Politiek

Gemeenten willen geld zien van staat voor PFAS-problemen

17 november 2019 15:59

Beeld © ANP

De nieuwe regels over het verplaatsen van vervuilde grond zorgen voor flinke problemen bij de meeste gemeenten. Deze zomer werden de regels flink aangescherpt, waardoor veel bouwprojecten stil zijn komen te liggen.

Het gaat om grond met PFAS erin, dat is een verzamelnaam voor een schadelijke chemische stoffen die overal in de grond kunnen zitten.

Strenge regels

Bij bouwprojecten moet er doorgaans heel wat grond afgegraven en verplaatst worden. En in dat laatste schuilt nou net het probleem: als je nu nog grond wil verplaatsen moet je precies weten hoeveel PFAS erin zit. En, minstens zo belangrijk, die grond mag alleen worden verplaatst naar een plek waar net zoveel of minder PFAS in de grond zit.

Dat zorgt voor problemen, want daarvoor moeten gemeenten dus precies in kaart brengen hoe vervuild de bodem overal is. Dat is een tijdrovende en dure klus. Voor het verplaatsen van grond naar een plek buiten de gemeentegrenzen gelden nog strengere regels: dat mag alleen als de grond minder dan 0,1 microgram PFAS per kilo bevat.

Veel gemeenten in de penarie

Het resultaat is dat 58 procent van de gemeenten nu last heeft van projecten die vertraging oplopen of helemaal stilliggen. Nog eens 19 procent van de gemeenten verwacht binnenkort problemen te krijgen, blijkt uit een enquête van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG).

"Dan heb je het bijvoorbeeld over de aanleg van wegen, onderhoud of het uitbaggeren van vaarwegen. Het is echt een heel groot probleem", zegt burgemeester van Heerenveen Tjeerd van der Zwan, namens de VNG.

Overal chaos

"De kosten van vertraagde projecten, bodemonderzoeken en het maken van de opslagplekken lopen op van tienduizenden tot meer dan 100.000 euro per gemeente. Wij vinden het niet meer dan billijk dat het Rijk ons hier in tegemoet komt", aldus de burgemeester.

Het probleem is wat de gemeenten namelijk ontstaan door een plotseling besluit van het kabinet. "We hebben daarvoor gewaarschuwd: neem nou even wat meer tijd. Die waarschuwing is in de wind geslagen. En je ziet nu wat er aan de hand is: overal chaos", zegt Van der Zwan.

Geen problemen in Helmond

Dat niet iedere gemeente last heeft van de strengere normen, is soms puur toeval. Zoals bijvoorbeeld in Helmond, waar midden in de gemeente druk wordt gebouwd aan een nieuw stadspark.

Dat kan omdat daar de grond in de hele gemeente al was onderzocht. Een geluk bij een ongeluk, want de aanleiding voor dat onderzoek was wat minder fraai.

"We hebben twee jaar geleden een incident gehad hier, bij een bedrijf. Daar was een lekkage van GenX (een van de stoffen die onder de noemer PFAS vallen, red). Dat is gevonden in het rioolwaterzuiveringssysteem. Op basis daarvan hebben we heel veel onderzoek gedaan en door al die metingen hebben wij gewoon de bodem in kaart", vertelt wethouder Antoinette Maas.

Per regio zoeken naar oplossingen

Maar een paar kilometer verderop, staat er heel anders voor. "Buiten de gemeentegrenzen van Helmond hebben we wel die problematiek", vertelt Gerrit Kamp van Mourik Infra, het bedrijf dat het stadspark aanlegt. "Zolang niet bekend is wat er in de vrijkomende grond zit en wat er zit op de plaats waar we het willen verwerken, kunnen we helemaal niets."

De gemeenten willen dat de minister per regio met gemeenten en aannemers om de tafel gaat om te kijken hoe bouwprojecten snel weer vlot getrokken kunnen worden.

Bron • RTL Z