Politiek

Getreuzel overheid kost schatkist tientallen miljoenen

Matthias Pauw • 13 februari 2020 06:10 @mattpauw

Minister van Financiën Wopke Hoekstra. Beeld © ANP

Bij de verkoop van het aandeel in de Saoedische bank SABB heeft de Nederlandse staat bepaald niet het onderste uit de kan weten te halen. Het afslaan van een bod in juli heeft de schatkist uiteindelijk tientallen miljoenen gekost.

Als de staat in juli was ingegaan op een bod dat toen op tafel lag, had het 30 miljoen euro meer kunnen vangen dan uiteindelijk is gebeurd, blijkt uit adviezen aan het ministerie.

In november verkocht

In november kwam er eindelijk een einde aan een hoofdpijndossier dat al jaren speelde. Toen Nederland in 2008 de Nederlandse tak van Fortis nationaliseerde, kreeg het ook een deel van de Saoedische bank Alawal in handen, die inmiddels onder de naam SABB door het leven gaat.

Lange tijd wist de staat het belang niet aan de straatstenen te slijten, maar daar kwam eind vorig jaar verandering in. In november maakte minister Hoekstra van Financiën (CDA) bekend dat het belang was verkocht voor omgerekend 523 miljoen euro. Na transactiekosten en een fikse schikking bleef daar netto 411 miljoen van over voor de schatkist.

Veel beter bod in juli

Maar nu blijkt dat de staat een peperdure misrekening heeft gemaakt. Uit recent gepubliceerde adviezen van het NLFI - de stichting die de aandelen namens de staat beheerde -  aan de minister blijkt namelijk dat Nederland een paar maanden eerder 553 miljoen voor het belang had kunnen vangen.

Op dat moment lagen er namelijk vier bindende biedingen op het Nederlandse aandeel in de bank. Het beste bod was 31 riyal per aandeel en omgerekend zou dat de staat dus 553 miljoen opleveren.

Bod niet hoog genoeg

Maar het NLFI adviseerde aan de minister dat dat bod te matig was, omdat een aandeel SABB op dat moment 40,95 riyal waard was op de beurs. Een bieder zou minimaal 33 riyal per aandeel neer moeten leggen. Voor minder zou er niet verkocht moeten worden.

De praktijk bleek weerbarstiger. Om een betere prijs te krijgen werd vast begonnen met het verkopen van plukjes aandelen op de beurs. Maar toen de staat toch nog een bieding kreeg voor de overige 55 miljoen aandelen, werd er toegehapt. Onder meer omdat de tijd begon te dringen, blijkt uit een van de adviezen van het NLFI.

Verkocht voor lagere prijs

Nederland had namelijk een half jaar de tijd om stukken te verkopen terwijl andere aandeelhouders dat toen niet mochten doen. De vrees was dat als die periode zou aflopen en er dus meer partijen tegelijk wilden verkopen, het nog moeilijker zou worden om een goede prijs te krijgen. Temeer omdat inmiddels de beurskoers van SABB hard was gedaald.

En dus werd er verkocht: 55 miljoen stukken voor slechts 28 riyal per stuk, waardoor de totale opbrengst uitkwam op 523 miljoen euro: 30 miljoen minder dan de opbrengst in juli was geweest, als er was verkocht aan de hoogste bieder.

Op dat moment niet aantrekkelijk

"De vraag kan achteraf gesteld worden waarom het eerste bod niet is geaccepteerd", zegt woordvoerder van minister Hoekstra, Hayat Eltalhaui. Maar op het moment dat het hogere bod werd uitgebracht, was de beurskoers van SABB ook nog aanzienlijk hoger dan in november. Het gat tussen de koers van SABB en het bod was te groot, vond het ministerie.

"Verkoop tegen een veel lagere prijs was daarom op dat moment niet aantrekkelijk en lastig te verantwoorden." Bovendien zag het ministerie de koersdaling die volgde in het najaar niet aankomen. "Er was ook geen aanleiding om de gesignaleerde koersdaling van ruim 25 procent te verwachten", aldus Eltalhaui.

Zoeken naar het optimum

Het ministerie voegt daar nog aan toe dat 'de staat geen belegger' is en dus niet speculeert op een hogere opbrengst door te wachten op een koersstijging, maar anderzijds ook niet onder tijdsdruk voor een bodemprijs hoeft te verkopen.

"NLFI en het ministerie hebben daarop geprobeerd het optimum te vinden in deze uitruil tussen opbrengst en risico." Achteraf kan dus worden geconcludeerd dat de zoektocht naar dat optimum zo'n 30 miljoen euro heeft gekost.

Bron • RTL Z