Politiek

Dit zijn de beslissende momenten voor de brexit tot de deadline

Pepijn Nagtzaam • 28 februari 2019 20:43 @pepijnnagtzaam

De klok tikt door voor zowel de EU als het Verenigd Koninkrijk. Beeld © ANP

Als er niets verandert, is de brexit over minder dan een maand een feit. Hoewel er nog verschillende opties mogelijk zijn, lijkt het er nog steeds op dat de Britten dan de Europese Unie verlaten. Op welke momenten moet je de komende 29 dagen letten?

Voor eind maart zijn er nog veel overleggen, een aantal belangrijke stemmingen en best wat momenten waarop alles opeens anders kan worden. De hoop was altijd dat in het najaar van 2018 alles afgetikt zou zijn en dat het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie een akkoord over de uittreding zouden bereiken, zodat deze laatste weken een stuk minder spannend zouden verlopen.

Hoe staat het er nu voor?

Dat langverwachte akkoord werd uiteindelijk bereikt, maar werd op 16 januari ongenadig hard onderuit geschoffeld in het Britse parlement. Slechts 202 parlementsleden stemden voor de brexitdeal van May, 432 volksvertegenwoordigers stemden tegen. May kon blijven zitten, maar moest werken aan een gewijzigd voorstel.

Een paar dagen later kwam May toen met plan B. Dat was simpel gezegd verder overleggen over plan A. De afgelopen weken heeft May in Brussel en met leiders van EU-landen veelvuldig overlegd over de kwestie rond de Ierse grens. Zowel de EU als de Britten willen de grens liever open houden, maar de grote vraag is of en hoe dat kan als het Verenigd Koninkrijk niet meer in de douane-unie zit en er toch ergens een grens getrokken moet worden. 

De vraag is nu of een herzien akkoord de Britse parlementariërs over de streep gaat trekken. De andere opties zijn het uitstellen van brexit, iets waar de afgelopen weken vaker over gesproken is, en het verlaten van de Unie zonder akkoord op 29 maart.

Uitstel of referendum? 

Over de optie om een tweede referendum te organiseren wordt veel gesproken de laatste tijd, maar dat zou alleen kunnen als de Britten uitstel aanvragen en het ook krijgen. De huidige regering wil er niet aan en de kans is zeer klein dat het lukt voor de uittredingsdatum op 29 maart. 

De uittredingsdatum zou uitgesteld kunnen worden als de Britten daarom vragen en de EU het accepteert. Dan moet er wel zicht zijn op een werkbare oplossing binnen de verleningstermijn of moet er een nieuw referendum of verkiezingen in zicht zijn. 

Dit zijn de data die de komende weken belangrijk zijn:

Voor 12 maart - de herziene deal

Voor 12 maart wordt er gestemd over een nieuwe deal in het Britse parlement. Of daar ook weer een slopend debat aan vooraf gaat weten we nog niet, maar May moet altijd toestemming krijgen van het parlement voor ze een exit-deal kan sluiten.

13 maart - dan maar geen deal? 

Als het parlement May’s nieuwe deal wegstemt, krijgt het parlement de mogelijkheid om te stemmen over het verlaten van de EU op 29 maart zonder deal. Volgens May komt het alleen maar tot een harde brexit op 29 maart als het parlement uitdrukkelijk instemt daarmee. Als het parlement dan instemt met 'geen deal', dan is dat wat er gaat gebeuren. Stemmen ze niet in, dan is er een dag later een andere stemming.

14 maart - uitstel is een optie

Als het parlement de deal van May wegstemt en ook niet wil vertrekken zonder deal zal May vragen of het parlement brexit wil uitstellen voor drie maanden, tot eind juni. Als het parlement daarmee akkoord gaat, moet May daarover akkoord bereiken met de EU en de nodige wetgeving op tafel leggen om de brexitdatum te verschuiven.

21 en 22 maart - De laatste kans op de EU-top

De EU-leiders ontmoeten elkaar in Brussel. Dit is het toneel waarop het moet gebeuren, waarop er nog een duveltje uit een doosje kan springen en waar er eventueel nog een deal gesloten kan worden. Ook is dit het allerlaatste moment waarop er nog afspraken gemaakt kunnen worden over eventueel uitstel van brexit. Als aan het einde van de top geen deal in zicht is, moet May een snelle keuze maken. Wordt het een harde brexit of wordt er een laatste poging tot uitstel gedaan?

23 en 24 maart - Weekendje doorwerken?

Dit is het laatste weekend voor de uittredingsdatum. Als er op de top een mogelijke deal is die bereikt zou kunnen worden, zou er nog een weekendje doorgewerkt kunnen worden om een definitief voorstel uit te werken. Het kan ook zijn dat - mits het Britse parlement daarmee instemt - er uitstel komt tot 30 juni. Dat weten we dan op zondag 24 of maandag 25 maart.

25 tot en met 29 maart - De laatste week

Als er in de laatste weken nog een akkoord wordt bereikt, is dit waarschijnlijk de week waarin het Britse parlement met spoed moet stemmen. Als het Britse parlement stemt, zou het Europees parlement later die week het akkoord kunnen bekrachtigen.

29 maart - Brexit

Naar verwachting verlaat het Verenigd Koninkrijk vandaag, na twee intensieve jaren onderhandelen, de Europese Unie. Na die twee jaar weten we of het is gelukt om een deal te sluiten, of we toch tot de gevreesde cliff-edge-brexit komen of dat er uitstel of wie weet zelfs afstel is. Hoe lang uitstel zou duren is nog onduidelijk - het varieert van enkele weken tot jaren.

30 maart - Chaos, files en opstopping of serene rust?

Velen wachten met spanning op deze dag, van douaniers tot premiers. Hoe zal een brexit - of deze nou hard of zacht is - uitpakken? Ontstaan er files en opstoppingen aan de grenzen, zijn er dingen waar men niet aan heeft gedacht en komt de verwachte chaos of blijft deze juist uit?

23-26 mei - Verkiezingstijd

Binnen de Europese Unie zal er gestemd worden voor een nieuw parlement. Het nieuwe parlement neemt dan zitting vanaf 2 juli. Die datum is - zo lijkt het - de limiet voor een verlenging van het uittredingsmoment. Als brexit uitgesteld zou worden tot na deze datum, moet het Verenigd Koninkrijk waarschijnlijk ook naar de stembus, omdat ze anders nog in de EU zouden zitten zonder vertegenwoordiging. Het lijkt ook onwaarschijnlijk dat dit een gewenste oplossing is, omdat het niet logisch is om te stemmen voor de EU als de Britten van plan zijn eruit te stappen. 

23 mei of 30 juni - Einde uitstel

Als er uitstel komt is het de vraag tot wanneer dat uitstel duurt. Verschillende EU-vertegenwoordigers hebben al laten vallen dat de Unie bereid is om een kort uitstel toe te staan, als het nodig is om een parlementaire meerderheid te krijgen voor het scheidingsakkoord. Als er wel uitstel komt wordt er onder meer gesproken over 30 juni, de zondag voor het nieuwe parlement zitting neemt. Een andere dag waarover wordt gesproken is 23 mei, de dag voordat de Britten anders naar de stembus zouden moeten voor de EU.

Bron • RTL Z