Politiek

Zes maanden voor brexit is nog vrijwel alles onzeker

Loek Essers • 02 oktober 2018 16:52 @loekessers

Britten demonstreren tegen brexit tijdens de bijeenkomst van de conservatieve partij. Beeld © Getty Images

Met nog 178 dagen te gaan tot brexit wordt de kans op een 'no deal'-scenario steeds groter. De verhoudingen tussen de Britten en de EU worden steeds verder op scherp gezet en het is nog steeds onduidelijk wat er precies gaat gebeuren als er geen verdrag ligt op 29 maart 2019.

Na twee jaar onderhandelen wordt het zo langzamerhand tijd voor de Britten, maar ook voor de EU, om met een oplossing te komen. Met elke dag die verstrijkt zonder deal, komt een harde brexit dichterbij.  

Diplomatieke verhoudingen verslechteren

Dat is niet het moment om de diplomatieke verhoudingen op scherp te zetten, zou je denken. Maar dat is precies wat de Britse minister van Buitenlandse Zaken Jeremy Hunt deed toen hij afgelopen zondag de EU vergeleek met de de Sovjet-Unie.

Die opmerkingen werden hem niet in dank afgenomen bij de Europese Commissie. De Litouwse Eurocommissaris voor Gezondheid en Voedselveiligheid, Vytenis Andriukaitis, wees Hunt er op Twitter op dat hij geboren is in een Sovjet-goelag en een aantal keer is opgepakt door de KGB.

"Ik zal u graag informeren over de grootste verschillen tussen de EU en de Sovjet-Unie en waarom we de USSR zijn ontvlucht", zei hij.

Britse politici met elkaar overhoop

Ondertussen staan de politieke verhoudingen in Groot-Brittannië ook op scherp. Voormalig minister van Buitenlandse Zaken Boris Johnson greep zijn speech vandaag aan om premier en partijgenoot Theresa May te ondermijnen.

Hij noemde May's huidige brexit-plan 'desperately wrong', maar zijn ondermijningspoging slaagde niet helemaal omdat hij ondertussen wel opriep tot loyaliteit voor May en steun voor haar originele plan.

Onderlinge strijd duurt voort

Niet alleen May en Johnson botsen regelmatig. Britse politici blijven verwikkeld in een hevige onderlinge strijd en blijven verschillende ideeën voor een definitief brexit-plan aandragen terwijl de klok doortikt. De vraag is of Mays plan voor een ordelijke brexit het haalt, of haar regering de eindstreep haalt en of het Britse parlement haar plan wel kan goedkeuren voor de deadline.

In het geval van een deal is er niet zoveel aan de hand en hebben de EU en het VK na eind maart nog twee jaar om een goede handelsdeal te sluiten.

Voorraad medicijnen

In het geval dat er geen deal komt, dreigt er in ieder geval grote onzekerheid voor de Britten. Farmaceutische bedrijven zijn volgens The Guardian bezig met plannen voor het invliegen van een voorraad van levensreddende medicijnen als insuline.

Die moeten binnenkomen per vliegtuig, wat mogelijk ook voor problemen kan zorgen. De Britse overheid gaf vorige maand toe dat het in theorie mogelijk is dat vliegtuigen aan de grond moeten blijven in het geval van een harde brexit, omdat de door de EU uitgegeven vlieglicenties ongeldig worden. Iets dat Jean Claude Juncker, voorzitter van de Europese Commissie, gisteren bevestigde.

Minister voor voedsel

Daar wordt ook op geanticipeerd. Niet voor niets stelden de Britten vorige week een extra minister aan die ervoor moet zorgen dat de voedselvoorziening op peil blijft.

Een geruststelling voor de Britse voedselsector, na waarschuwingen dat vertragingen van slechts een half uur in de Britse havens en de Ierse grens ervoor kunnen zorgen dat 10 procent van de Britse bedrijven een faillissement riskeert.

Britse producten flink duurder

In het geval van landbouwgoederen zou het in het geval van een harde brexit volgens een schatting van het Centraal Planbureau (CPB) betekenen dat voedsel uit het VK zo'n 27 procent duurder wordt in EU-landen. Het gaat dan om onbewerkt voedsel zoals rijst, tarwe, groente en fruit.

Toch zullen Nederlandse consumenten hier uiteindelijk maar beperkt iets van merken bij hun boodschappen, voorspelt Johannes Bollen, onderzoeker bij het CPB.

"Uiteindelijk gaan we onze importen aanpassen, en zal de aangepaste economie in het licht van alle andere hogere importtarieven zelfs minder landbouwgoederen consumeren en vooral uit andere goedkopere landen halen", zegt hij. "Daardoor kan zelfs de overall consumentenprijs op termijn dalen met 1 procent, ondanks de duurdere landbouwgoederen uit het VK."

Onduidelijkheid troef

Wie probeert te achterhalen wat de gevolgen voor de prijzen van Nederlandse producten precies zijn en andersom heeft het moeilijk. "Het is op dit moment inderdaad nog erg onduidelijk wat er precies gaat gebeuren", zegt Bart Los, hoogleraar Economie verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen daarover. "Ik hoor ook van Britse collega's dat ze het niet zo goed weten."  

Meredith Crowley, professor economie aan de University of Cambridge, heeft onderzoek gedaan naar de de gevolgen van een harde brexit voor productprijzen, maar kan de resultaten nog niet publiceren omdat de Britse regering nog moet controleren of er geen concurrentiegevoelige informatie in staat.

Moment van de waarheid

Uit eerder onderzoek van Crowley bleek wel al dat in 2016 naar schatting zo'n 5200 Britse bedrijven niet begonnen zijn met het exporteren van nieuwe producten naar de EU uit angst voor extra heffingen. Bijna 4000 bedrijven stopten met de export van producten naar de EU.

Op 17 oktober is het moment van de waarheid in de scheidingsonderhandelingen. Dan komen de staatshoofden en regeringsleiders van de 28 EU-landen bijeen in Brussel en moet er 'maximale vooruitgang' zijn geboekt. 

Bron • RTL Z