Politiek

Er is geen peil te trekken op de uitslag van het Oekraïne-referendum

27 maart 2016 20:30

Jan Roos, het gezicht van Geenpeil. Beeld © ANP

Op 6 april mag Nederland naar de stembus voor het eerste raadgevende referendum van Nederland. Maar dat referendum deugt niet, zegt econoom Mathijs Bouman. Voor voorstanders is het moeilijk bepalen welke strategie de beste uitslag zal opleveren.

Het lijkt zo eenvoudig bij het GeenPeil referendum: iedereen stemt voor of tegen de associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en de Oekraïne, en de meerderheid beslist. "Was het maar zo simpel", zegt Mathijs Bouman. "Voor de tegenstemmers is het simpel, voor de voorstemmers niet. In die voor-tegen-stemming zit namelijk nog een tweede stemming: hoeveel mensen kan het überhaupt schelen, wat is de opkomst?"

Het referendum is pas geldig als er een opkomst van meer dan 30 procent is, legt hij uit. "Je zou met je actieve voor-stem ervoor kunnen zorgen dat de tegenstemmers de drempel halen. En als die dan in de meerderheid zijn, heb je er eigenlijk voor gezorgd dat het verdrag niet doorgaat. Een voor-stem kan zo een tegen-stem worden."

Scenario's
Bouman rekent drie voorbeelduitslagen voor, gezien vanuit het perspectief van de voor-stemmer.

Scenario 1: De meerderheid stemt voor en de kiesdrempel wordt gehaald. Dan gaat het verdrag door.

Thumbnail

Scenario 2: Alle voorstanders besluiten niet te gaan stemmen en daardoor wordt de kiesdrempel niet gehaald. Dan blijft de status quo gelden en gaat het verdrag door.

Thumbnail

Scenario 3: De helft van de voorstanders stemt en de andere helft niet, en de kiesdrempel wordt wél gehaald. Dan winnen de tegenstemmers.

Thumbnail

Geen drempel
Het is het traditionele coördinatieprobleem, zegt Bouman: alle voorstemmers zouden met elkaar moeten afspreken dat ze allemaal gaan stemmen, of allemaal niet gaan stemmen. "Als je voor bent, weet je niet goed wat je moet gaan stemmen. Die drempel had er eigenlijk niet in gemoeten. Het is een raadgevend referendum, het zou de overheid niet moeten schelen of de drempel gehaald wordt."

Hij beschrijft de oplossing bij Z Today:

Bron • RTL Z