is daarin maar een kleine rol weggelegd voor een collectieve buffer. "Ook met voorzichtige beleggingskeuzes kun je ervoor zorgen dat de risico's beperkt worden. Op die manier wordt de rekening in ieder geval niet doorgeschoven."

Bron • RTL Z

Gerelateerde artikelen