Politiek

Minder opbrengsten bij no deal-brexit door tekort aan douaniers

RTL Z • 22 januari 2019 18:35 @rtlz

Een Douanemedewerker op Schiphol controleert de koffer van een reiziger. Beeld © ANP

Een brexit zonder overeenkomst tussen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk leidt tot zeker eind 2020 voor minder inkomsten bij de Douane. Door het tekort aan douanebeambten worden de administratieve controles flink teruggeschroefd.

Dat schrijft staatssecretaris van Financiën Menno Snel in antwoord op vragen van de Tweede Kamer. Bij administratieve controles gaan douaniers na of bedrijven en reizigers aan alle invoerrechten en accijnzen hebben voldaan. Is dat niet het geval, dan kan de dienst boetes opleggen, spullen in beslag nemen of proces-verbaal opmaken. 

Het personeelstekort betekent concreet dat de controledienst niet op volle sterkte is om goederen en passagiers vanuit het VK te controleren. Vergunningsaanvragen krijgen voorrang. Zowel op de terminals van ferrydiensten als op de Nederlandse luchthavens zijn voorlopig nog onvoldoende mensen beschikbaar. Dit kan leiden tot lange wachttijden of minder strenge controles.

Hoewel eigenlijk niemand op een scheiding zonder overeenkomst zit te wachten, neemt die kans met de dag toe. De Britten en de EU hebben nog ruim twee maanden om een deal te sluiten, maar als ze het niet eens worden dan volgt een no deal-brexit. Vooralsnog zit er weinig schot in de zaak.

Duizend mensen nodig

Net als veel bedrijven staat ook de Douane te schreeuwen om personeel. Uit onderzoek van de Algemene Rekenkamer naar de gevolgen voor Nederland bij een no-deal brexit bleek eind vorige maand dat de Douane 928 fte's extra nodig heeft om op lange termijn een goede organisatie op te kunnen bouwen. Dat komt neer op ruim duizend mensen.

De staatssecretaris verwacht dat er eind maart 564 nieuwe fte's bij de Douane zijn ingestroomd, maar daarvan zijn er dan slechts 321 daadwerkelijk inzetbaar. De rest heeft nog niet alle verplichte opleidingen gevolgd. Pas eind 2020 denkt Snel op volle oorlogssterkte te zijn en alle 928 fte's te hebben ingevuld.

Hiervoor krijgt de Douane dit jaar 69,5 miljoen euro aan extra middelen, oplopend door 78,1 miljoen euro in 2022. Daarmee kost een no deal-brexit alleen al voor de Douane 321,4 miljoen euro extra.

In de tussentijd zal de Douane dus keuzes moeten maken. Snel stelt dat zijn dienst 'alle wettelijke verplichtingen' zal naleven. Daarbij zal het controleorgaan inspringen op de actualiteit. "Dit betekent dat wanneer risico's veranderen de Douane de handhaving en planningen daarop aanpast", schrijft hij. "Uitgangspunt is daarbij dat de grootste risico's de meeste aandacht krijgen."

Softwareproblemen

De Rekenkamer concludeerde ook dat de werving van nieuwe douanemedewerkers door softwareproblemen voor oponthoud zorgden. Die vertraging is inmiddels verholpen en zelfs ingelopen, aldus Snel. Ook de keuze voor een meer op standplaats en functie toegesneden benadering werpt volgens hem zijn vruchten af.

Hoewel de wervingstargets niet worden gehaald, heeft de staatssecretaris er vertrouwen in dat alle vacatures op termijn worden ingevuld. "Op dit moment zijn er geen aanwijzingen dat er problemen zijn met de werving." Ook wordt er samen met de Belastingdienst samengewerkt om gerichter te werven door vacatureteksten specifieker te maken en andere (sociale) mediakanalen in te zetten.

SP-Kamerlid Renske Leijten vindt het vreemd dat de EU met twee maten meet. Ze wijst daarbij op de plannen van de Europese Commissie om niets te veranderen aan de regels rond clearing van derivaten om onmiddellijke verstoring te voorkomen. "Als dat wel voor kapitaal kan, waarom dan niet voor de rest? Het is wonderlijk dat daar anders mee wordt omgesprongen."

Bron • RTL Z