We zien dat je waarschijnlijk onze advertenties blokkeert. RTLZ.nl heeft de inkomsten uit advertenties nodig om goede, onafhankelijke verhalen te blijven maken. Ook kan het zijn dat door het gebruik van een adblocker bepaalde functies op de website niet goed werken. Maak je een uitzondering voor onze pagina's? Voor meer informatie, klik hier.
Politiek

Europese wet moet Libor-fraudes voorkomen

25 november 2015 09:45

Europese wet moet Libor-fraudes voorkomen

Vannacht is in Straatsburg een akkoord bereikt over de Europese wet op de controle van financiële benchmarks en indices. Die wet moet fraude, zoals onlangs met de Libor en Euribor-rente, voorkomen.

De wetgeving is voor iedereen van belang, omdat financiële graadmeters bepalend zijn voor veel 'echte prijzen'. Europarlementariër Cora van Nieuwenhuizen (VVD), die de wet schreef, over het belang van de nieuwe regels.

Waarom is een Europese controle op financiële benchmarks nodig?
Het vertrouwen in benchmarks moet hersteld worden. Iedereen herinnert zich de grootschalige fraude met de Libor en Euribor rentes in 2012. Dit zijn rentes die die wordt vastgesteld door grote banken en vervolgens de rentepercentages voor allerlei leningen, hypotheken of voor credit cards bepalen. Het bleek dat het niveau jarenlang door bankmedewerkers werd gemanipuleerd. Bankhandelaren maakten stiekem afspraken over de rente die ze  naar een voor hen voordelig niveau konden manipuleren. In totaal zijn hiervoor nu voor miljarden boetes opgelegd en is onlangs iemand tot 14 jaar cel veroordeeld. Rabobank was ook betrokken en kreeg een fikse boete. Ook moest de topman vertrekken. Er is dus nogal wat gebeurd.  

Wat is de impact van dergelijke fraude?
Die kan een enorme impact hebben. Allerlei andere rentes zijn weer op Libor gebaseerd. Hoeveel rente je op je spaarrekening krijgt, hoeveel je betaalt aan hypotheekrente, hoeveel rente je op uitstaande bedragen op je creditcard hebt en zelfs autoleningen, ze hangen allemaal samen met Libor en Euribor. De financiële markten worden voor een groot deel bepaald door financiële benchmarks. Zo zijn beleggingsfondsen gekoppeld aan de aandelenindices, zoals in Nederland de AEX-index. Maar er zijn ook benchmarks in grondstoffen, metalen en valutakoersen, waarmee ook werd gesjoemeld.

Hoe is zo’n graadmeter van invloed op de prijs die de consument betaalt?
De benzineprijs bijvoorbeeld is afhankelijk van benchmark op olie, die leveranciers in de markt moeten betalen. Dus als de olieprijs omhoog gaat, of kunstmatig hoog gehouden wordt omdat ermee gefraudeerd wordt, betalen wij allemaal meer geld aan de benzinepomp. Hetzelfde geldt voor het brood dat je in de supermarkt koopt. Als de benchmark voor graan omhoog gemanipuleerd wordt, dan wordt je halfje volkoren bij de bakker ook duurder.

Hoe was de controle tot nu toe geregeld?
De manier waarop veel van die graadmeters tot stand komen, werkt manipulatie in de hand. Zoals een handelaar zei: zelfs Moeder Teresa zou hebben gefraudeerd, zo makkelijk was het. Tot nu toe was er helemaal geen wetgeving op dit soort benchmarks. Met deze wet is aan die situatie een einde gekomen. Om manipulatie, fraude dus, te voorkomen in de toekomst, zijn alle benchmarks nu onderhevig aan strenge controle.

Geldt deze wet voor alle benchmarks? Want er was toch eerst sprake van dat alleen ‘systeemrelevante’ benchmarks onder de wet zouden vallen en dat grondstoffen niet meegenomen zouden worden?
Alle benchmarks vallen onder de wet. Wel moet je een rente als LIBOR, waar miljoenen contracten aan gekoppeld zijn, natuurlijk anders behandelen dan een kleine wijnprijsindex.  Grondstoffen, zoals de olieprijs en de goudprijs vallen ook onder deze wet. Internationaal zijn er voor dit soort prijzen andere afspraken gemaakt over toezicht dan voor bijvoorbeeld rente-indices, dus dat is in de wet verwerkt. Omdat deze wet internationaal de eerste in z’n soort is, is ook in andere landen veel aandacht voor wat wij in Europa doen. De VS, Japan en India, allemaal kijken ze naar ons op dit gebied.

Hoe werkt de wet?
Producenten van benchmarks moeten laten zien hoe deze graadmeters en indices tot stand komen. Wat de methodiek is, en met welke data ze zijn samengesteld. Daardoor wordt frauderen veel minder makkelijk. Bedrijven kunnen boetes krijgen als ze niet transparant zijn. De nationale toezichthouders krijgen er dus een grote klus bij. In Nederland is dat de AFM, die honderden, zo niet duizenden, benchmarks moet gaan controleren, waaronder bijvoorbeeld dus ook de AEX index.

Kan de AFM dit extra toezicht er wel bij hebben? Zal de wet uiteindelijk toch geen papieren tijger blijken?
Nee, zeker niet. De wet geeft veel macht aan toezichthouders zoals de AFM om bovenop een graadmeter te zitten en goed toezicht te houden op hoe die tot stand komt. Ik heb alle vertrouwen dat de AFM dit op een goede manier gaat oppakken.

Bekijk hier het interview:

Bron • RTL Z

Gerelateerde artikelen