Politiek

Wat betekent die politieke crisis in Italië nou eigenlijk?

28 augustus 2019 12:35

Onderonsje van Salvini en Conte, 20 augustus 2019. Beeld © AFP

In Italië hangt al maanden een gespannen politieke sfeer. Vicepremier Matteo Salvini was erop uit om het kabinet te laten vallen en uiteindelijk lukte dat. Er moet een nieuwe regering komen, of gaat de gevallen regering verder alsof er niks gebeurd is? Het ligt allemaal nogal ingewikkeld.

RTL Nieuws-correspondent Eveline Rethmeier praat je vanuit Italië helemaal bij wat dit allemaal betekent en wat er nu kan gaan gebeuren.

Want wat is er nou precies aan de hand?

"De nationalistische rechtse partij Lega, met als partijleider Matteo Salvini, regeerde sinds juni vorig jaar samen met de protestpartij Vijfsterrenbeweging. Toen was de Vijfsterrenbeweging de grootste partij en Lega de kleinere."

"Een jaar later waren de rollen in de peilingen omgekeerd. De Lega van Matteo Salvini is ontzettend populair. De Europese verkiezingen won hij met 34 procent en deze zomer ging hij zelfs richting de 40 procent in de peilingen."

"Ruim een week geleden is de Italiaanse regering officieel gevallen, nadat Salvini eerder deze maand had laten weten de stekker uit de regering te trekken. De Italiaanse politiek verkeert nu al even in totale chaos en is hard op zoek naar een nieuwe regering."

Waarom deed Salvini dat?

"Het begint steeds meer op een ongelofelijke inschattingsfout van Salvini te lijken. Hij ging ervan uit dat er nieuwe verkiezingen zouden komen, die hij dan glansrijk zou winnen." 

"Salvini staat bekend om zijn harde lijn tegen migranten en Europa en was het afgelopen jaar eigenlijk onafgebroken op campagne. Hij dacht dat wanneer de stekker uit de regering getrokken werd, de enige stap vervroegde verkiezingen zouden zijn. Maar dát is nog maar de vraag." 

Als een regering valt, is het toch logisch dat er ook nieuwe verkiezingen komen?

"Ja, dat zou je denken, maar dit is Italië. Het gebeurt hier vaak dat in het parlement wordt gezocht naar een nieuwe meerderheid, en een nieuwe regering wordt gevormd zonder dat de Italianen gaan stemmen. Italië heeft sinds de Tweede Wereldoorlog 65 regeringen gehad, maar heeft maar 16 keer landelijke verkiezingen gehad." 

En kan er een nieuwe regering komen?

"Ja, dat kan. De Vijfsterrenbeweging en de linkse Partito Democratico (PD) zitten om de tafel en onderhandelen over een nieuwe regering. Tot grote woede van Matteo Salvini, die buitenspel is gezet. Stel dat deze partijen eruit komen, dan betekent dat dus dat Salvini geen vicepremier en minister van Binnenlandse Zaken meer zal zijn, en in de oppositie terecht komt. Dan zijn er pas over ruim drie jaar verkiezingen."

"Salvini heeft onderschat dat de andere partijen alles op alles zullen zetten om hem niet zijn gedroomde baan van premier te geven. PD en Vijfsterrenbeweging zijn zeer verschillende partijen, maar hebben in Salvini een gemeenschappelijke vijand."

"Al is het de vraag of dat genoeg is; de onderhandelingen verlopen bijzonder stroef. PD is op links een klassieke partij, terwijl de Vijfsterren een protestpartij is die zich af wil zetten tegen de oude politieke klasse. Daar komt nog eens bij dat PD pro-Europa is en de Vijfsterren sceptisch tegenover de EU staat."

Wat vinden de Italianen?

"Die zijn verdeeld. Salvini heeft geen goede beurt gemaakt met zijn actie en is in de peilingen behoorlijk gezakt. Al zijn er ook genoeg Italianen die het een schande noemen dat er een nieuwe regering komt zonder een gang langs de stembus. Maar dat is nou eenmaal hoe de Italiaanse grondwet in elkaar steekt." 

"Salvini heeft onderschat dat de andere partijen alles op alles zullen zetten om hem niet zijn gedroomde baan van premier te geven. PD en Vijfsterrenbeweging zijn zeer verschillende partijen, maar hebben in Salvini een gemeenschappelijke vijand. Al is het de vraag of het genoeg is; de onderhandelingen verlopen bijzonder stroef."

Wat betekent deze politieke crisis voor de economie van Nederland en Europa?

"De Italiaanse economie kwakkelt en het land kampt met een gigantische staatsschuld. Italië is veel groter dan Griekenland en kan nooit met Europese noodfondsen gered worden, zoals bij Griekenland is gebeurd; het land is 'too big to fail'. Een politiek instabiele situatie hier is een risico voor de hele eurozone."

Wanneer komt er duidelijkheid?

"Tja, dat weet je hier nooit. Een flauw antwoord, maar het is wel zo. Vanavond loopt in principe de termijn af die de Italiaanse president aan de partijen heeft gegeven. Dan zal duidelijk worden wat de status is. Misschien krijgen ze wat extra tijd om eruit te komen, maar het kan ook zijn dat de president concludeert dat een nieuwe regering tussen Vijfsterrenbeweging en PD niet mogelijk is. De president zal dan nieuwe verkiezingen uitschrijven, en misschien een tijdelijke technische regering aanstellen.

"Er is zélfs nog een optie, al is die inmiddels zeer onwaarschijnlijk. En dat is dat de Lega en de Vijfsterren het opnieuw gaan proberen. Salvini heeft de afgelopen dagen geroepen dat hij toch wel verder wil met de regeringspartner die hij eerder nog liet vallen. Het is zelfs voor Italiaanse begrippen de meest bizarre politieke crisis ooit."

Regeringscrisis in Italië kan Europa raken

Het Italiaanse kabinet is gevallen. Een nieuw kabinet kan de tekorten flink laten oplopen. Daarmee neemt Italië een grote gok, maar financiële markten maken zich nog weinig zorgen.

Bron • RTL Nieuws