Politiek

ECB-voorzitter Draghi: 'Het is niet mijn baan een held te zijn'

Coen van de Ven • 10 mei 2017 14:29 @CoenvdVen

Mario Draghi samen met voorzitter Pieter Duisenberg (rechts), zoon van oud ECB-president Wim Duisenberg. Beeld © ANP

Mario Draghi verdedigde zojuist in het parlement zijn ECB-beleid tegenover een legertje van kritische Kamerleden. Die in het beleid van de Italiaan een bedreiging voor Nederlandse pensioenen zien. Volgens Draghi vallen dat soort nadelen in het niet bij de positieve effecten van zijn beleid, dat hij zelf absoluut noodzakelijk en effectief noemt.

De president van de Europese Centrale Bank (ECB) begeeft zich vandaag in het hol van de leeuw. De afgelopen jaren heeft hij een serie onconventionele maatregelen genomen die nog altijd het zuiden van Europa helpen maar in het noorden inmiddels tot chagrijn leiden. Het grootschalige obligatie-opkoopprogramma deed rentes in Europa dalen en is zo nadelig voor Nederlandse spaarders en pensioenfondsen.

Volgens Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt (CDA) heeft het beleid van Draghi voor 100 tot 200 miljard aan schade toegebracht in de pensioensector. Anderen zien in de man die vijf jaar geleden zei er alles aan te doen om de euro te redden iemand die de boel in moeilijke tijden bij elkaar heeft gehouden.

'Noodzakelijk en effectief'

Volgens Draghi is zijn beleid absoluut noodzakelijk geweest. Tijdens zijn inleidende betoog benadrukte hij dat het mandaat van de ECB inflatie op peil houden is en dat het dit is wat hij succesvol heeft gedaan. De centrale bank streeft altijd naar nét geen twee procent inflatie om arbeid betaalbaar te houden en te voorkomen dat de Europese schuldenberg duurder wordt.

Dat betekent dat in tijden van te hoge inflatie de centrale bankiers de rente verhogen en het tegenovergestelde doen wanneer de inflatie te laag is. De situatie tijdens de afgelopen crisisjaren was volgens Draghi dusdanig schadelijk en ernstig dat 'een scala van buitengewone maatregelen om haar inflatiedoelstelling te verwezenlijken' geoorloofd was.

Behalve draaien aan de renteknoppen besloot hij ook tot 'quantitative easing​', het opkopen van staatsobligaties om zo maar genoeg geld in de markt te brengen en de inflatie te drukken. Dit totaalprogramma kost op dit moment 60 miljard euro per maand.

 
Thumbnail

Mario Draghi komt aan op het Binnenhof. (Beeld: Roel Schreinemachers)

"Het was niet uniek. In de Verenigde Staten, Japan en het Verenigd Koninkrijk gebeurde hetzelfde. Was het noodzakelijk? Ja! Was het effectief? Dat was het zeker", zegt de president zelfverzekerd.

Hij verwijst naar 15 kwartalen opeenvolgende groei in de eurozone en de toename van 4,5 miljoen banen sinds 2016. Volgens Draghi heeft Nederland als exportland flink geprofiteerd van het herstel in andere eurolanden.

Impact op huishoudens

"Hier in Nederland bent u geen held", verwoordde Tony van Dijck (PVV) het breed gedragen chagrijn over de eurobankier. "Het is niet mijn baan een held te zijn", reageerde Draghi droogjes. "Mijn mandaat is en was prijsstabiliteit handhaven. En dat is gelukt."

Dat bleek ook voor de rest van de middag het mantra van de Italiaan. Ook vragen van Carola Schouten (ChristenUnie) over of lage rentes structurele hervormingen hebben tegengehouden zei hij: "Denkt u echt dat het tot mijn taken behoort om dat soort politieke beslissingen te nemen?"

Draghi ontkent overigens niet de impact dat zijn beleid van kwantitatieve verruiming heeft gehad op Nederlandse huishoudens. "Ik ben mij ervan bewust dat dit zeer accomoderende financieringsklimaat heeft geleid tot enige bezorgdheid."

De president erkende dat huishoudens minder rente krijgen op hun spaargeld, maar zei ook dat dit gecompenseerd wordt door werkgelegenheid, hogere inkomens, het rendement op beleggingen en belastingopbrengsten. Waar hij nog aan toevoegde niet te geloven dat 'pensioenfondsen hadden geprofiteerd van een lange recessie'.

Lidstaten aan zet

Moeilijk kreeg Draghi het nadat Renske Leijten (SP) en Pieter Omtzigt hem het vuur aan de schenen legden over de mogelijkheid dat schulden van zwakke eurolanden als Griekenland gesaneerd zouden moeten worden. "Dit beleid heeft geholpen", riep Draghi daarop verhit. "Er zijn meer banen en er is meer groei. Al de rest is speculatie!" Wel zegde hij de kamer toe dat de ECB haar opkoopregels niet zal verruimen als in december het opkoopplafond is bereikt.

Draghi legde op zijn beurt herhaaldelijk de bal bij de politici neer. "Naast de bijdrage van het monetair beleid, hebben wij ook maatregelen nodig om de erfenis van de crisis aan te pakken." De productiviteit in Europa moet hoger en de economieën schokbestendiger. Ook moeten lidstaten buffers opbouwen. De ECB is er slechts om dit soort beleid te accommoderen volgens Draghi.

Draghi's takenlijstje voor Brussel

Ook voor Brussel had de ECB-baas een takenlijstje: gemeenschappelijke regels moeten strenger gehandhaafd worden, de Bankenunie moet voltooid worden zodat risico verminderd en gedeeld kan worden. Verder pleitte hij voor een Europees depositogarantiestelsel en een volwaardige kapitaalunie.

Daarmee pleit Draghi nadrukkelijk voor meer EU, al was het maar om sceptici het hoofd te bieden: "In een wereld waarin de verleiding tot protectionisme en bescherming bestaat, is het voltooien van de Economische en Monetaire Unie misschien wel dringender dan ooit tevoren."

Bron • RTL Z / Coen van de Ven