Politiek

Chaos bij de Belastingdienst: zelfs innen belastinggeld in gevaar

27 januari 2017 15:36

Beeld © ANP

De continuïteit van de Belastingdienst is in gevaar gekomen dankzij de uit de hand gelopen reorganisatie.

Dat schrijft de Commissie onderzoek Belastingdienst in haar zeer kritische rapport. Er zijn zelfs 'vitale processen' in gevaar gekomen, concluderen de commissieleden. 

Wat er misging

Een reorganisatie bij de Belastingdienst is vorig jaar behoorlijk uit de hand gelopen. Tussen nu en 2020 moesten ruim 5000 mensen weg, was het plan. Wie vrijwillig vertrok, werd beloond met een riante vertrekregeling. De regeling bleek zo populair dat deze door zijn eigen succes stopgezet moest worden. Gemiddeld kregen de vertrekkende ambtenaren, die veelal bijna met pensioen gingen, 70.000 euro mee

De commissie wijst er in haar rapport op dat, dankzij de enorme uitstroom, er 'een aantal vitale processen binnen de belastingdienst in gevaar komen.' Daarnaast blijkt het project ook bijzonder duur: 66 miljoen euro meer dan begroot, ondanks de voortijdige sluiting van de regeling.

Onprofessionele werkcultuur 

Volgens het rapport is het reorganisatieplan, de Investeringsagenda, 'in het isolement van een kleine kring en los van de organisatie' tot stand gekomen. "De onderhandelaars van de Belastingdienst voelden kennelijk geen behoefte om een helder mandaat met de staatssecretaris af te spreken, terwijl de ambtelijke en politieke leiding daar evenmin op hebben aangestuurd," schrijven de commissieleden. Staatssecretaris Wiebes heeft volgens de commissie dus ook steken laten vallen. 

Er was tot slot ook een groot gebrek aan professionaliteit: "Er is binnen de Belastingdienst een informele wijze van communiceren en besluitvorming ingeslopen, die zich niet verdraagt met een professionele organisatie, waardoor de voorbereiding van en de besluitvorming over de Vertrekregeling niet goed is verlopen." 

"Het resultaat was een kwetsbare regeling, die risico's inhield voor de continuïteit van de belastinginning."

Belastingdienst op de schop

Het wordt tijd om intern orde op zaken te stellen, vindt de commissie. Want 'het incident met de vertrekregeling staat niet op zichzelf.' Er moeten betere afspraken komen over de rolverdeling tussen de staatssecretaris en zijn hooggeplaatste collega's, zoals de directeur-generaal. 

Daarnaast zijn de ICT-systemen verouderd, is het personeel niet professioneel genoeg en kan de Belastingdienst wel wat meer jonge mensen gebruiken: de gemiddelde leeftijd van het personeel is 53 jaar, ruim zes jaar hoger dan het gemiddelde bij de Rijksoverheid.