Politiek

Koehandel om Eerste Kamerzetels is in volle gang

28 maart 2019 19:17

De Eerste Kamer. Beeld ©

De gekozen Statenleden die vandaag zijn geïnstalleerd, stemmen binnenkort voor de Eerste Kamer. Het handjeklap voor de zetelverdeling is in volle gang. De manier waarop dat gaat, heeft soms veel weg van ordinaire koehandel. Iedere stem kan goud waard zijn.

De 570 Statenleden gaan zich de komende vier jaar niet alleen inzetten voor hun werk in de provincies. Ze hebben ook nog een andere, belangrijke taak: ze stemmen allemaal voor de Eerste Kamer. Dat gebeurt op 27 mei. Die Eerste Kamer is belangrijk, want daar worden de wetten goedgekeurd. 

Spannend

Hoe Statenleden stemmen voor de Eerste Kamer is vrij schimmig. De zetels zijn veel waard. De meeste Statenleden zullen natuurlijk voor de senatoren van hun eigen partij kiezen. Maar bij sommige zetels kan het nog weleens spannend worden en zullen er allerlei belangen meespelen.  

Zo zijn er landelijke partijen die stemmen in de provincie over hebben, maar nét niet genoeg stemmen voor een zetel. Met die reststemmen kunnen ze wél een andere partij helpen die wat tekortkomt. Zo kan een CDA'er bijvoorbeeld iemand van de ChristenUnie helpen. 

Hoe wordt de Eerste Kamer bepaald?

  • De 570 Statenleden stemmen allemaal voor de Eerste Kamer.
  • Niet elke stem weegt even zwaar. De zwaarte wordt bepaald door het aantal mensen dat in een provincie woont.
  • Stemmen in Zuid-Holland en Noord-Holland wegen het zwaarst, omdat daar de meeste mensen wonen.  
  • Er zijn nog 7 of 8 restzetels voor de Eerste Kamer te verdelen. Elke partij heeft namelijk nog wat stemmen over. 
  • Sommige partijen, zoals DENK, hebben net niet genoeg voor een zetel in de Senaat. Die 'twee derde zetel' kan DENK dus aan een andere partij geven. 
Mariska Sloot, partijvoorzitter van Partij voor het Noorden.

Andere partij helpen

En er zijn ook nog partijen die maar in één provincie meedoen. Zoals bijvoorbeeld de partij DENK, die te weinig stemmen heeft voor één senaatszetel en een andere partij dus kan helpen.

DENK wil nog weinig kwijt over hun keuze. "We hebben goed overleg met de partijtop. Niets is uitgesloten. We denken er goed over na", zegt het Zuid-Hollandse Statenlid Metin Çelik. 

Wie gun je wat?

Dat geldt ook voor een  regionale partij in het noorden: de Partij van het Noorden. Die partij stemde traditioneel op de OSF (de Onafhankelijke Senaatsfractie waarin andere regionale partijen verenigd zijn), maar wil dat niet weer doen wegens onvrede over het stemgedrag van de OSF ten aanzien van de gaswinning.

Aan wie de Partij van het Noorden de senaatszetel dit keer gaat gunnen, wordt nog spannend. De gaswinning gaat in hun keuze dus een grote rol spelen. "We gaan er heel zorgvuldig over nadenken", zegt Mariska Sloot van de Groningse partij tegen RTL Nieuws.

Intussen zullen de partijen in Den Haag de Statenleden flink proberen te paaien. Want iedere zetel kan goud waard zijn.

Al jaren koehandel...

De koehandel rond zetels is geen nieuw fenomeen. In 2011 zou premier Rutte een Zeeuws Statenlid hebben uitgenodigd op het Torentje. Johan Robesin was Statenlid van de Partij van Zeeland en hij dacht er beter aan te doen om de coalitie aan een extra zetel te helpen.

Maar de Zeeuw zette wel iets tegenover: maximale inzet om de omstreden ontpoldering van de Hedwigepolder te voorkomen. Dat het Statenlid een onderonsje had met Rutte leidde tot veel verzet en een verhit debat in de Tweede Kamer.  Wat Robesin uiteindelijk gestemd heeft, is nooit bekend geworden. 

Bron • RTL Nieuws / Agnes de Goede