Politiek

Zo wil de Commissie de Europese economieën verder vervlechten

Michaël Niewold • 31 mei 2017 17:03 @michaelniewold

Premier Mark Rutte met EU-president Jean-Claude Juncker. Beeld © ANP

De Europese Commissie wil de samenwerking in het eurogebied intensiveren en wil dat onder meer bereiken met een Europese minister van Financiën, een Europees depositogarantiestelsel voor banken en een eigen IMF.

De Commissie publiceerde vandaag een 'Reflection Paper', een vervolg op het 'Witboek' uit maart. In het 'Witboek' de vergezichten van de Commissie hoe de Unie er in 2025 moet uitzien op het gebied van sociale dimensie van de EU, globalisering, veiligheid en defensie, het versterken van de Economische en Monetaire Unie en de toekomst van EU financiën.

Op ieder van die beleidsterreinen publiceert de Commissie deze maanden een verdieping. Vandaag het 'Reflection Paper' over de toekomst van de EMU, de geldunie, waarin 19 eurolanden zitten.

De opmerkelijkste voorstellen van de Commissie op een rij:

Er moet een Europese minister van Financiën komen, die de Eurogroep gaat leiden. EU-buitenlandcoördinator Mogherini dient als voorbeeld. De leiding van de Eurogroep ligt nu nu in handen van een van de ministers van Financiën die in deze raad zitten. Op dit moment is dat Jeroen Dijsselbloem.

Er moet een Europees depositogarantiestelsel komen, waarbij spaarders van failliete banken (een gedeelte van) hun spaargeld terugkrijgen uit een pot die wordt gevuld door alle banken. Volgens econoom Mathijs Bouman is dit een groot potentieel struikelblok omdat Duits spaargeld van Duitse banken eventueel gebruikt zou kunnen worden om Italiaanse spaarders te compenseren.

Creatief met obligaties

Een andere maatregel om problemen bij banken op te vangen is het dat overheden garant staan voor het noodfonds voor banken, het Single Resolution Fund.

Om de risico's die kunnen optreden door de verwevenheid tussen kwetsbare banken en hun thuislanden te spreiden moeten obligaties van landen worden gebundeld in een nieuw financieel product. Banken kunnen deze herverpakte obligaties dan kopen. Dat is een buitengewoon ingewikkeld proces, maar het komt hierop neer:

Banken hebben vaak veel obligaties van hun thuisland op de balans staan. Als het land (bijvoorbeeld Italië of Griekenland) er slecht voor komt te staan, levert dat dus een groot probleem op voor de banken, als de mogelijkheid zich voordoet dat de schuld niet kan worden terugbetaald. Door een financieel slimmigheidje (securitisatie genoemd) komen via een afgeleid product in feite obligaties uit alle eurolanden op de balans te staan, waardoor het risico veel kleiner is.

Eigen monetair fonds

Om als economisch machtsblok sterker te staan tegenover bijvoorbeeld de Verenigde Staten, moet er een Europees Monetair Fonds worden opgericht, naar voorbeeld van het IMF. Dit EMF zou voortbouwen op het ESM, het Europese noodfonds voor landen, waar bijvoorbeeld Griekenland noodsteun uit kreeg. 

De uitvoering van al deze plannen, die uiterlijk in 2025 gerealiseerd moeten zijn, vraagt 'politieke moed en solidariteit' van de lidstaten, zegt de verantwoordelijke commissaris Valdis Dombrovskis. Voor het eind van dit jaar mogen regeringsleiders hun mening geven op de plannen.

Fransen blij

De plannen moeten in werking treden voor de Europese Parlementsverkiezingen in 2019. Dat geldt overigens niet voor het Europese Monetaire Fonds en de Minister van Financiën. 

De voorstellen van de Commissie zullen met blijdschap in Frankrijk worden ontvangen, dat al jaren voorstander is van meer bevoegdheden voor Brussel en minder voor landen, legt Bouman uit. Zeggenschap voor landen betekent dat Duitsland z'n wil aan de rest oplegt, verklaart hij. 

Bron • RTL Z